Video player inladen ...

Daar is de lente, daar is de zon: mag je nog zonnecrème van vorige zomer gebruiken of niet?

Na een lange winter lijkt het deze week eerder zomer dan lente. De komende dagen klimt de temperatuur richting de 25 graden, en krijgen we de zon geregeld te zien. Allemaal naar buiten, om te genieten van de warme zonnestralen op je gezicht. Maar wel met een laagje zonnecrème, want na de winter moeten we onze huid beschermen tegen de prille lentezon. Maar is die tube zonnecrème van vorig jaar nog bruikbaar of niet?

Het kwik klimt de komende dagen boven de 20 graden. Lente! Zon! Iedereen naar buiten, vitamine D opdoen! Ja, zeggen dermatologen, maar dan wel met de nodige bescherming. Ook al is het nog maar een prille lentezon, dat betekent niet dat je niet je voorzorgen hoeft te nemen.

"We komen net uit de winter, onze huid is nog bleek en heeft nog niet voldoende eigen bescherming opgebouwd. We zijn nu extra gevoelig", zegt dermatoloog Thomas Maselis. Hij is voorzitter van Euromelanoma, een netwerk van dermatologen in 33 landen. Een enquête van Euromelanoma waaruit blijkt dat maar 6 procent van de Belgen zich voldoende beschermt tegen de zon, haalde eerder deze week de pers. "Als we doelbewust in de zon gaan zitten, bijvoorbeeld op het strand, beschermen we ons wél goed, op dagen als vandaag niet. Terwijl het evengoed nodig is."

"Voldoende bescherming", wat is dat dan? Maselis geeft als tips mee: "zoek de schaduw op, ga onder een parasol zitten, draag een hoed met een brede rand, draag lichte kledij, met lange mouwen, zeker als je in de volle zon gaat zitten." En smeren smeren smeren met zonnecrème natuurlijk.

Periode na opening

Een van de vragen die we ons als economische huismoeder en -vader dan stellen: mogen we die verdwaalde tube zonnecrème van vorig jaar die niet helemaal leeg is, nog gebruiken? Hebben die dingen een houdbaarheidsdatum? Doen we meer kwaad dan goed door het te blijven gebruiken?

Zonnecrème heeft, net als andere verzorgings- en cosmeticaproducten een zogenoemde PNO: een "periode na opening" waarbinnen de werking geldt als "optimaal", zegt Jan Eyckmans, woordvoerder van de FOD Volksgezondheid. Die PNO is te vergelijken met "ten minste houdbaar tot" bij voeding. "Producenten garanderen dat het product tot die datum zijn kleur, geur, consistentie, werking behoudt. Daarna verliest het zijn werkzame eigenschappen, zonder daarom al meteen schadelijk te zijn."

Hoe vind je die PNO? Check de verpakking op een specifiek symbool: een geopend potje, gevolgd door een getal en de letter M. Dat getal geeft aan hoeveel maanden het product na opening te gebruiken is. Voor zonnecrème zie je telkens "12M", een jaar dus.

 "Voorzichtig met zonneproducten"

Betekent dat dat we zonnecrème ook na die 12 maanden nog mogen
gebruiken? "Onze experts raden in het geval van zonneproducten toch aan om voorzichtiger te zijn dan bij andere producten en die termijn strikt te respecteren", zegt Eyckmans. "Als de verpakking meer dan 12 maanden geopend is, gooi het dan weg en vervang het."

Daar zijn twee redenen voor. "De UV-filters, die beschermen tegen de schadelijke zonnestraling, gaan heel erg snel achteruit na die 12 maanden. Je gebruikt dat in verschillende omstandigheden, neemt dat overal mee naartoe, naar het strand, het park, het ligt in de hitte, er komt zuurstof aan... De bescherming van een zonnecrème gaat daardoor heel snel verdwijnen", zegt Eyckmans. "Daarnaast kan de zonnecrème ook besmet raken met bacteriën en schimmels: je raakt het aan met je vingers, er komt vuiligheid aan van buiten..."

"Smeren, zonder te beschermen"

Op zich levert het geen rechtstreekse gezondheidsrisico's op om een
zonneproduct te blijven gebruiken als het al meer dan een jaar geopend is. "Maar als de werking zo snel achteruitgaat, ben je op den duur gewoon aan het smeren om te smeren. En ben je niet beschermd."

Een echte houdbaarheidsdatum, zoals Test-Aankoop vraagt, is dat aan
de orde? De FOD Volksgezondheid is alleszins niet meteen vragende
partij. "Zolang het zonneproduct niet geopend is, is het heel erg lang
houdbaar. De werking gaat maar achteruit, 12 maanden na de opening", adviseert Volksgezondheid nog. Toch eens checken wat er op jouw flesje zonnecrème staat...