Meest recent

    Is er een sprankeltje hoop voor het Midden-Oosten?

    Pasen is een periode van hoop. Daarom vroeg deredactie.be aan een aantal experten van de VRT wat ze hopen voor hun expertise. Vandaag deel 1: Wat hoopt Rudi Vranckx voor het Midden-Oosten?
    analyse
    Rudi Vranckx
    Rudi Vranckx is journalist bij VRT Nieuws, gespecialiseerd in conflictjournalistiek.

    Rudi Vranckx is journalist bij VRT Nieuws, gespecialiseerd in conflictjournalistiek.

     

     

    Is er eindelijk hoop voor stabiliteit in het Midden-Oosten, vroeg de redactie.be, nu IS dit jaar lijkt verslagen te zullen worden?

    Na veel nadenken en piekeren vrees ik dat ik er weinig zie… op de korte termijn toch.

    Neem nu de plekken waar ik het afgelopen half jaar heb doorgebracht, de staten waar IS verdreven wordt. In de mislukte staat Libië met z’n twee regeringen strijden honderden milities om de macht strijden.

    In Irak gunnen sjiieten, soennieten en Koerden elkaar het licht in de ogen niet. En in Syrië, waar honderdduizenden doden zijn gevallen en de helft van de bevolking uit z’n huis is verdreven, grijpt het regime de macht met geweld terug.

    Hoe kan je daar nu een stabiele staat creëren? Een wereld waarin chaos regeert, is een nieuwe voedingsbodem voor extreem geweld.
    Bovendien zijn de twee rivalen in de regio, Saoedi-Arabië en Iran, als een soort van kampioen van respectievelijk de soennieten en de sjiieten aan regionale wereldoorlog bezig, op verschillende fronten. Kijk naar wat er gebeurt in Jemen, ook al geen reden tot vrolijkheid in het Midden-Oosten.

    De Arabische lente is een winter geworden

    De voorbije kwarteeuw is er altijd wel ergens een sprankeltje hoop geweest, een stukje gebied waar vooruitgang te boeken viel. Denk maar aan de vredesakkoorden tussen Israël en Palestina.

    Ook dààr lijkt alles nu muurvast te zitten en is vrede verder weg dan ooit. Dit jaar wordt zelfs vijftig jaar bezetting van Palestijns gebied herdacht.

    Turkije en Iran experimenteerden zo’n tien jaar geleden dan weer met religieuze en politieke vernieuwing. Wel, in beide gevallen is dat experiment verworden tot een autoritair islamistisch-nationalistisch regime.

    Lees verder onder de foto.

    En Arabische opstanden van de jongeren ten slotte, zo’n zes jaar geleden. Die Arabische lente is een winter geworden. De schrijver Houellebecq heeft het over soumission, het Westen dat zich onderwerpt aan de islam.

    Ik zie vooral een ander soort van soumission, van een nieuwe generatie Arabieren aan nieuwe dictators en nieuwe autoritaire leiders. Het alternatief zijn obscurantistische jihadi-sjeiks.

    Verandering van onderuit

    Het enige sprankeltje hoop zit bij de mensen zelf. Op elke plek waar IS verdreven wordt, zie ik hoe enthousiast de mensen zijn. Ze vieren het verdwijnen van een regime van onderdrukking. De extreme jihad-ideologie van IS is niet des mensen.

    En dat geeft, dan toch, reden tot hoop.

    Als er iets zal veranderen, zal het op termijn van onderuit moeten komen, en niet van de machtsstructuren. Want die hebben alweer gefaald in het Midden-Oosten.

    Update 6/4/2017: Een vorige versie van dit stuk én de video vermelden zestig jaar bezetting van de Palestijnse gebieden. Die is echter vijftig jaar aan de gang. - rv