Meest recent

    EP stemt tegen parallelle onderhandelingen over brexit en toekomstige verhouding

    Het Europees Parlement heeft met een grote meerderheid een resolutie aangenomen waarin de krijtlijnen worden uitgezet voor de onderhandelingen met het Verenigd Koninkrijk over de brexit. Het EP verwerpt de Britse vraag voor parallelle, gelijktijdige onderhandelingen over de brexit en over de toekomstige handelsovereenkomsten tussen de EU en Groot-Brittannië.
    AFP or licensors
    EU-hoofdonderhandelaar Michel Barnier spreekt het parlement toe.

    De resolutie benadrukt ook het belang van de rechten van de Europese burgers en herinnert eraan dat toegang tot de interne markt van de EU gepaard moet gaan met de vier fundamentele vrijheden, namelijk vrij verkeer van goederen, kapitalen, personen en diensten, en met controle door het Hof van Justitie van de Europese Unie.

    Ook dat laatste gaat in tegen de Britse wensen: de Britten willen een zo ruim mogelijke toegang tot de interne markt, maar ze willen wel de migratie van EU-burgers kunnen controleren, wat ingaat tegen het vrij verkeer van personen.

    De resolutie kreeg een ruime meerderheid: 516 parlementsleden stemden voor, 133 tegen en er waren 50 onthoudingen. De resolutie kreeg de steun van de Europese Volkspartij, de Socialisten & Democraten, de Alliantie van Liberalen en Democraten voor Europa, de Groenen en Europees Unitair Links/Noords Groen Links.

    "Zeer riskante benadering"

    Michel Barnier, de Franse gewezen Europese Commissaris die in december vorig jaar door de Europese Commissie werd aangeduid als de hoofdonderhandelaar voor de uittredingsgesprekken, noemde parallelle onderhandelingen over de brexit en over de toekomstige handelsovereenkomsten "een zeer riskante benadering", die hij te allen prijze wil vermijden.

    Barnier zei de parlementsleden in Straasburg dat "om te slagen, we in tegendeel het eerste deel van de onderhandelingen uitsluitend moeten besteden aan het bereiken van een overeenkomst over het principe van de brexit".

    Verwacht wordt dat de onderhandelingen over de brexit tegen het einde van mei van start zullen gaan, nadat de richtlijnen van de 27 lidstaten over de onderhandelingen gebundeld zijn in een mandaat voor Barnier.

    Groot-Brittannië heeft nog eens benadrukt dat het zo snel mogelijk wil praten over de toekomst. "Het is in het belang van de beide onderhandelende partijen om zo snel mogelijk te komen tot de technische discussie over de toekomstige verhoudingen in de twee jaar die we tot onze beschikking hebben", zo zei de Britse onderminister voor de brexit Robin Walker.

    De beide partijen zijn het er in grote lijnen over eens dat ze het lot van de 3 miljoen buitenlandse Europese burgers in Groot-Brittannië en dat van zowat 1 miljoen Britten in de EU moeten aanpakken. "Ik verwelkom ten zeerste het feit dat het parlement en de Europese Raad dat vooropgesteld hebben als een eerste prioriteit vanuit Europees perspectief", zei Walker.

    Voor Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker komt bij de onderhandelingen "meer kijken dan enkel verdragen en paragrafen". "Neen, het gaat om het lot van vier miljoen mensen die een band hebben met het Verenigd Koninkrijk. Deze mensen hebben hun leven uitgebouwd op basis van het partnerschap tussen de EU en het Verenigd Koninkrijk. De Commissie wil hun belangen blijven verdedigen. Deze mannen en vrouwen mogen in geen geval pasmunt worden, ze mogen niet gegijzeld worden. We moeten erover waken dat ze niet in de afgrond van onzekerheid worden geduwd."

    De coördinator voor de brexit van het Europees Parlement, Guy Verhofstadt, zei dat het misschien maar goed was dat er nooit veel positieve passie gezeten heeft in de relaties over het Kanaal. "Het is nooit een liefdesgeschiedenis geweest", zo zei hij, en hij noemde het "een verstandshuwelijk".

    "Rechten burgers"

    De Europese burgers en hun rechten moeten een centrale plaats krijgen tijdens de onderhandelingen tussen de Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk over de brexit. Dat hebben de Vlaamse leden van het Europees Parlement duidelijk gemaakt tijdens het debat.

    "Hoe kun je een 'hard brexit' bekomen zonder fysieke grens met Ierland? Hoe een harde brexit verzoenen met uw wens om het Verenigd Koninkrijk meer te verenigen?", vroeg de groene fractieleider Philippe Lamberts zich luidop af, terwijl hij zich tot de Britse premier Theresa May richtte. "Al deze tegenstellingen moeten worden opgelost om schade voor de burgers te vermijden. Dat moet de prioriteit van deze onderhandeling worden."

    N-VA-parlementslid Helga Stevens hoopt dat "een proces kan aangevat worden dat een betere toekomst garandeert voor de Europese volkeren". "Ook wij vinden dat het essentieel is dat de rechten van de burgers snel en op een evenwichtige manier worden aangepakt."

    EP moet akkoord goedkeuren

    Dat het Europees Parlement nu een resolutie goedgekeurd heeft over de brexit, betekent niet dat die resolutie nu ook naar de letter moet uitgevoerd worden bij de onderhandelingen.

    In theorie speelt het Europees Parlement slechts een beperkte rol in het onderhandelingsproces. Artikel 218 van het Verdrag over het Functioneren van de Europese Unie zegt immers dat het parlement "onmiddellijk en volledig op de hoogte moet worden gehouden gedurende alle stadia van de onderhandelingen", maar het geeft het parlement geen bevoegdheid om te beslissen over de inhoud van de onderhandelingen. 

    Die rol is weggelegd voor Michel Barnier, die zoals gezegd door de Europese Commissie aangeduid is als hoofdonderhandelaar voor de onderhandelingen over brexit. Het is ook de Europese Commissie die een ontwerp van mandaat zal opstellen, op basis van de aanbevelingen van de Europese Raad.

    Ook de Europese Raad, die samengesteld is uit de staatshoofden en regeringsleiders van de lidstaten, samen met Europees president Donald Tusk, en Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker, speelt een grote rol. De Europese Raad heeft de Belgische diplomaat Didier Seeuws aangeduid als hoofd van de brexit-taskforce, en Seeuws zal ongetwijfeld een grote rol spelen bij het goedkeuren van de aanbevelingen van de Europese Raad over de onderhandelingen, en bij de onderhandelingen zelf.

    Als er een akkoord bereikt wordt met de Britten, moet het Europees Parlement dat evenwel nog goedkeuren met een eenvoudige meerderheid. En dat maakt dat het parlement toch wel een aanzienlijke invloed kan uitoefenen op de onderhandelingen. Het parlement kan het akkoord immers ook verwerpen, en om die mogelijkheid uit te sluiten, lijkt het waarschijnlijk dat het parlement nauw betrokken zal worden bij de lopende onderhandelingen. Die rol zal dan voornamelijk weggelegd zijn voor Guy Verhofstadt, de coördinator voor de onderhandelingen van het parlement.

    Na een eventuele goedkeuring door het Europees Parlement moet ook de Raad van de Europese Unie het akkoord nog goedkeuren. Die raad bestaat uit een minister uit elke lidstaat, afhankelijk van de behandelde materie, en bespreekt wetsvoorstellen, coördineert het beleid en sluit overeenkomsten tussen de EU en andere landen of organisaties. De Raad van de Europese Unie moet het akkoord goedkeuren met een bijzondere meerderheid, namelijk 72 procent van de lidstaten moeten het goedkeuren, en die landen moeten goed zijn voor 65 procent van de totale bevolking van de EU.