Meest recent

    Ster TRAPPIST-1 mogelijk te onstuimig voor leven op haar planeten

    Hoewel het planetenstelsel rond TRAPPIST-1 aan veel voorwaarden voldoet opdat het buitenaards leven zou kunnen kennen, is de ster hiervoor alsnog te onstuimig. Dat concluderen astronomen in Hongarije. Hevige zonnevlammen zouden de boosdoener zijn.

    Het was wereldnieuws eind februari: NASA had rond de koele dwergster TRAPPIST-1 op "nauwelijks" 39 lichtjaren van ons zonnestelsel liefst 7 aardachtige exoplaneten ontdekt waarvan sommige zich in de leefbare zone bevinden waar water in vloeibare vorm kan voorkomen. Meteen rees de hoop dat die planeten leven kennen, hoe primitief ook.

    Een team astronomen onder leiding van KrisztiƔn Vida aan het Konkoly observatorium in Hongarije drukt die hoop nu de kop in. Zij hebben data geanalyseerd die de ruimtetelescoop Kepler over TRAPPIST-1 heeft verzameld en concluderen dat de ster te onstuimig is om leven op haar planeten toe te laten.

    Carrington Event

    Concreet hebben de astronomen vastgesteld dat TRAPPIST-1 over een periode van 80 dagen 42 hoogenergetische zonnevlammen heeft uitgespuwd. Vijf van die zonnevlammen hadden meerdere pieken. Dat betekent dat ze in een keer meerdere uitbarstingen van energie veroorzaakten.

    De sterkste zonnevlam was even krachtig als de grootste die onze zon in de moderne geschiedenis heeft uitgestoten. Dat gebeurde in 1859 en staat bekend als het Carrington Event. Die vlam had toen een zonnestorm tot gevolg die zo krachtig was dat telegrafielijnen wereldwijd plat lagen en telegrafisten elektrische schokken ervoeren.

    Over de hele wereld scheen het poollicht zo fel dat mensen midden in de nacht probleemloos de krant konden lezen. Mijnwerkers in de Rocky Mountains meenden verkeerdelijk dat het ochtendgloren was aangebroken en begonnen hun ontbijt klaar te maken.

    28 uur vs. 30.000 jaar

    Hoewel een nieuwe zonnevlam als die uit 1859 elektronica en communicatielijnen vandaag nog harder zou treffen, kan het leven op aarde zo'n evenement net als toen overleven. Anders is het volgens de Hongaarse astronomen gesteld voor de planeten rond TRAPPIST-1 die zwaar te lijden hebben onder de zonnevlammen van hun ster.

    Om te beginnen stoot TRAPPIST-1 om de 28 uur een zonnevlam uit. Dat komt neer op een quasiconstant bombardement op haar planeten. Bovendien zouden de zonnevlammen van de ster zonnestormen veroorzaken die vele malen krachtiger zijn dan hier op aarde.

    Uit een studie die vorig jaar is verschenen, blijkt voorts dat de atmosfeer van een exoplaneet tot 30.000 jaar nodig heeft om zich van een dergelijke zware zonnevlam te herstellen. Bekomen van zonnevlammen die elke 28 uur de kop op steken, is dan ook uitgesloten.

    Stabiele atmosfeer

    Daarbij komt dat de afstand tussen de exoplaneten en TRAPPIST-1 veel kleiner is dan die tussen de aarde en de zon. In combinatie met het constante bombardement van zonnevlammen is de kans klein dat die planeten een stabiele atmosfeer hebben, een van de belangrijke voorwaarden voor het ontstaan van leven. Enkel als ze over een magnetisch veld beschikken dat tientallen tot honderden keren sterker is dan dat van de aarde, is zo'n stabiele atmosfeer mogelijk.

    Een lichtpuntje voor wie blijft hopen op (primitief) leven op de planeten rond TRAPPIST-1: andere wetenschappers moeten de conclusies van de Hongaarse astronomen nog bevestigen in een zogenoemde peer-review.