Meest recent

    Wat hoopt Hajo Beeckman voor ons verkeer? Meer fietsfiles!

    Pasen is een periode van hoop. Daarom vroeg deredactie.be aan een aantal experten van de VRT wat ze hopen voor hun expertise. Vandaag deel 4: Wat hoopt Hajo Beeckman voor ons verkeer?
    analyse
    Hajo Beeckman
    Hajo Beeckman is verkeersanker bij VRT.

    Hajo Beeckman is verkeersanker bij VRT.

    Af en toe gaat het goed met onze mobiliteit. Een paar weken geleden sloten overheid en actiegroepen in Antwerpen een akkoord over hoe het verder moet met de mobiliteit in de Scheldestad. Een mooi pact tussen burgers en politiek, maar vooral een bewijs van de creativiteit bij burgerbewegingen. Hadden we tien jaar geleden maar een bemiddelaar of intendant gehad om die stellingenoorlog te ontmijnen.

    Doelgericht doormodderen

    Op andere vlakken maken we ook wel vooruitgang maar héél langzaam. Bijvoorbeeld: jaar na jaar is er meer goederenvervoer over het water, en meer mensen nemen de trein naar het werk.

    Maar soms gaat het tergend traag: de bouw van overstapplaatsen van de auto op andere vervoersmiddelen, aan de rand van de stad, bijvoorbeeld. Of alles wat te maken heeft met fiscaliteit rond het woon-werk verkeer.

    Kijk, we zijn een land van incrementalisten. Dat wil zeggen dat we niet graag op voorhand grootste plannen bedenken maar dat we stap voor stap, al doende, compromissen sluiten en beleid uitvoeren. ‘Doelgericht doormodderen’, heet dat. Uiteindelijk bereiken we wel resultaat, maar het duurt wel lang.

    Een globale visie op mobiliteit bestaat, op papier. Maar wanneer we de visie omzetten in actie, dan botsen we elke dag op lokale reflexen, politieke tegenstellingen, belangen van drukkingsgroepen en ook bevoegdheidsgrenzen. De mobiliteit rond Brussel is daar de veruiterlijking van. Iedereen die betrokken is bij het mobiliteitsbeleid rond de hoofdstad, wil het nét even anders. Elke regio heeft verschillende parkeernormen, er zijn vier openbare vervoersbedrijven, het gewestelijke expresnet is – nog steeds - in aanbouw. De één wil carpoolstroken en de ander een bredere ring.

    Onze creativiteit gebruiken

    Mijn eerste hoop is toch dat het debat over mobiliteit dus een beetje volwassener wordt. Iets minder polemiek en ideologie, en meer samenwerking, focus, nuance en pragmatiek. Vergelijk Brussel eens met Amsterdam. De binnenstad van Amsterdam is relatief autoluw, de fiets is er koning, maar rond de hoofdstad wordt ook nog, onder meer, geïnvesteerd in weginfrastructuur. Sommigen zijn tegen dat laatste, en investeren in beide klinkt als een contradictie, maar auto en fiets hoeven echt geen vijanden te zijn. Het gaat gewoon om het gepaste vervoersmiddel op de gepaste plek.

    En omdat het bij de overheid wat trager gaat, doen wij Belgen intussen waar we goed in zijn: onze creativiteit gebruiken. Sommige bedrijven werken zélf een mobiliteitsbudget voor werknemers uit - al heeft de regering volgens de laatste berichten nu ook bijna een finaal voorstel klaar. En de files op de weg duwen ons richting thuiswerk, trein en fiets. Dat laatste doen we vaak niet uit noodzaak maar wel heel bewust, omdat het leuk is en we er gezonder van worden.

    Nu, of de fiets ons uit de file zal halen, is een open verhaal: volgens recente metingen zit het aantal fietspendelaars overduidelijk in de lift. Maar uit onderzoek blijkt ook dat als je alle verplaatsingen samentelt die we als Vlamingen op één jaar doen, dat daarin het aandeel van de fiets zelfs daalt, ten voordele van...de auto.

    Een ander verkeersbulletin op de radio?

    We zijn er dus nog niet, maar stilletjes hoop ik toch dat we in de verkeersbulletins op de radio ooit eens iets over fietsfiles zullen horen. Ze zijn het levende bewijs van het succes van een vervoersmiddel. En ja, de eerste fietsfiles zijn al een feit, in Gent en Leuven. In Rotterdam bestaan zelfs al warmtegevoelige verkeerslichten die weten wanneer er veel fietsers aan een kruispunt staan te wachten, zodat die vlotter groen krijgen.

    Zullen fietsfiles ervoor zorgen dat de bekende files op de snelweg zullen krimpen? Nee, toch zeker niet op korte termijn. Integendeel. Maar hierdoor zullen we in de steden en de ruime rand daarrond voor verplaatsingen wel steeds vaker gaan schakelen, bijvoorbeeld van de auto op de tram of van de plooifiets op de trein.

    Met behulp van apps zullen we dan de beste route uitstippelen en we kopen dan vanuit dezelfde app rechtstreeks tickets voor de tram of we bestellen een deelauto voor het natransport. Het gebeurt vandaag al, alleen nog niet op grote schaal.

    En het verkeersbulletin op de radio? Dat zal op termijn meegroeien met die ontwikkeling. Radio zal blijven verbinden en een overzicht bieden. Met wellicht minder focus op structurele files op de weg, hoop ik, en meer informatie over openbaar vervoer en wie weet zelfs de fiets. Met de belangrijkste waarschuwingen over wat er op dat moment fout loopt op de weg of bij het openbaar vervoer, en hier en daar een woordje advies. Soms als aanvulling op wat je persoonlijke reisassistent op je smartphone je aanraadt. Of gewoon om beter te begrijpen waarom een app of navigatiemodule je een bepaalde kant op stuurt.

    Heel wat hoop dus. Maar we komen er wel!