Meest recent

    Kieskoorts bij de Bretoense keikoppen

    In de aanloop naar de Franse verkiezingen trekt VRT-journalist Sofie Vander Donckt door Frankrijk. Tweede halte: Rennes, een stad die steevast hoog genoteerd staat in de lijstjes met plaatsen waar het goed is om te wonen en te werken in Frankrijk. De hoofdstad van Bretagne blijkt redelijk bestand tegen de hoge werkloosheid en migratieproblemen die de samenleving in andere Franse steden hebben verdeeld. "Maar de Bretoenen zijn wel koppigaards", zegt student Pierre-Hugues (21). "Wij weten nog waar we voor staan en we zeggen graag ons gedacht." In verkiezingstijd laten ze zich dus allerminst onbetuigd.

    Pierre-Hugues komt uit de westelijke uithoek van Frankrijk, van een dorpje in de Finistère. "Het mooiste land ter wereld", zoals hij zelf zegt. Wie durft te klagen over het weer in Bretagne wordt door hem van antwoord gediend: "Il ne pleut que sur les cons!" (Het regent alleen op klootzakken).

    Onder een aangename lentezon trekken we naar de Marché des Lices in Rennes. De beroemde zaterdagmarkt bewijst in oneindig veel geuren en kleuren dat alles hier draait om eigen producten en tradities.

    De Bretoenen spreken bijna uit één mond als we vragen wat hen het meeste bezighoudt. Het zijn niet de thema’s waar ze zich in Parijs kopzorgen over maken. Deze regio leeft voor en door de landbouw en alles wat ermee samenhangt. "Als de landbouw sterft, dan sterven de Bretoenen mee."

    Ongrijpbaar voor FN

    Op een paar weken van de verkiezingen is de Marché des Lices ook de plek bij uitstek om campagne te voeren voor de presidentskandidaten. Alle grote namen kunnen hier rekenen op de onverdroten inzet van hun militanten, behalve Marine Le Pen. Haar campagneteam is vandaag nergens te bespeuren. Deze regio was tot nu toe dan ook ongrijpbaar voor het Front National, al kreeg de partij de voorbije verkiezingen wel meer en meer voet aan de grond. 

    Volgens Pierre-Hugues heeft het ermee te maken dat de meeste Bretoenen nog altijd tot la gauche chrétienne behoren. "Ingegeven door onze christelijke wortels hebben we een sterk uitgebouwd verenigingsleven dat er echt nog op gericht is om anderen te helpen. Vandaar ook dat het Front National hier nog minder doorbreekt want we zijn nog een open, solidaire samenleving."

    Voor hemzelf, als jonge gelovige met rechtse sympathieën, lijkt de katholiek François Fillon op papier de ideale kandidaat. "Had je het mij een paar maanden geleden gevraagd, dan zeker, maar met de affaire over de fictieve jobs is het nogal ingewikkeld. Ik weet het echt nog niet."

    Onmogelijke campagne voor Fillon: "Nog moeilijker dan met Sarko 5 jaar geleden"

    Nog veel lastiger is het op het terrein voor de militanten van François Fillon, de officiële kandidaat van rechts en het centrum. Op de markt in Rennes hebben de 20 vrijwilligers een echt olifantenvel nodig. "Verdikke nog moeilijker dan vijf jaar geleden met Sarko", murmelt er één tussen zijn tanden. Maar voor onze microfoon houden ze de schijn nog hoog. "We hebben het geluk dat onze kandidaat tenminste een echt becijferd programma heeft." Maar dat argument maakt weinig indruk op de marktgangers.

    Flyers met het programma van Fillon worden meestal geweigerd en vaak komt er nog een wegwerpgebaar bij. De militanten moeten voortdurend incasseren (zie video). Als ze geluk hebben, wenst iemand hen toch nog een keer "goeie moed". De militanten houden voet bij stuk. "Heel vreemd, alsof er ineens 66 miljoen onderzoeksrechters zijn in Frankrijk. Justitie moet haar werk doen en er bestaat nog altijd iets als het vermoeden van onschuld."

    De Bretoenen zeggen inderdaad graag wat ze denken. We worden aangeklampt door een man die het wil opnemen voor Fillon. "Jullie journalisten gedragen zich als linkse dictators. Het is een complot!" Een andere marktganger is geschokt door wat hij opvangt en mengt zich in het gesprek. "Ik vond hem goed, met zijn programma heb ik geen probleem. Maar luister toch eens naar wat hij zelf verkondigd heeft: als ik in verdenking word gesteld, dan kan ik geen kandidaat zijn!" De gemoederen laaien hoog op en het wordt een discussie zonder einde. Een marktkraamster vraagt de twee uiteindelijk om op te krassen.

    Markt verkennen voor Macron

    "L’homme breton s’exprime", knipoogt Alile die wat verderop in een gemoedelijker sfeer campagne kan voeren voor Emmanuel Macron. Hij lokt veel minder controverse uit, al weten de meeste Bretoenen nog niet goed welk vlees ze met hem in de kuip hebben. "Ze hebben nog veel vragen", zegt ze. "De politiek overtuigt nog weinig mensen. Maar we merken dat Macrons boodschap toch begint aan te slaan."

    "Ik ben een zorgkundige uit een heel bescheiden familie. Ik kreeg het linkse gedachtegoed mee van thuis. Maar zijn idee dat we samen rond één project kunnen werken, of we nu van links of rechts of het centrum zijn, dat spreekt me wel aan."

    Remy stelt dan weer op prijs dat Macron genoeg vrijheid wil laten om te ondernemen, maar tegelijk de zwaksten wil beschermen. Hij heeft zijn eigen communicatiebedrijf uit de grond gestampt en stelt nu zes mensen tewerk. "Hij gunt de Bretoenen zeker genoeg autonomie om hun specifieke problemen zelf op te lossen."

    "Macron is ook de enige echt pro-Europese kandidaat en ik ben ervan overtuigd dat onze toekomst en zeker die van Bretagne in Europa ligt."

    Hamon tussen twee vuren

    Afgaand op het stemgedrag van de Bretoenen, zou PS-kandidaat Benoît Hamon – uit de Finistère - hier een streepje voor moeten hebben. Maar hij slaagde er nog niet in om zichzelf echt op de kaart te zetten en zijn militanten hebben zich al even onopvallend opgesteld op de Marché des Lices. "Niks is voorspelbaar en zeker nu niet", zegt Caroline. "Solidariteit ligt ons Bretoenen na aan het hart. En daar zet Benoît Hamon met zijn voorstel voor een basisinkomen toch fors op in."

    "Het is wel een verwarrende campagne", bekent ze. Uitgerekend zijn partijgenoot en Bretoens regiopresident Jean-Yves Le Drian koos al de kant van Macron (en een paar dagen na ons bezoek zou ook ex-premier Manuel Valls volgen). "Zo wordt het moeilijk om de mensen te overtuigen dat we er als partij zelf nog in geloven." 

    Ook op zijn linkerzijde heeft Hamon met zware concurrentie af te rekenen. Een vrouw steekt me een pamflet in de handen van de uiterst linkse kandidaat Jean-Luc Mélenchon. "8.000 mensen hebben op Facebook al gezegd dat ze morgen naar zijn meeting in Rennes komen", zegt ze. Eerst zien en dan geloven, denk ik. Maar de volgende dag overtreft Mélenchon alle verwachtingen met 10.000 aanwezigen, van wie de helft niet eens de zaal binnen raakt. Al hoeft het niet te verbazen dat zijn beweging "La France insoumise" of "het weerspannige Frankrijk", aanslaat bij de koppige Bretoenen.