Meest recent

    De Meesterzet van May

    De bankenwereld volgt de brexit uiteraard op de voet. Bankiers zijn dus goed geplaatst om geheime strategieën te doorgronden. Bijvoorbeeld Koen De Leus, hoofdeconoom van BNP Paribas Fortis. Wat bezielt de Britse premier May om verkiezingen plots te vervroegen?
    opinie
    Koen De Leus
    Koen De Leus is Chief Economist BNP Paribas Fortis. Twitter: @koendeleus.

    Koen De Leus is Chief Economist BNP Paribas Fortis. Twitter: @koendeleus.

    "Het was Hitchcock die brexit dirigeerde", tweette Donald Tusk, president van de Europese Raad, na de aankondiging van verkiezingen door Theresa May. De Britse premier verraste vriend en vijand want steeds had ze vervroegde verkiezingen uitgesloten. Haar beslissing om het nu toch te doen, is evenwel een meesterzet.

    Tot nog toe was tijd de bondgenoot van de 27 Europese landen. De volgende stembusgang in het VK stond voor ten laatste 7 mei 2020 geprogrammeerd. Zonder brexit-akkoord naar de Britse kiezer stappen die dag, zou zelfmoord zijn voor May. De onderhandelingen met de EU-27 had ze dan ook moeten voeren met die deadline in het achterhoofd.

    Door haar beslissing van dinsdag - het Britse parlement keurde woensdag dat initiatief goed - zijn de volgende verkiezingen verschoven naar 2022.

    May maakt ook stiekem een U-bocht op een ander punt. Ze hield steeds vol dat de onderhandelingen op 2 jaar afgerond zouden zijn. Een transitieperiode in geval dit niet zou lukken, was niet nodig. Onrealistisch, en met die 2 jaar extra die ze nu heeft gekocht, komt ze impliciet terug op haar woorden.

    Versterken meerderheid

    De omstandigheden voor vervroegde verkiezingen zijn ook ideaal voor de partij van May. In de peilingen scoort de Conservatieve partij momenteel zeer sterk. Bevestigt die populariteit zich tijdens de verkiezingen in juni, dan zullen de Conservatieven hun relatief krappe meerderheid in het Britse Parlement aanzienlijk opschroeven.

    Theresa May vergroot als rechtstreeks verkozen eerste minister – in plaats van invaller van dienst – tevens haar legitimiteit.

    Kers op de taart: de klinkende overwinning die ze haar partij bezorgt, verzekert haar van een bredere steun. Ze krijgt meer controle over de brexitonderhandelingen én ministers binnen haar regering waarmee ze niet op één lijn zit, kan ze vervangen.

    Slecht nieuws voor Europa of niet?

    Wie de brexitverkiezingen ziet als een zero-sum game waarbij de winst van de ene het verlies is van de andere, zal besluiten dat een klinkende verkiezingsoverwinning van May slecht nieuws is voor Europa. De eerste minister komt vol vertrouwen terug aan de onderhandelingstafel en met een sterk mandaat. Het mes op de keel van de tijdsdruk is ook verwijderd.

    Voor wie gelooft dat beide partijen bij de onderhandelingen vooral moeten streven naar het beperken van de verliezen, is de vervroegde verkiezing geen slecht nieuws. De Britse premier beschikt nog steeds over de slechtste kaarten: 45% van de Britse export gaat naar de EU-27, amper 5% gemiddeld van de export van de individuele Europese lidstaten gaat over het Kanaal. Theresa May zal voortdurend moeten toegeven.

    De politieke rekening die ze daarvoor gepresenteerd krijgt van brexit-hardliners, wordt nu evenwel een eind in de toekomst verschoven. Twee extra jaren zijn een eeuwigheid in de politiek. Daardoor kan ze zich een stuk inschikkelijker opstellen.

    Doemscenario vermijden

    Het pond steeg fors na de aankondiging van May. De financiële markten schatten de kansen op het niet bereiken van een deal een stuk lager in. Dit was het échte doemscenario en niet alleen voor de Britten. Voor sommige lidstaten blijft het VK een belangrijke exportbestemming. Voor België bijvoorbeeld is het met 8% van de totale export het op drie na belangrijkste exportland.

    De Belgische FOD Economie berekende de kosten aan invoerrechten die het afspringen van de onderhandelingen zonder het bereiken van een vrijhandelsakkoord met zich zou meebrengen voor Belgische bedrijven. Hij ging hierbij uit van de gemiddelde invoerrechten die de EU nu aanrekent aan “derde partijen”, landen waarmee evenmin een preferentieel handelsakkoord van kracht is.

    Belgische invoerders zouden dan jaarlijks zo’n 670 miljoen euro aan heffingen betalen voor Britse goederen. In de andere richting zouden de Belgische goederen die naar het VK gaan, 1,6 miljard euro aan invoerrechten aangesmeerd krijgen.

    De uiteindelijke afloop van deze thriller is nog steeds onvoorspelbaar. Brexit blijft een bittere pil voor alle betrokkenen, maar de vervroegde verkiezingen maken de pil misschien iets minder bitter.

    De komende jaren verwachten we nog tal van onverwachte wendingen, oplopende spanningen en zuchten van opluchting. Zelfs Hitchcock had geen beter scenario kunnen bedenken.