Meest recent

    De generatiekloof in de Vlaamse politiek: verlies voor CD&V, winst voor Groen

    In Frankrijk hebben de jongeren bij de eerste ronde voor de presidentsverkiezingen voor de extremen gekozen. In de leeftijdscategorie tussen 18 en 34 jaar behaalt de extreemrechtse Marine Le Pen 25,7%, de extreemlinkse Jean-Luc Mélenchon scoort 24,6%. Samen halen de twee extreme kandidaten dus meer dan de helft van alle kiezers in die leeftijdscategorie. Dat zegt het peilingsbureau Opinionway.
    expert
    Ivan De Vadder
    Ivan De Vadder is Wetstraatwatcher voor VRT NWS. Hij maakt en presenteert ook het programma "De afspraak op vrijdag".

    De Franse generatiekloof

    BVA, een andere peilingsbureau, verfijnt de leeftijdscategorieën verder. Bij de kiezers die voor het eerst zijn gaan stemmen (18 tot 24 jaar) stijgt de score voor Mélenchon zelfs tot 27%. Bij de peilers van Ipsos - een derde peilingsbureau- haalt Mélenchon in die leeftijdscategorie zelfs 30% van de stemmen.

    Ook het Franse electoraat wordt getroffen door een generatiekloof. De oudere kiezers maken een heel andere keuze. Ipsos berekende dat François Fillon, die derde werd in de eerste ronde en dus uit de boot valt, tot 45% van de kiezers boven de 70 jaar kon bekoren. Het zijn die oudere kiezers die Fillon destijds de overwinning hebben bezorgd in de voorverkiezingen aan de rechterzijde. 70% van de Fransen die in november 2016 hebben deelgenomen aan die voorverkiezingen, waren ouder dan 50 jaar. 44% onder hen was ouder dan 65 jaar, en 52% was gepensioneerd.

    Ouderen eerst

    De generatiekloof werd al eerder duidelijk bij het referendum over de brexit, in Groot-Brittannië. Een jongere generatie Britten was tégen de brexit gekant, maar is veel minder komen opdagen dan de oudere Britten, die massaal vóór de brexit hebben gestemd. Om u een idee te geven: bij de kiezers tussen 18 en 24 jaar oud koos 27% voor de brexit. Bij de 65+’ers is dat aandeel gestegen tot 60%. Maar van de jongere kiezers daagde maar 36% op; bij de oudere kiezers is dat 83%. Het gevolg is uiteindelijk een nipte meerderheid vóór de brexit. 

    Ook in Nederland duikt bij de verkiezingen van afgelopen maart een generatiekloof op. Ondanks een hoge algemene opkomst van meer dan 80% van de kiezers, is van de jongeren tussen 18 en 24 jaar maar 66% gaan stemmen. Bij de vorige verkiezingen in 2012 was dit nog 70%, zo blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek. En nog even ter vergelijking: van alle 65-plussers is 89% naar de stembus gegaan. Het zijn vooral de oudere generaties die overal in Europa aanschuiven bij het feest of democratie.

    In Vlaanderen?

    Zouden de resultaten van de Vlaamse kiezers ook zo’n generatiekloof vertonen?

    We hebben de resultaten van de meest recente peiling van de VRT en De Standaard eens tegen het licht gehouden. Eén waarschuwing: wanneer we de jongere kiezers afzonderen, eindigen we met een kleine groep ondervraagde Vlamingen. De resultaten zijn dus niet meer representatief, maar ze geven wel een indicatie van wat zich zou kunnen afspelen tussen de generaties in Vlaanderen.

      Volledige peiling 18-34 18-24
    CD&V 18,6% 15% 10%
    Groen 14,7% 16% 21%

    De generatiekloof heeft vooral gevolgen voor twee partijen. In de eerste plaats verliest CD&V een deel van haar kiezers, bij de jongste kiezers is dat effect het zwaarste. Aan de andere kant wint Groen er heel wat kiezers bij, al is dat effect vooral sterk bij de jongste kiezers. Bij de dertigers lijkt het effect al uitgewerkt. Ook de extremen aan de linker- en de rechterzijde, Vlaams Belang en PVDA, zouden groeien bij uitsluitend jonge kiezers. Maar de winst blijft (relatief) beperkt tot enkele punten. Conclusies die, om het nog eens te herhalen, door het kleine staal ondervraagden niet representatief zijn.

    Conclusie: de generatiekloof lijkt te bestaan, maar zou voor een stuk wel eens gemaskeerd kunnen worden door de opkomstplicht in ons land. In Nederland legde het verschil in opkomst de generatiekloof bloot. In Groot-Brittannië had dat verschil zelfs grote politieke gevolgen. Maar ook in Vlaanderen zou de kloof tussen jongere en oudere kiezers wel eens aanwezig kunnen zijn.