Meest recent

    Herbeleef debat Marine Le Pen versus Emmanuel Macron

    Op vier dagen van de beslissende ronde van de Franse presidentsverkiezingen zijn de onafhankelijke centrumkandidaat Emmanuel Macron (En Marche) en de extreemrechtse kandidate Marine Le Pen (Front National) met elkaar in debat gegaan op televisie. Herbeleef hier de belangrijkste momenten.

    00.00 uur: Emmanuel Macron kon het meest overtuigen

    Emmanuel Macron is het meest overtuigend uit het debat gekomen. Dat blijkt uit een eerste opiniepeiling. 

    23.50 uur: tijd voor de eerste nabeschouwingen

    23.33 uur: "Blijft u maar op de televisie, ik wil het land leiden"

    Het debat eindigt zoals het begon, met een frontale aanval van Marine Le Pen op Emmanuel Macron. Hij eindigde met wat hij wilde voor Frankrijk. Zij repliceerde: "Met François Hollande".

    "Begin niet opnieuw hé", opperden de moderatoren.

    "Madame Le Pen, ik wil niet deelnemen aan een televisiespektakel. Blijft u maar op de televisie, ik wil het land leiden."

    23.32 uur: Slotwoord Macron

    "Mevrouw Le Pen heeft haar hele conclusie gebruikt om leugens over mijn project te vertellen zonder te vertellen wat zij wil voor ons land. Ik wil dat niet voor ons land. Ik wil geen uitbaters van de angst. Frankrijk verdient beter dan dat. Ons land zit vandaag in een diepe crisis met een grote twijfel. Ik heb die twijfel en die angst begrepen. Ik wil die beantwoorden met de moed."

    23.30 uur: Slotwoord Le Pen

    Ook in haar slotwoord laat Marine Le Pen niet na om Emmanuel Macron aan te vallen, eerder dan haar eigen voorstellen te herhalen. "U bent de kandidaat van de sluiting: de sluiting van de bedrijven, politieposten, ziekenhuizen.. Behalve de grenzen. U wil niet dat de Fransen de sleutel van hun grenzen hebben."

    23.24 uur: Le Pen kiest geen eigen thema, maar viseert Macron

    Marine Le Pen kiest geen eigen thema als carte blanche. Ze kiest ervoor om Macron andermaal te viseren. "Het Frankrijk dat u verdedigt is niet Frankrijk, maar een handelsmarkt."

    23.20 uur: Macron focust op gehandicapten

    Naar het einde toe mogen de kandidaten een eigen thema uitkiezen. Emmanuel Macron focust op zijn beleid voor mensen met een handicap. Wellicht wil hij zo zijn imago een wat menselijker en minder technisch karakter geven.

    23.04 uur: "Met Le Pen als president zal de wereld geen mooi beeld van ons hebben"

    Emmanuel Macron trekt de kaart van het internationale beeld van Frankrijk mocht Marine Le Pen president worden. "De wereld zal ons niet op een mooie manier bekijken", zegt hij. "Ik nodig u uit om de internationale pers te lezen over uw schandalen en uw voorstellingen."

    Volgens Le Pen zijn de grote naties zoals Rusland eerder op haar lijn te vinden en ze verwijt Emmanuel Macron op economisch gebied een verouderd neoliberaal programma te hebben.

    22.58 uur: "In tegenstelling tot mevrouw Le Pen onderwerp ik me niet aan Poetin"

    Emmanuel Macron wil naar eigen zeggen samenwerken met de Amerikaanse president Donald Trump op het gebied van veiligheid en klimaat. Ook de Russische president Poetin komt ter sprake. Daar probeert Macron zijn tegenkandidate Le Pen te tackelen. "Op geen enkele manier zal ik onderworpen zijn aan een dictaat van Poetin. Dat is mijn grote verschil met mevrouw Le Pen."

    22.55 uur: "In elk geval zal een vrouw Frankrijk leiden: ofwel ik, ofwel Merkel"

    Marine Le Pen neemt de Europese ideeën van Macron op de korrel en het feit dat hij de Frans-Duitse as wil versterken. "In elk geval zal Frankrijk geleid worden door een vrouw. Ofwel zal ik het zijn, ofwel zal het mevrouw Merkel zijn." 

    22.50 uur: "We zullen verplicht zijn om te stemmen voor diegene die geen racist is"

    Ook de woordvoerster van de extreemlinkse politicus Jean-Luc Mélenchon kijkt naar het debat. Haar analyse: "Beide kandidaten zijn zo slecht dat we riskeren te zullen moeten stemmen voor diegene die geen racist is. Het ultieme argument."

    22.40 uur: "De euro is de munt van de banken, niet van de mensen"

    Emmanuel Macron probeert Marine Le Pen op de rooster te leggen over haar voorstel om de Franse frank opnieuw in te voeren, naast de euro. Volgens Macron kan er maar een munteenheid zijn. "De centrale banken en grote bedrijven zullen kunnen betalen met de euro, de Fransen en de kleine bedrijven niet", antwoordt Le Pen.

    Volgens Le Pen bestond zo'n systeem vroeger al. Macron probeert die stelling in het belachelijke te trekken.

    22.30 uur: Europa komt aanbod

    Anderhalf uur in het debat en het thema Europa komt aan bod. Beide kandidaten hebben een tegenovergestelde visie op de Europese Unie.

    Vaststelling van een Franse journalist: "Marine Le Pen is gematigd en ordelijk in haar uitleg. Verrassend. Het effect van Dupont-Aignan?" 

    22.20 uur: "Laat meneer De Gaulle met rust"

    (Door een technische storing zijn de uurvermeldingen en tussentitels per update vanaf het beginuur van deze liveblog tot de update van 22.20 uur verdwenen. Onze excuses hiervoor.)

    De Franse koloniale en oorlogsgeschiedenis komt ter sprake. Le Pen verwijt dat Macron een verantwoordelijkheid draagt in de haat van sommige moslimsextremisten tegenover Frankrijk. "U die president van de Republiek wil zijn, u bent naar Algerije gegaan om te zeggen dat Frankrijk een misdaad tegen de mensheid heeft begaan. Bent u dan verwonderd dat sommigen jongeren Frankrijk dat betaald willen zetten?"

    Macron komt daarop terug naar eerdere uitspraken van Marine Le Pen over de deportatie van joden uit Frankrijk en dat Franse staat daar niet verantwoordelijk voor zou zijn. "Er zijn wel degelijke Franse agenten geweest die joden hebben gezocht. Ik wil onze geschiedenis in de ogen kijken." Le Pen haalt daarop Charles De Gaulle aan. "Laat Generaal De Gaulle met rust", oppert Macron.

    Opvallend: Marine Le Pen heeft een stapel dossiers voor zich liggen waarin ze regelmatig bladert om een van haar argumenten te staven.

    Marine Le Pen beweert dat Emmanuel Macron radicaal-islamistische zou ondersteunen en ze hekelt antihomo en anti-joodse uitspraken van islamisten. "Ik vind het formidabel u steun te horen uitspreken voor de homo's en joden", repliceert Macron ironisch.

    Bijna een uur in het debat en het dossier terrorisme wordt aangesneden, een van dé topics waar Marine Le Pen mee wil scoren. "Dat onderwerp is volledig afwezig in uw programma. U wil die strijd niet voeren", verwijt ze aan Macron. 

    Marine Le Pen bekritiseerde in het begin van het debat enkele dossiers - zoals de verkoop van de Franse telecomaanbieder SFR - die onder het ministerschap van Emmanuel Macron zouden behandeld zijn. SFR is dat in elk geval niet. Dat bevestigen Fransen media. Sinds de vermelding van het dossier SFR in het debat, zoeken Fransen het kennelijk massaal op via Google.

    Wanneer Emmanuel Macron aan Marine Le Pen vraagt hoe ze haar programma wil financieren, reageert Le Pen vrij bitsig met een wijzend vingertje naar Macron. "Ik geef hun geld terug aan de Fransen. De EU: 9 miljard, immigratie: 15 miljard.."

    "Dit debat bevestigt dat Macron en Le Pen de traditionele kloof tussen links en rechts overstijgen", stelt de Franse journalist Jean-Baptiste Garat vast.

    Emmanuel Macron zegt herhaaldelijk dat dat Marine Le Pen "stommiteiten" verklaart. "Speel niet de professor met mij", reageert Le Pen. 

    De moderatoren hebben het moeilijk om het debat onder controle te houden. Marine Le Pen blijft zich behoorlijk aanvallend opstellen zonder met eigen voorstellen te komen. "Wat zijn uw voorstellen, mevrouw Le Pen", dringt de presentatrice van het debat aan.

    "Dit is nu al een studie in contrasterende stijlen", luidt de analyse van nieuwsagentschap Bloomberg. "Macron is de meester van het dossier, de man van het detail en de geduldige professor. Maar als het gevaar voor hem erin zit om te neerbuigend over te komen, riskeert Le Pen al te scherp en repetitief over te komen."

    "Le Pen heeft zich erg voorbereid op industriële dossiers uit het verleden waar ze Macron voor bekritiseert. Zijn probleem zal zijn om niet te neerbuigend over te komen." Dat schrijft Politico-journalist Pierre Briançon.

    Marine Le Pen probeert inderdaad Macron aan te vallen op dossiers uit het verleden, zonder echt haar eigen voorstellen uit te doeken te doen. "Doe maar en schuif maar de schuld in mijn schoenen voor de laatste 30 jaar", reageert Macron, die erop wijst dat Le Pen al langer in de politiek zit dan hijzelf.

    Marine Le Pen blijft frontaal ingaan tegen de persoon van Emmanuel Macron. Ook tijdens het eerste onderwerp: economie. Daar wijst Le Pen erop dat Macron minister is geweest onder de huidige socialistische president en dat er weinig tot geen resultaten zijn geboekt.

    De repliek van Macron: "U bent nu al drie minuten bezig met uw "strategie" uit te doeken te doen om de werkloosheid aan te pakken. Er is geen strategie daarvoor. Uw strategie is simpelweg veel leugens te vertellen en alles te zeggen wat er niet lukt in dit land zonder oplossingen te geven."

    Emmanuel Macron weerlegt de eerste persoonlijke aanval van Marine Le Pen. "U wil geen fijnzinnig democratisch en evenwichtig debat. Ik verwachtte niets anders. U bent de echte erfgename, niet alleen van een naam, maar van een extreemrechtse partij die teert op de boosheid van de Fransen. U eist die erfenis ook op."

    Marine Le Pen mag als eerste het woord nemen. Ze begint meteen met haar tegenkandidaat Emmanuel Macron te tackelen. "De Fransen hebben de echte Macron kunnen zien tijdens deze tweede ronde. Hij is de kandidaat van de wilde mondialisering en van de sociale brutaliteit. Alles gepiloteerd door François Hollande."

    Even voor 20 uur is Marine Le Pen aangekomen in de studio waar het debat plaatsvindt. "We hebben twee radicaal verschillende visies. Ofwel voor Emmanuel Macron betreft de verderzetting van de politiek van François Hollande, ofwel de vernieuwing met mij", was haar eerste reactie.

    Een twintigtal minuten later arriveerde ook Emmanuel Macron. "Ik verwacht zaken te kunnen verduidelijken wat mij zal toelaten om mijn project in detail uit te leggen. Ik wil ook aantonen dat het programma van Marine Le Pen niet beantwoordt aan de uitdagingen van dit land", klonk het uit zijn mond.

    Beide kandidaten worden nu geschminkt en bereiden zich voor in hun loge op het debat.