Meest recent

    Netflix weigert verwijzing naar zelfmoordlijn bij "13 reasons why"

    De Amerikaanse streamingdienst Netflix weigert om bij afleveringen van de veelbesproken reeks "13 reasons why", over een 16-jarig meisje dat zelfmoord pleegt, te verwijzen naar de Zelfmoordlijn. Hoewel de serie volgens minister van Welzijn Jo Vandeurzen "alle mediarichtlijnen met de voeten treedt", heeft een verbod of censuur volgens hem weinig zin. "Dat zou de aantrekkingskracht nog kunnen vergroten." De minister wil het hier niet bij laten en gaat onderzoek of er via diplomatieke weg actie ondernomen kan worden tegen Netflix, klinkt het in "Vandaag" op Radio 1.

    De Netflix-reeks "13 reasons why" gaat over een 16-jarig meisje dat zelfmoord pleegt en voor 13 personen die daar volgens haar mee schuld aan hebben een boodschap heeft achtergelaten. De reeks is onder meer omstreden omdat de zelfdoding van het meisje erg expliciet in beeld wordt gebracht. Uit onderzoek blijkt dat zoiets kan aanzetten tot kopieergedrag.

    Volgens experte Gwendolyn Portzky (VLESP) is de reeks niet zonder gevaar, met name voor mensen die met suïcidegedachten zitten. Zij heeft zelf contact opgenomen met Netflix België met de vraag om minstens bij elke aflevering die hier getoond wordt een verwijzing naar de zelfmoordlijn en zelfmoord1813.be te plaatsen. Een vraag waar Netflix vanuit de VS geen oren naar heeft.

    Portzky betreurt dat, maar kan enkel vaststellen dat men vanuit Vlaanderen weinig hefbomen heeft om een mastodont als Netflix iets op te leggen. Omdat de reeks wel leeft onder jongeren, heeft VLESP intussen wel adviezen opgesteld voor ouders en scholen. "Daarbij geven we het advies om erover in gesprek te gaan en een open discussie te voeren", zegt ze.

    Censuur of niet?

    Vlaams Parlementslid Freya Van den Bossche (SP.A) vindt dat er meer forse ingrepen nodig zijn, zoals bijvoorbeeld het "knippen van de zelfdodingsscène". Ook Elke Van den Brandt (Groen) vindt dat er vanuit het voorzorgsprincipe misschien "straffere maatregelen" mogelijk zijn.

    Een verbod of censuur van de reeks vindt minister van Welzijn Jo Vandeurzen echter geen goed idee. "Het lijkt ons belangrijk de reeks niet te gaan verbieden of in het illegale te duwen, aangezien dit de jonge doelgroep vermoedelijk alleen maar meer zal triggeren om er naar op zoek te gaan. (...) Als je iets expliciet verbiedt, kan het een nog grotere aantrekkingskracht krijgen."

    In "Vandaag" op Radio 1 meldt Vandeurzen dat het expertisecentrum Suïcidepreventie met internationale partners samen zal zitten om te bekijken wat er tegen "13 reasons why" ondernomen kan worden. "En we gaan ook onze diplomatieke contacten aanspreken."

    Wél richtlijn voor Vlaamse fictie- en filmmakers

    Binnenkort komt er voor Vlaamse televisiemakers en scenaristen een richtlijn van hoe ze in hun creatieve werk moeten omgaan met zelfdoding. Een gelijkaardige richtlijn bestaat al voor de media. Het is de bedoeling dat de Werkgroep Verder, de organisatie die nu al toeziet op de naleving van de mediarichtlijn, in juni de fictierichtlijn afrondt. Daarvoor wordt er nog overleg gepland met het kabinet van Mediaminister Gatz.

    De Werkgroep Verder, de organisatie voor hulp aan nabestaanden na zelfdoding, heeft intussen bijna 15 jaar ervaring met de manier waarop media best omgaan met zelfdoding. De organisatie heeft wetenschappelijk onderbouwde richtlijnen voor die media opgesteld. Die richtlijnen moeten er onder meer voor zorgen dat er minder zelfdodingen zijn naar aanleiding van berichten die in de media verschijnen. 

    Volgens minister van Welzijn Jo Vandeurzen is de "de kwaliteit van de berichtgeving over zelfdoding sinds 2004 verbeterd". Omdat het thema zelfdoding niet alleen in het nieuws aan bod komt, maar ook in steeds meer films en fictiereeksen dringt zich ook daar een richtlijn op. "Het doel is om te komen tot hanteerbare richtlijnen die geen beknotting van de artistieke vrijheid inhouden, maar wel een uitdaging zijn om creatiever om te gaan met plotwendingen, alternatieve scenario's, en cliffhangers."

    "Netflix biedt ouderlijk toezicht aan"

    Netflix heeft zich in een persmededeling verantwoord voor de keuze om "13 reasons why" op te nemen in het aanbod. "De serie bevat scenes die niet geschikt zijn voor het jongere publiek, daarom biedt Netflix ouderlijk toezicht aan zodat kijkers jonger dan 16 de reeks niet kunnen bekijken", klinkt het.

    "Voor kijkers 16 jaar en ouder zijn er waarschuwingen voor de drie meest expliciete afleveringen en er is een epiloog gemaakt, "Beyond the reasons", waarin dieper ingegaan op een aantal van onderwerpen."

    Netflix geeft nog aan dat er een extra waarschuwing zal worden toegevoegd voor de start van de eerste aflevering van de serie.

    Wie vragen heeft rond zelfdoding kan terecht op de zelfmoordlijn via het gratis nummer 1813 of op www.zelfmoord1813.be.