Meest recent

    Waarom een recordaantal Fransen naar het stemhokje ging om niet te kiezen

    Meer dan 4,2 miljoen Fransen hebben gisteren een ongeldige of blanco stem uitgebracht. Dat komt neer op zo'n 9 procent van de stemgerechtigden, met voorsprong een recordaantal. En dat terwijl er in Frankrijk geen stemplicht is en blanco stemmen niet meetellen. Waarom wilden zoveel Fransen dan toch naar het stemhokje gaan?
    AFP or licensors

    Dat veel Fransen zich niet konden scharen achter een van beide kandidaten, blijkt duidelijk uit de cijfers. Een kwart van de kiezers kwam niet opdagen, een record voor de tweede ronde sinds 1969. Maar misschien nog opmerkelijker, een recordaantal Fransen trok wel naar het stemhokje om blanco of ongeldig te stemmen.

    Deze Franse verkiezingen waren dan ook op meerdere vlakken atypisch. De traditionele centrumlinkse en centrumrechtse blokken haalden de tweede ronde niet. Macron en Le Pen kregen in de eerste ronde samen zo'n 45 procent van de stemmen. Meer dan de helft van de kiezers moest dus overstappen naar een andere kandidaat, ook al wilden ze geen van beiden.

    Discussie over kiessysteem

    Frankrijkkenner en professor Frederik Dhondt (VUB/UA/UGent) ziet een verklaring bij de aanhangers van de radicaal-linkse Jean-Luc Mélenchon, die uitgeschakeld werd in de eerste ronde. Mélenchon wil het Franse kiessysteem grondig hervormen en daarbij rekening houden met blanco stemmen (wat nu niet het geval is). Die zouden dan kunnen verhinderen dat een kandidaat een absolute meerderheid haalt.

    "Wellicht heeft die discussie een rol gespeeld voor een deel van het publiek van Mélenchon. Zijn woordvoerder heeft gisteren na de verkiezingen ook meteen gezegd dat het Franse kiessysteem met twee rondes een vals beeld geeft, omdat een groot deel van de kiezers buitenspel wordt gezet. Dat Mélenchon geen stemadvies heeft gegeven, moet je ook eerder in dat verband zien", zegt Dhondt.

    "Niet kiezen is ook kiezen"

    Dhondt benadrukt dat politiek in Frankrijk een passie blijft. "Mensen vinden het belangrijk om deel te nemen aan de democratie, om te tonen dat ze deel zijn van het systeem, ook al kunnen ze zich niet vinden in een van de kandidaten. Heel wat kiezers, ook van Fillon bijvoorbeeld, zullen na lange politieke discussies gewoon tot het besluit zijn gekomen dat er voor hen geen andere keuze mogelijk was dan blanco stemmen."

    "Niet kiezen is ook kiezen", stelt Dhondt. De blanco-stemmers hebben volgens hem een signaal willen geven. "Ze waren er zich van bewust dat een overwinning van Macron onafwendbaar was en wilden die overwinning niet nog groter maken, maar anderzijds konden ze ook niet voor Le Pen stemmen, want zij stelt zich buiten het democratische debat."