Meest recent

    "Plotse ontslag van FBI-baas Comey zeer ongebruikelijk"

    Dat de Amerikaanse president Trump eigenhandig de directeur van de inlichtingendienst FBI aan de kant schuift, is vrijwel ongezien. Dat zegt Amerikacorrespondent Michiel Vos in "De ochtend". Zowel bij Democraten als Republikeinen is er veel verbazing over die beslissing. Wie James Comey na zijn plotse ontslag zou moeten opvolgen, is onduidelijk.
    Cliff Owen

    De Amerikaanse president heeft het recht om de baas van de FBI rechtstreeks te benoemen of te ontslaan. Dat laatste gebeurt echter zelden. "President Clinton deed het hem in 1993 voor, maar dat was nadat zijn toenmalige minister van Justitie melding had gemaakt van mogelijke corruptie", zegt correspondent Michiel Vos in "De ochtend".

    "Dit is een heel ander verhaal. Zo is de precieze reden voor Comeys ontslag met onmiddellijke ingang een pak vager. En de manier waarop de man dit heeft moeten vernemen, is ook niet alles: er was een officiële brief overhandigd in het FBI-hoofdkantoor in Washington, maar Comey zelf was op dat moment voor een lezing in L.A. en vernam het nieuws daar op televisie."  

    "Machtsmisbruik"

    Comeys ontslag komt kort na zijn hoorsessie door het Congres, over zijn beslissing om het onderzoek naar het e-mailverkeer van Hillary Clinton te heropenen, twee weken voor de presidentsverkiezingen. Toen verdedigde Comey die beslissing. Tegelijk voert hij het onderzoek naar mogelijke banden tussen het campagneteam van Trump, voor zijn verkiezing, en het Kremlin. Er wordt gefluisterd dat daar de echte reden voor zijn ontslag ligt.

    De eerste reacties op het nieuws zijn bijzonder scherp. "Een groteske vorm van machtsmisbruik", zegt jurist en analist Jeffrey Toobin op CNN. "Dit is het soort dingen die gebeuren in non-democratieën. Wanneer een onderzoek in de buurt komt van de president, dan ontslaan ze de mensen die dat onderzoek leiden. Zoiets heb ik niet meer meegemaakt sinds Watergate."

    Zelfs klokkenluider Edward Snowden, tegen wie de FBI sinds 2013 een arrestatiebevel uitvaardigde, heeft met een opmerkelijke tweet geprotesteerd tegen het ontslag.

    Politieke reacties

    Zowel de Democraten als de Republikeinen reageerden in eerste instantie verrast en boos op de gang van zaken. Robby Mook, campagnemanager van Hillary Clinton die het door het e-mailonderzoek niet hoog op heeft met Comey, verwijst naar zijn ontslag op Twitter met de term "twilight zone". (schemerzone, nvdr) "Over de afhandeling van het mailonderzoek was ik bijzonder ontgoocheld en gefrustreerd, maar deze beslissing maakt me bang."

    Volgens Clintons woordvoerder Brian Fallon is deze beslissing eerder ingegeven door "de hete adem die Trump voelt door het onderzoek naar zijn banden met Rusland". "Een weloverwogen gevolg van de behandeling van het e-maildossier van Clinton is dit niet."

    Ook senator Bernie Sanders, tegenstander van Clinton bij de Democratische voorverkiezingen, heeft veel vragen bij de gang van zaken. "Je zou je kunnen afvragen wat zijn administratie probeert te verbergen." Senator Bob Casey noemt de beslissing van Trump zelfs "Nixoniaans". 

    Comey zelf is van Republikeinse signatuur, maar ook zijn partij stelt zich vragen bij de gang van zaken. Senator John McCain vindt dat het Congres nu een speciale werkgroep moet oprichten om eventuele Russische invloeden bij de laatste presidentsverkiezingen van nabij te onderzoeken.

    Opvolger?

    Wie Comey zal opvolgen, is nog onduidelijk. Hij werd zelf door president Obama aangesteld in 2013, voor een termijn van 10 jaar. President Trump heeft nu de mogelijkheid om een nieuwe FBI-baas aan te duiden, in principe voor 10 jaar. In de tussentijd neemt topman Andrew McCabe de leiding over de Amerikaanse inlichtingendienst tijdelijk over. Er wordt gefluisterd dat Trump een opvolger voor Comey eerder binnen zijn eigen entourage zou zoeken, dan binnen de FBI zelf.