Meest recent

    Waarom weten we zo wenig over de ellende in Venezuela? - Orlando Verde

    Vandaag komt Venezuela origineel in het nieuws. Betogers beantwoorden aanvallen van de politie met zakken en bokalen gevuld met uitwerpselen. Het protest duurt al langer dan een maand. Waarom weten we zo weinig over dit land?
    opinie
    Opinie

    Orlando Verde is Kif Kif stafmedewerker en schrijft over film, over Venezuela en over maatschappelijke kwesties.

    Twee video’s werden vorige week gepost op twitter:

    In de eerste rijdt een gepantserd voertuig van de Venezolaanse ordediensten met opzet in op een groep betogers. Een van de betogers vecht nog voor zijn leven.

    In de tweede video probeert een andere gepantserde vrachtwagen te ontsnappen aan een groep betogers. Op een of andere manier gaat de deur van de wagen open en de betogers gaan ten aanval met stokken en stenen. De wagen verdwijnt tussen de bomen, maar het is goed mogelijk dat de chauffeur nog zwaar getakeld werd.

    De eerste video wordt vergezeld door een boodschap. Daarin wordt gezegd dat de Venezolaanse oppositie samen met buitenlandse media een campagne heeft opgestart om burgers op te hitsen. Vervolgens wordt de Venezolaanse overheid beschreven als slachtoffer van een georkestreerde campagne van destabilisering.

    De boodschap bij de tweede video gaat over de moed en intelligentie van de ongewapende betogers tegenover de kracht van de goed gewapende ordediensten. De eerste video vermeldt de opzettelijke aanrijding niet. De tweede negeert de brutaliteit van de betogers zelf.

    Neerwaartse spiraal

    Samen illustreren beide berichten het Venezuela van vandaag: de meeste betrokkenen spreken zich uitsluitend uit over de fouten van hun tegenstanders en ontkennen hun eigen bijdrage aan het geweld en de ondraaglijke spanning.

    En dat is al meer dan 15 jaar zo. Er zijn uitbarstingen van geweld, zoals nu, en dan is er media-aandacht. Maar Venezuela zit al lang in een neerwaartse spiraal.

    Ieder zijn verhaal

    Waarom horen we er dan vaak niks over? De politieke en economische situatie in Venezuela is heel complex en het kost veel moeite om uit te leggen wie wie is.

    Het is ook moeilijk om tot de feiten te komen: de staatszender dient louter voor propaganda en privé-zenders staan onder druk of zijn te militant.

    De sociale media staan vol met alternative facts.

    Elke dag gebeurt er ook iets nieuws. Maar dat nieuws is vaak net niet ‘spectaculair’ genoeg: er zijn elders in de wereld meer doden.

    Venezuela ligt tenslotte ook ver: tijdens de laatste grote uitbarsting van geweld, in 2014, werd de buitenlandse berichtgeving gedomineerd door gebeurtenissen in Oekraïne en er is maar "zoveel" plaats voor buitenlands nieuws…

    Maar in Venezuela is het al jaren onrustig. Nu gaat het over dagelijkse betogingen en brutale repressie. Gisteren over de schaarste van basisproducten en medicijnen. Een week daarvoor over de toenemende inflatie en devaluatie. Een maand eerder over de schrijnende criminaliteitscijfers.

    En al jaren gaat het over de wanhopige migratie van Venezolanen, naar eender welk ander land. Het dagelijkse leven in Venezuela speelt zich al lang voorbij de grenzen van het voorstelbare af.

    Interessant is hoe er vanuit het buitenland gekeken wordt naar Venezuela. Meestal wordt er gewoon over gezwegen. Maar gezien de desinformatie kan elke opportunist ook een eigen verhaal vertellen: de ideologische bondgenoten doen de feiten passen in hun narratief van revolutionair slachtofferschap; de antisocialisten van deze wereld willen Venezuela verkopen als waarschuwing indien men rood zou stemmen.

    Burgeroorlog?

    Geen van beiden heeft gelijk. De Venezolaanse revolutie is nooit een voorbeeld geweest van wat ‘links’ betekent of kan betekenen, tot spijt van wie het benijdt. Eerder een voorbeeld van autoritarisme en militarisme. Eerder een voorbeeld van populistisch nationalisme en polarisering als bewuste strategie. Eerder een voorbeeld van onbekwaamheid en internationaal verzuim. Een reminder van de vele kansen die we laten liggen om conflicten te helpen de-escaleren tot het te laat is, tot er doden of bommen vallen.

    De toestand in Venezuela had al lang kunnen uitmonden in een burgeroorlog. De mensen zijn moe genoeg en het gevoel dat ze niks meer kunnen verliezen, leeft er al lang. Mensen hebben mensen verloren. Genoeg mensen zijn kwaad. En toch ontploft het niet, het blijft sluimeren. Waarom? 

    "Vreedzaam maar gewapend"

    Dat is het enige wat makkelijk uit te leggen valt in de Venezolaanse context: omdat de wapens in bezit zijn van de overheid. Chávez liet altijd weten dat zijn revolutie “vreedzaam maar gewapend” was. En wat Venezuela nu meemaakt, is alleen maar een voortzetting van het project van Chávez. Minder charismatisch en met minder petrodollars, maar toch, dezelfde revolutie.

    Het zal blijven kabbelen, op zijn Venezolaans. Mensen zullen overleven, het zal even stil zijn en een paar maanden later zal het erg genoeg worden om weer in de spotlights te komen. Dan zullen we gefrustreerd de draad proberen op te pikken en de feiten proberen te onderscheiden van de propaganda.

    Maar dat is wat er gebeurt met die vele landen waar we zo weinig van kennen: ze zitten gevangen tussen de stilte en de recuperatie.