Meest recent

    Schiet de VS met klimaatbeslissing economisch zichzelf in de voet?

    De Amerikaanse president Donald Trump vindt het Klimaatverdrag van Parijs uit 2015 slecht voor de Amerikaanse economie en trekt zijn land daaruit terug. De vraag dan is of dat verdrag wel echt zo slecht is voor de VS-economie en waarom honderden grote bedrijven -onder hen oliegroep ExxonMobil- het Witte Huis vroegen om het verdrag niet in de vuilnismand te kieperen.

    Volgens Peter Vanden Houte, hoofdeconoom van ING (foto in tekst), zijn de gevolgen van de beslissing van Trump pas voelbaar op langere termijn. Hij merkt op dat andere grote economische machten zoals de Europese Unie, China en India zich hoe dan ook aan de bepalingen van het verdrag zullen houden, ongeacht de beslissing van Trump.

    Maar ook in de Verenigde Staten hebben veel mensen en bedrijven de omslag in energievoorziening al gemaakt. Het valt op dat grote bedrijven zoals de oliegroep ExxonMobil president Trump gevraagd hebben om niet uit het Klimaatverdrag te stappen. Noteer daarbij dat minister van Buitenlandse Zaken Rex Tillerson tot voor kort CEO van ExxonMobil was.

    Ook grote Amerikaanse staten met veel industrie zoals Californië zullen zich hoe dan ook aan de klimaatdoelstellingen houden en zij kunnen dat omdat ze binnen de VS autonoom zijn. Zelfs een conservatieve en grote oliestaat zoals Texas staat al heel ver in hernieuwbare energie, vooral dan in windenergie. 

    Daarnaast hebben VS-bedrijven al een erg grote technologische voorsprong uitgebouwd in groene energie met de producent van elektrische auto's Tesla als meest bekende merknaam. Dat leidt tot innovatie, investeringen en banen en die zullen wellicht nog niet zo snel stilvallen, ook niet na een beslissing van het Witte Huis.

    Beperkt kortetermijnvoordeel, maar dan...

    Als Trump uit het Klimaatverdrag stapt, verwacht Vanden Houte op korte termijn een zeer beperkt concurrentieel voordeel voor een aantal Amerikaanse bedrijven, niet enkel voor die uit de steenkool- en petroleumsector, maar ook voor exporteurs van industrieproducten. Andere landen zouden dat voordeel wel kunnen bestraffen via een soort "carbon tariff" of "uitstoottarief" voor VS-bedrijven.

    Op lange termijn zouden VS-bedrijven veel nadeel kunnen ondervinden, mocht er minder in innovatie worden geïnvesteerd of zouden hun producten minder aantrekkelijk worden op de wereldmarkt.

    Als we even het Dieselgate rond Volkswagen en andere bedrijven buiten beschouwing laten, heeft de Europese Unie de voorbije decennia de eigen auto-industrie gedwongen om flink wat schoner en efficiënter met energie te worden en daardoor hebben die op de wereldmarkt nu een sterk concurrentievoordeel tegenover Amerikaanse wagens. Dat geldt ook voor andere industriële producten.

    Wereldwijd is er een trend weg van steenkool en olie en naar het minder vervuilende aardgas en groene energie. Vooral China investeert daar massaal in, ook al omdat de tolerantiedrempel van de eigen bevolking voor vervuiling nu echt wel bereikt is en op tal van plaatsen volksprotest het regime onder druk zet om de vervuiling terug te dringen.

    "Moeilijk met VS consensus op wereldschaal te bereiken"

    Peter Vanden Houte vindt dat het met de huidige Amerikaanse president nu erg moeilijk is om nog een consensus op wereldschaal te bereiken, terwijl steeds meer problemen op dat niveau zouden moeten worden aangepakt.

    Dat blijkt ook uit de manier waarop president Trump vorige week is tekeergegaan tegenover zijn collega's van de NAVO en op de top van de G7 in Sicilië. Daarvoor kondigde hij op even bruuske wijze aan dat NAFTA -het vrijhandelsakkoord van de VS met Canada en Mexico- volledig heronderhandeld moet worden en verwees hij het TPP-vrijhandelsakkoord met de landen van de Stille Oceaan naar de prullenmand. Toch keken veel VS-bedrijven via dat TPP op naar de snel groeiende afzetmarkten in Zuidoost-Azië. Die landen willen overigens ook zonder de VS doorgaan met het TPP en zetten nu de deur open voor China, dat door Barack Obama net buitengehouden was.

    Op die manier isoleert de VS zich op tal van vlakken, vervreemdt het zich van traditionele bondgenoten en geeft Trump zo stap voor stap de rol als wereldleider op en kunnen landen als Rusland of China van dat strategische vacuüm profiteren. 

    Wat Trump ook beslist, het ziet er niet naar uit dat de onderliggende historische trend van het Klimaatverdrag wereldwijd teruggedraaid wordt, mogelijk ook niet in de VS zelf. Een uitstap uit het verdrag kan vier tot vijf jaar duren en dan zit er misschien een andere president in het Witte Huis.