Meest recent

    Theresa May stapelt de blunders op - Ivan Ollevier

    De conservatieve Britse premier Theresa May lijkt aan de vooravond van de verkiezingen de blunders op te stapelen en zo haar "zegezekere" voorsprong in de peilingen weg te geven. De verkiezingen worden elke dag spannender.
    analyse
    Analyse

    Ivan Ollevier is UK-specialist van de VRT-nieuwsdienst.

    “The Conservative wobble,” zijn ze het in het Verenigd Koninkrijk gaan noemen. “The wobble” is het frequent voorkomende verschijnsel waarbij een partij die leidt in de opiniepeilingen plotseling een flink stuk van haar voorsprong prijsgeeft.

    Meestal is dat tijdelijk, en kan de partij zich herstellen. Soms ook niet. De Conservatieve Partij van eerste minister Theresa May lijkt op dit moment zo’n wobble mee te maken. Herstelt de partij? Of niet?

    Ze leek zegezeker, die dag in april dat ze op de drempel van Downing Street 10 vervroegde verkiezingen aankondigde. Ze deed dat omdat “het land veranderd was, maar het Lagerhuis daar niet in was gevolgd”. Met andere woorden: in het land heerste een probrexitstemming, maar niet in het parlement. De sociologische realiteit vereist een politieke correctie.

    Zo was de redenering:

    De samenstelling van het Lagerhuis bevalt Theresa May niet langer, laten we een nieuw verkiezen.

    De Conservatieve Partij heeft op dit moment een meerderheid van zeventien zetels. Als ze nu verkiezingen uitschrijft, dan is de kans groot dat ze haar meerderheid substantieel kan vergroten. Want de leider van de Labourpartij, de behoorlijk nutteloze Jeremy Corbyn, kan zijn partij onmogelijk zonder kleerscheuren door een verkiezingscampagne loodsen.

    De Conservatieven liggen meer dan twintig procentpunten voor op Labour. Het wordt een verpletterende overwinning. Ongezien sinds de Thatcherjaren!

    Tenenkrullend

    Maar twee weken geleden is de voorsprong van de Conservatieve Partij beginnen af te kalven. Daar was in de eerste plaats Mays stuntelige communicatie over de zorgkosten voor ouderen voor verantwoordelijk.

    Die zouden voortaan daar zelf voor opdraaien. Daarna nam ze gas terug, maar dat pakte averechts uit. “Sterk en stabiel leiderschap,” zoals ze altijd tot vervelens toe herhaalde? De slogan keerde zich nu plotseling tegen haar.

    En toen kwam het interview met de doorgewinterde Westminsterjournalist Andrew Neill. Ze kon nauwelijks het hoofd boven water houden. En als klap op de vuurpijl: het interview van hoofdinquisiteur Jeremy Paxman, op Sky.

    Het was tenenkrullend.

    Dat ze in de loop van haar premierschap zes keer had beloofd dat er geen verkiezingen zouden komen voor 2020. Zes keer. Theresa glimlachte verkrampt. Het studiopubliek applaudisseerde. En Theresa bleef glimlachen.

    En dat ze ’t bij het verkeerde eind had, toen ze vorig jaar, in prebrexittijden, had gezegd dat het land beter lid bleef van de Europese Unie. Toch? Theresa blies en pufte en glimlachte weer en probeerde enkele volslagen willekeurige woorden uit in enkele nietszeggende zinnen. Maar dat ze ondertussen vast wel van gedacht veranderd is? En waarom ze dat dan toch niet wil toegeven? En maar glimlachen…

    Sinds gisteren krijgt May ook nog bakken kritiek omdat ze weigert in debat te gaan met tegenstanders, maar onlangs wel een lief interview gaf samen met haar man.

    En kijk, nu is daar de opiniepeiling van YouGov, een van ’s lands leidende peilingbureaus. Driehonderdzesentwintig zetels heeft Theresa May nodig voor een absolute meerderheid in het Lagerhuis, en mogelijk zakt het aandeel van de Conservatieve Partij tot driehonderdentien.

    Bye bye, dus versterkte meerderheid, bye bye absolute meerderheid.

    Misschien komt er wel weer een “hung parliament”, een parlement zonder absolute meerderheid. Een coalitieregering! Of, wie weet, een minderheidsregering! Dat is sinds de jaren 70 niet meer gebeurd!

    Nog niets is zeker

    Weliswaar laat YouGov enige ruimte voor speling. 274 zetels is de benendengrens, 345 de bovengrens. Reden voor paniek bij de Conservatieven is er dus nog niet, wel bij de financiële markten, die al meteen een val van het Britse pond noteerden.

    Een magere troost voor May kan ook zijn dat de Britse opiniepeilers het wel vaker bij het verkeerde eind hebben. Denk maar aan de voorspellingen bij de verkiezingen van twee jaar geleden, in 2015. Toen sloegen ze met hun voorspelling van een nek-aan-nekrace de bal helemaal mis. Maar, zegt YouGov nu, betrouwbaarder kan niet meer, het model is gebaseerd op vijftigduizend interviews met Britten uit alle lagen van de bevolking.

    Ook socialist Corbyn ging de mist in

    Nog een troost voor Theresa May: dat het ook bij tegenkandidaat en socialist Jeremy Corbyn spectaculair fout ging bij een interview. Uitgerekend de dag dat Labour een centraal programmapunt lanceerde, gratis opvang voor één komma drie miljoen kinderen, ging Corbyn de mist in.

    Tijdens het anders zo brave “Woman’s Hour” op de BBC-radio ging hij tekst en uitleg geven. Toen de presentator hem vroeg hoeveel die gratis kinderopvang de belastingbetaler zou kosten, volstond Corbyn na enig aarzelen met het antwoord: “Heel veel.”

    “U kent de cijfers niet, hè”? zei de interviewster, die bloed had geroken. “En is dat nu net niet het probleem met Labour, dat u niet te vertrouwen bent met ons geld?” wilde ze nog weten. Corbyn spartelde als een duivel in een wijwatervat: “Helemaal niet…”

    “Dit is heel verontrustend,” voegde de onverbiddelijke Emma Barnett er nog aan toe. Vanaf dat moment kon het alleen nog maar steil bergaf gaan, en dat was precies ook wat er gebeurde. Corbyn mompelde maar een beetje, zat ongemakkelijk aan het partijprogramma te friemelen, tokkelde op zijn iPhone. Een mond vol tanden.

    Benieuwd naar de nieuwste peilingen…