Meest recent

    "Schotland wordt onafhankelijk. Daar ben ik 100% van overtuigd"

    De kiesstrijd in Groot-Brittannië gaat zijn laatste uren in. Ook de Schotten moeten vervroegd naar de stembus. Een jaar geleden stemden ze tegen de uitstap uit de Europese Unie en kondigden ze een nieuw onafhankelijkheidsreferendum aan. Speelt dat mee in de campagne? Veerle de Vos trok naar Glasgow.

    Het regent pijpenstelen in Glasgow en dat doet de wijk Springburn, in het noordoosten van de stad, geen goed. Dit is een van de armste kiesdistricten in heel het Verenigd Koninkrijk, geplaagd door hoge werkloosheid, slechte huisvesting en generatiearmoede. Hier werden in de 19e eeuw beroemde locomotieven gebouwd voor de Britse spoorwegen en ook ver daarbuiten. Nu is de grootste werkgever een supermarkt. Symbool van de wijk is de Talisman, een grote pub die 26 jaar geleden afbrandde, maar nooit werd heropgebouwd. De zwartgeblakerde ruïne staat er nog altijd, het is een schuilplaats voor drugsverslaafden.

    Dit is ook het kiesdistrict van Anne McClaughlin (foto hieronder), parlementslid voor de Scottish National Party. Twee jaar geleden, bij de vorige parlementsverkiezingen, wist Anne dit traditionele Labour-district te veroveren met een monsterscore. “Er was een gezegde dat als Labour hier een aap als kandidaat op de lijst zou zetten, die nog verkozen zou raken, omdat mensen hier al generaties automatisch op Labour stemden. Toen ik verkozen werd, was dat een schok.” Twee jaar geleden haalde de SNP in totaal 56 parlementszetels binnen van de 59. Labour werd in Schotland van de kaart geveegd.

    "We rollen van campagne in campagne"

    Anne McClaughlin strijdt voor haar herverkiezing, maar ze is moe. “We rollen van campagne in campagne”, zegt ze. “Vorig jaar hadden we Schotse verkiezingen én het brexit-referendum, we hebben net gemeenteraadsverkiezingen gehad en nu moet iedereen alweer naar de stembus, dankzij Theresa May.”

    Toen Anne twee jaar geleden verkozen werd en naar het parlement in Westminster vertrok, dacht ze dat het bij één termijn zou blijven. “Ik was ervan overtuigd dat we binnen de 5 jaar een nieuw onafhankelijkheidsreferendum zouden hebben, en dat de Schotten dit keer ja zouden stemmen. En in dat geval moest er niemand nog naar Londen.”

    In Springburn heeft ze een debatavond georganiseerd over de toekomst van de wijk. In het publiek veel oudere mensen die hier al heel hun leven wonen, maar ook Bukolia en Adenika, twee immigranten uit Nigeria (foto hieronder). Ze noemen zich grote aanhangers van eerste minister Nicola Sturgeon. Als ik hen vraag wat ze denken over een onafhankelijk Schotland antwoordt Bukolia. “Ja, waarom niet? Wij zijn voor.”

     

     

    De Schotse nationalisten voeren een campagne met als thema: “Neen aan de bezuinigingspolitiek van de Tory’s.” Een nieuw onafhankelijkheidsreferendum staat pas op de tiende plaats in hun partijmanifest en de datum is al verschoven naar eind 2019. Voor een deel is dat strategisch, bij het eerste referendum in 2014 stemde 52 procent immers tegen onafhankelijkheid. Maar na de brexit, die de Schotten in meerderheid verwierpen, is de appetijt voor zo’n nieuw referendum niet significant toegenomen. De Schotten zijn verkiezingsmoe en hebben er even genoeg van.

    Toch wil dat niet zeggen dat de nationalisten hun hoop op een onafhankelijk Schotland hebben opgegeven. Integendeel. “Er komt een nieuw onafhankelijkheidsreferendum”, zegt Anne McClauglin stellig. “En Schotland wordt onafhankelijk. Dat is mijn vaste overtuiging.”

    Thomas Kerr jongste gemeenteraadslid in Glasgow

    Maar zo zeker is dat allemaal niet. De Tory’s, tot enkele jaren geleden een partij waar geen enkele Schot geld hadden op durven inzetten, is bij de recente regionale en lokale verkiezingen uitgegroeid tot de grootste oppositiepartij. Een nieuw onafhankelijkheidsreferendum – of liever geen referendum- staat bij hen wel helemaal vooraan, ze profileren zich als “de enige partij die de SNP kan stoppen".”En die boodschap slaat aan, ook bij jonge mensen zoals Thomas Kerr (foto hieronder). “Ik geloof in het Verenigd Koninkrijk en ik denk dat we beter onze krachten kunnen bundelen.”

    Bij de recente gemeenteraadsverkiezingen werd Thomas tot zijn eigen verbazing verkozen tot jongste raadslid in de gemeenteraad van Glasgow. Net als McClaughlin is hij van bescheiden afkomst, maar hij zit wel netjes in een pak met een das. Ik ontmoet hem in een schooltje waar hij een zitting houdt voor zijn kiezers. In de straten rondom bescheiden huisjes met kleine voortuintjes. Geen buurt waarvan je zou vermoeden dat er veel conservatieve stemmers wonen. “Ik bewonder Theresa May en ik denk dat het een goede beslissing was om vervroegde verkiezingen uit te schrijven. Maar de timing valt wel slecht. Op 8 juni word ik 21. In plaats van feesten met mijn vrienden zal ik nagelbijtend op de uitslag zitten wachten.”

    Thomas voerde vorig jaar, net zoals Theresa May en Ruth Davidson, de leider van de Schotse nationalisten, campagne voor het "remain"- kamp. Maar toen een meerderheid van de Britten voor "leave" koos, legde hij zich daar bij neer. “Ik denk dat de nationalisten zich beter met het bestuur in Schotland zouden bezighouden in de plaats van de mensen opnieuw tegen mekaar op te zetten”, zegt hij. We zijn intussen zelf bevoegd voor gezondheidszorg en onderwijs. Maar de Schotse scholen doen het steeds minder goed in internationale rankings.”

    Na het interview loop ik met Thomas naar de bushalte. “Zoals je zelf ziet ben ik een “working class Tory”", zegt hij met een glimlach. “Ik neem elke dag de bus.” Voor hij opstapt, vraag ik nog waarom hij niet gelooft in een onafhankelijk Schotland. “Ik voel me wel degelijk Schots, daar bestaat geen twijfel over”, zegt hij. “Als mensen vragen waar ik vandaan kom, dan zeg ik Schotland. Maar ik voel me ook Brits. En ik ben er trots op dat ik deel uitmaak van het Britse Rijk.”