Meest recent

    Studie van E.coli-bacterie leidt mogelijk tot nieuw middel om kanker op te sporen

    Australische wetenschappers die onderzoek deden naar voedselvergiftiging door de bacterie Escherichia coli (E. coli), hebben ontdekt dat een toxine van de bacterie zich bindt aan een stof die door tumoren geproduceerd wordt. Dat opent de mogelijkheid om tot een nieuw, zeer gevoelig instrument te komen om kanker op te sporen.
    Een E. coli-bacterie.

    De E. coli-bacterie produceert een toxine, een gifstof, die zich bindt aan Neu5Gc. Dat is een voor mensen uitzonderlijke suiker, die deel uitmaakt van koolhydraat-structuren op cellen, en die normaal gezien niet geproduceerd wordt door gezonde cellen, zei professor Michael Jennings van het Institute for Glycomics van de Griffith University aan Science Magazine.

    "De structuur die herkend wordt door het toxine, staat bekend als een tumor-antigen, een substantie die geproduceerd wordt door tumorcellen, die een erkende tumormarker is voor het opsporen en het diagnosticeren van kanker", zei Jennings. Een tumormarker is een bepaalde stof die in het bloed voorkomt bij kanker. 

    Toxine aangepast

    Het onderzoeksteam nam dan vervolgens het toxine zoals het van nature voorkomt, en paste de opbouw van de proteïne zodanig aan dat het toxine uitsluitend dit ene tumor-antigen ging opsporen. 

    "De echte innovatie hier is dat we iets omgevormd hebben dat ontdekt was in een onderzoeksprogramma naar voedselvergiftiging door een besmettelijke ziekteverwekker, en dat we in staat waren het te gebruiken als een middel om mogelijk tumor-antigenen te ontdekken", zei Jennings in Science Magazine.

    "Er is een gezegde in de wetenschap dat toeval een voorbereide geest gunstig gezind is, en omdat we in het instituut zowel werken aan infectieziekten als aan kankeronderzoek, was er een kruisbestuiving van ideeën en mogelijkheden."

    "Het verbaasde ons erg hoe goed het aanpassen van de proteïne werkte, en we waren in staat om de bindingseigenschappen die nutteloos waren vanuit een diagnostisch oogpunt, te verwijderen, en de proteïne zo om te bouwen dat ze volkomen specifiek gericht is op het doel, het tumor-antigen", zei Jennings. 

    Jennings zei wel dat er nog meer onderzoek nodig is, maar dat dit nieuwe instrument het potentieel heeft om een groot aantal verschillende kankers op te sporen, en dat het veel gevoeliger dan andere methoden.

    De studie van de wetenschappers van het Institute for Glycomics van de Griffith University in Queensland, de University of Adelaide en de University of Queensland is gepubliceerd in Scientific Reports.

    Neu5Gc

    De suiker Neu5Gc komt voor bij een breed scala aan kankers, waaronder borstkanker en eierstokkanker.

    Neu5Gc wordt door kankercellen in zeer grote hoeveelheden geproduceerd, maar niet door normale cellen, dus de ontdekking van Neu5Gc toont aan dat de patiënt mogelijk kanker heeft.

    De meeste zoogdieren maken zelf Neu5Gc aan, maar mensen kunnen dat niet omdat het gen dat er voor codeert inactief is. Mensen nemen Neu5Gc wel op uit rood vlees en zuivel.

    Naast Neu5Gc bestaan er nog andere tumormarkers, stoffen in het bloed die wijzen op de aanwezigheid van kanker. Omdat die echter ook bij gezonde mensen in kleine hoeveelheden kunnen voorkomen, kunnen ze niet gebruikt worden om kanker op te sporen. 

    Wel kunnen ze dienen om de evolutie van een patiënt te volgen bij een behandeling. Als de tumormarkers voor en na de behandeling gemeten worden, en na de behandeling een lagere waarde hebben; toont dit dat de behandeling aanslaat. Als langere tijd na een behandeling de waarden voor de tumormarker opnieuw beginnen te stijgen, wijst dat er op dat de kanker terug is. 

    Een Neu5Gc-molecule. Wit zijn waterstofatomen, zwart zijn koolstofatomen en rood zijn zuurstofatomen.