Meest recent

    Turkse oppositie begint aan protestmars van Ankara naar Istanbul

    In Turkije is de leider van de grootste oppositiepartij begonnen aan een "mars voor gerechtigheid", van Ankara naar Istanbul. Hij doet dat uit protest tegen de veroordeling van een parlementslid wegens het onthullen van staatsgeheimen. In Ankara kwamen enkele duizenden mensen samen die mee aan de mars begonnen zijn.
    Copyright 2017 The Associated Press. All rights reserved.
    De demonstranten vertrekken in Ankara voor hun mars.

    In een park in de hoofdstad Ankara gaven enkele duizenden mensen gehoor aan de oproep van de Republikeinse Volkspartij CHP, de grootste oppositiepartij, om een "mars voor gerechtigheid" te houden van Ankara naar Istanbul, een afstand van zo'n 450 kilometer.

    De leider van de CHP, Kemal Kiliçdaroglu, besloot tot de mars nadat een CHP-parlementslid gisteren veroordeeld was tot 25 jaar cel wegens het onthullen van staatsgeheimen.

    Dat parlementslid, Enis Berberoglu, stond terecht omdat hij een video zou doorgespeeld hebben aan de oppositiekrant Cumhuriyet. In de video is te zien hoe vrachtwagens van de Turkse geheime dienst vol met wapens aan de Syrische grens onderschept worden door de lokale autoriteiten. Volgens Cumhuriyet waren de wapens bestemd voor fundamentalistische islamieten in Syrië.

    De Turkse overheid ontkende dat, en zei dat de wapens bestemd waren voor Turkmenen in Syrië, maar president Recep Tayyip Erdogan was razend over het lek en bezwoer de toenmalige hoofdredacteur van de krant dat hij er "een prijs voor zou betalen". De hoofdredacteur, die nu in Duitsland in ballingschap leeft, is intussen veroordeeld tot 5 jaar en 10 maanden cel. Hij wordt samen met Berberoglu en nog een journalist van Cumhuriyet, ook nog vervolgd wegens het "helpen van een terroristische organisatie zonder er lid van te zijn", een verwijzing naar de Gülen-beweging.

    Een CHP-aanhangster zwaait met een Turkse vlag met de beeltenis van de grondlegger van het moderne Turkije en de stichter van de CHP Kemal Ataturk.

    Druppel

    De veroordeling van Berberoglu was blijkbaar de druppel die de emmer deed overlopen bij CHP-leider Kiliçdaroglu. 

    Kiliçdaroglu is immers eerder een grijze, onopvallende technocraat, die vaak nogal onhandig met de media omgaat, zegt correspondent Lucas Waagmeester in "De wereld vandaag", en dus is het verrassend dat hij nu op zo'n heel zichtbare manier gaat protesteren. 

    "Als er een prijs betaald moet worden, zal ik de eerste zijn om die te betalen", zo zei Kiliçdaroglu bij het vertrek. "Ik ga een mars houden tot in Istanbul, en we zullen onze mars voortzetten tot er gerechtigheid is in Turkije."  Hij draagt ook een bordje met slechts een woord op: "Adalet", gerechtigheid.

    Kiliçdaroglu noemde de veroordeling van Berberoglu "gemotiveerd door het paleis", een verwijzing naar president Erdogan en het gigantische presidentiële paleis dat die heeft laten optrekken. "Laat de hele wereld horen dat we te maken hebben met een dictatoriaal regime in Turkije, in ons eigen land", zo zei hij. 

    CHP-leider Kemal Kiliçdaroglu met zijn bordje met "Adalet", gerechtigheid.

    Protest op straat

    Naar Turkse begrippen hebben zich veel mensen aangesloten bij het protest. In Ankara waren er enkele duizenden demonstranten, en volgens plaatselijke media waren er ook in andere steden manifestaties om steun te betuigen aan Kiliçdaroglu. In Istanbul kwamen daar enkele honderden mensen op af.

    De oppositie in Turkije staat immers onder grote druk van president Erdogan en de islamitische regeringspartij AKP, vooral sinds de mislukte staatsgreep van 15 juli. Die staatsgreep was het signaal voor zuiveringen zonder voorgaande, die zich eerst richtten op de beweging van de islamleraar en vroegere bondgenoot van Erdogan Fethullah Gülen, maar daarna ook op de pro-Koerdische beweging en de media. Bijna 50.000 mensen zijn opgepakt en meer dan 100.000 mensen zijn ontslagen of geschorst.

    De noodtoestand is ook nog steeds van kracht in Turkije, kritische journalisten en parlementsleden van de pro-Koerdische HDP zitten in de cel, en straatprotesten worden er met harde hand door de ordediensten de kop ingedrukt.

    Kritische stemmen en demonstranten krijgen steeds onmiddellijk het verwijt dat ze betrokken zijn bij terreur of er propaganda voor maken, en het leek er op dat de tegenstanders van Erdogan het nut niet meer inzagen van op straat te komen om te protesteren.

    Het is dus afwachten of de grijze technocraat Kiliçdaoglu de komende dagen - de mars zal minstens 23 dagen duren - er in zal slagen om veel mensen achter zich te krijgen.

    Wat doet Erdogan?

    De vraag is of president Erdogan zal laten begaan. Het lijkt er in elk geval op dat de regeringsgezinde commentatoren op de Turkse tv door hebben dat de protestmars wel eens een serieuze uitdaging zou kunnen vormen.

    In hun commentaren hebben ze namelijk onmiddellijk alle registers opengetrokken naar aanleiding van de mars, die ze een provocatie van de oppositie noemden.

    Ze hadden het ook onder meer over een "nieuwe coup", en spraken al meteen dreigende taal door te zeggen dat "we dit keer wel voorbereid zijn". Ook werd het buitenland er bij gehaald en de mars een "buitenlandse interventie" genoemd.