Meest recent

    Otto Warmbier, gestorven voor het stelen van een poster

    "Otto had een groot hart en nog een groter hart voor avontuur", zeggen zijn vrienden van de middelbare school over Otto Warmbier, de Amerikaanse student die stierf na anderhalf jaar dwangarbeid in Noord-Korea. Naar die weinig evidente bestemming was hij getrokken met een bureau dat reizen promoot naar "plaatsen waarvan je moeder zou willen dat je er wegblijft".

    Otto Warmbier, de Amerikaanse student die vastzat in Noord-Korea, is naar huis gestuurd om te sterven. Minder dan een week na zijn vrijlating, is hij gisteren overleden in een ziekenhuis in Cincinnatti. Doodsoorzaak: ernstige hersenschade, opgelopen in zijn Noord-Koreaanse cel. Warmbier, 21 jaar oud, was anderhalf jaar geleden veroordeeld tot 15 jaar dwangarbeid. Omdat hij in een hotel een affiche met propaganda voor het communistische regime zou hebben gestolen. 

    "Otto had een groot hart en nog een groter hart voor avontuur", zeggen de vrienden en leraren van zijn vroegere middelbare school in Ohio. Die zucht naar avontuur dreef hem twee jaar geleden, toen hij nauwelijks was afgezwaaid van "high school", naar Noord-Korea, een van de minst vanzelfsprekende reisbestemmingen die iemand kan bedenken. 

    "Obsessie met alles wat naar communisme ruikt"

    Warmbier vertrok met een reisbureau dat zich specialiseert in Noord-Korea en een rist andere landen die niet meteen bekend staan als vakantieparadijzen, "plaatsen waarvan je moeder zou willen dat je er wegblijft", zo prijst touroperator Young Pioneer Tours ze aan op zijn website. Naast Noord-Korea organiseert het agentschap ook reizen naar bestemmingen als Afghanistan, Turkmenistan, Tsjernobyl en Eritrea.

    Maar de nadruk ligt op Noord Korea, want "ik heb altijd een onnatuurlijke obsessie gehad met alles wat naar communisme ruikt", zo omschreef Gareth Johnson het vorig jaar op de nieuwssite Vice. Johnson, een Londense avonturier, richtte Young Pioneers Tours op in 2008. Net als een handvol andere reisbureaus dat van Pyongyang de toestemming heeft gekregen om naar Noord-Korea te reizen, is Young Pioneer Tours in handen van expats uit het Westen en gevestigd in China, in dit geval in de stad Xian. 

    Volgens kamergenoot was Warmbier niet schuldig

    Warmbier reisde met een groep andere westerse toeristen, begeleid door Young Pioneers Tours, door Noord-Korea in december 2015. Toen ze het vliegtuig wilden nemen, werd hij ineens door een wachter op de schouder getikt en uit de groep gehaald, vertelt zijn reis- en kamergenoot, een Britse veertiger,  aan de website Inside Edition. Er werd geen woord gezegd. De groep schatte de situatie niet ernstig in. "Ik heb nog al lachend geroepen: 'Misschien zien we je wel nooit meer terug'. Natuurlijk besefte ik de ironie van mijn woorden niet." 

    De reden waarom Otto Warmbier 15 jaar dwangarbeid diende uit te zitten -het stelen van een propagangaposter- is op zich al uiterst futiel, maar volgens zijn kamergenoot heeft de jonge Amerikaan het "misdrijf" niet eens begaan. Warmbier zou herkend zijn op een video terwijl hij de affiche stal, maar zijn kamergenoot meent dat de verkeerde man is gestraft. "Hij leek me eerlijk gezegd niet het type om zoiets te doen. Over zoiets achterlijks heeft hij het nooit gehad. We hadden trouwens al souvenirs gekocht."

    Zijn kamergenoot ziet in Warmbiers tragische lot een geval van pure willekeur. "Soms nemen ze er iemand uit om een standpunt te maken. En nu was het Otto's beurt". Otto Warmbier was "gewoon een jonge kerel die een beetje avontuur wilde."

    Young Pioneers Tours ligt intussen onder vuur. Otto's vader Fred wees het reisbureau met de vinger, omdat het doet alsof Noord-Korea een uiterst veilige bestemming is. "Waarschijnlijk een van de veiligste plaatsen op aarde om te bezoeken", zo staat het op de website. En op de vraag "Ik ben Amerikaan. Is naar Noord-Korea reizen voor mij een probleem", luidt het antwoord resoluut. "Helemaal niet!"

    Geen Amerikanen meer naar Noord-Korea

    Na het tragische overlijden van Otto Warmbier, is Young Pioneers Tours van gedacht veranderd. Het stopt met het aanbieden van reizen voor Amerikanen naar Noord-Korea. 

    "Het vreselijke overlijden van Otto Warmbier heeft ons opnieuw doen nadenken over het accepteren van Amerikaanse toeristen", zegt het agentschap in een statement. "In het verleden is er nooit een arrestatie geweest in Noord-Korea die zo tragisch eindigde, en we hebben het moeilijk gehad om het resultaat te verwerken. Nu is het risico voor Amerikanen om Noord-Korea te bezoeken te groot geworden."

    "De manier waarop de gevangenschap werd uitgevoerd is verschrikkelijk en dergelijke tragedie mag nooit meer plaatsvinden. Ondanks talrijke vragen werd ons elke mogelijkheid ontzegd om Warmbier of mensen die met hem in contact stonden in Pyongyang te ontmoeten. We kregen enkel de boodschap dat het goed met hem ging. Er werd bijna geen informatie vrijgegeven tijdens zijn gevangenschap." 

    Young Pioneers Tours volgt nu het Amerikaanse reisadvies van Buitenlandse Zaken, dat reizen naar Noord-Korea ten allen tijd afraadt. "Minstens zestien Amerikaanse burgers werden in de afgelopen tien jaar opgesloten in Noord-Korea", zo staat het daar.

    "De autoriteiten hebben mensen opgepakt die onafhankelijk reisden, of die deel uitmaakten van een groep. Deel uitmaken van een groep of een gids gebruiken is geen garantie om niet gearresteerd te worden. Inspanningen van private touroperators om in het verleden arrestaties te vermijden of Amerikanen vrij te krijgen, waren niet succesvol."