Meest recent

    Raqqa, IS-stad van "1.001 nachtmerries", is gevallen

    In Syrië hebben Arabisch-Koerdische milities na maanden van bloedige gevechten dan toch Raqqa, de officieuze hoofdstad van de terreurgroep IS, ingenomen. Dat is een dubbele klap voor IS, want het verliest nu een strategisch belangrijke schakel in de oorlog in Syrië. Raqqa was ooit de hoofdstad van een echt kalifaat, onder de beroemde Abbassidische kalief Harun al-Rashid.

    Het is een opmerkelijke militaire prestatie. Anderhalf jaar geleden drong de terreurgroep IS de Syrische Koerden in de grensstad Kobanê met de rug tegen de muur, in casu het grenshek met Turkije, een land dat hen ook al niet gunstig gezind was.

    Toen kwam de ommekeer, dankzij de steun van Iraaks-Koerdische peshmerga en Amerikaanse luchtbombardementen. Kobanê viel niet en sommigen zagen een parallel met de wanhopige strijd rond Stalingrad tijdens de Tweede Wereldoorlog. Meer nog: de Koerdische milities verjoegen IS uit een groot deel van het grensgebied met Turkije en rukten daarna op naar Raqqa, de hoofdstad van het door IS uitgeroepen kalifaat. 

    Na weken van bloedige huis-aan-huisgevechten hebben de Syrische Democratische Strijdkrachten (SDF) dan toch Raqqa omsingeld en daarna ingenomen. De kern van die SDF bestaat uit de Syrisch-Koerdische militie YPG, maar die is aangevuld met Arabische, Assyrische en jezidische milities. Iedereen die een rekening te vereffenen heeft met IS dus.

    Die SDF zou het bevrijde Raqqa nu overdragen aan een lokale raad van Arabische inwoners om te vermijden dat de Koerden beschuldigd worden van het inpalmen van Arabisch gebied. Wel hebben de Syrische Koerden in het noordoosten een autonoom gebied Rojave uitgeroepen. 

    Raqqa, de stad van de angst

    Vier jaar geleden viel Raqqa in handen van een groep Syrische rebellen. In 2014 werd die stad dan ingenomen door de terreurgroep IS, die er zijn "hoofdstad" vestigde. (lees verder onder de foto)

    IS-leden paraderen triomfantelijk door de straten van Raqqa in 2014. IS-leden paraderen triomfantelijk door de straten van Raqqa in 2014.

    Dat is logisch, want Raqqa is een knooppunt van wegen die het noorden en het oosten van Syrië verbinden met het centrum. Wie ooit uit de Syrische woestijn gekomen is, ziet de groene vallei van de Eufraat opdoemen als een belangrijke levensader van het oosten van Syrië. Die Eufraat loopt diagonaal van het noorden naar het zuidoosten en is een vruchtbare strook met voedsel en water.

    Het verlies van Raqqa is dan ook niet enkel een symbolische klap voor IS, maar ook een strategisch belangrijke nederlaag, die de groep afsnijdt van grote delen van het noorden en westen van Syrië. Toch is IS nog niet uitgeschakeld, want veel leiders en strijders hebben zich teruggetrokken in de oostelijke provincie Deir az-Zor, waar ze mogelijk een "last stand" in gedachten hebben. 

    Onder hun terreurregime is Raqqa berucht geworden dankzij jongeren die in het geheim videobeelden maakten over wat IS de bevolking van de stad aandeed en die op het internet verspreidden. Veel van die jongeren zijn vermoord of gevlucht.

    Hoofdstad van een echt kalifaat

    Was Raqqa tot voor de komst van IS niet erg bekend, dan was het toch ooit de hoofdstad van een echt kalifaat. In 796 verplaatste de Abbasidische kalief Harun al-Rashid de hoofdstad van zijn groot islamitisch rijk van Bagdad naar Raqqa en dat bleef zo tot zijn dood in 809 na Christus.

    Onder Harun al-Rashid kende het Arabische kaliefenrijk zijn hoogste culturele bloei, ook al omdat de kalief wetenschappen en kunsten persoonlijk ondersteunde. Het rijk liep tot over Noord-Afrika naar het Midden-Oosten en omvatte ook grote delen van Perzië en Arabië. Cultureel stak het ver uit boven wat er in Europa te vinden was.

    Toch knoopte Harun al-Rashid diplomatieke relaties aan met de Frankische keizer Karel de Grote die het grootste deel van Europa onder zijn scepter had en met het Byzantijnse keizerrijk.

    Zijn regering wordt beschouwd als het hoogtepunt van de "gouden eeuw" van de islamitische beschaving toen op grote schaal oude filosofische en wetenschappelijke werken werden vertaald uit het Grieks, het Latijn en het Perzisch.

    Kalief Harun al-Rashid wordt in verband gebracht met de verhalen van "Duizend en een nacht", maar die blijken veel ouder te zijn. Na zijn dood begon de langzame neergang van het Abbassiedenkalifaat.

    Als IS zich in datzelfde Raqqa wou spiegelen aan al-Rashid, dan gaat die vergelijking niet op. In plaats van kennis en cultuur te vernietigen, deed kalief al-Rashid net het omgekeerde. Of hoe de zwarte vlag van de Abbasiedenkaliefen niet dezelfde lading dekt als die van IS.