Meest recent

    Emmanuel Macron: baas, leraar en action man

    Het mag duidelijk zijn: de Franse president Emmanuel Macron wil alle macht die zijn ambt hem schaft, ten volle gebruiken. En dat gaat gepaard met een stijl die fel verschilt met die van zijn voorganger, de "gewone president" Hollande, en hier en daar al wat wrevel veroorzaakt. Frankrijkkenner Rony Van Gastel houdt Macrons politieke plannen en stijl tegen het licht.
    analyse
    Analyse
    AFP or licensors

    Rony Van Gastel is journalist bij VRT Nieuws met een bijzondere belangstelling voor Frankrijk.

     

    Emmanuel Macron is geen "président normal" zoals zijn voorganger dat zo graag wilde zijn. Dat bleek nog maar weer eens tijdens zijn anderhalf uur durende toespraak voor het "Congres" in Versailles. Macron maakte duidelijk dat hij alles wil - en wel nu meteen. Hij heeft de macht en heeft geen schrik om dat te tonen. Met alle mogelijke symboliek en decorum. Macron lijkt tegelijk de Zonnekoning van Frankrijk te willen zijn, de change agent en de huisfilosoof. Een gok, maar hij lijkt ermee weg te komen.

    De baas

    Het congres bijeenroepen doe je niet zomaar. De methode – alle parlementsleden van Kamer en Senaat samen bijeenbrengen – is bedoeld voor de "grote momenten" in het politieke leven. In het verleden is dat congres vooral bijeen geweest om grondwetswijzigingen door te voeren. Belangrijk maar statig en saai. Sinds een aantal jaren mag de president het Congres ook gebruiken om alle parlementsleden samen toe te spreken. En bij uitbreiding dus: het Franse volk.

    President Sarkozy deed het hem voor in 2009. Hollande riep het congres alleen bijeen om een toespraak te houden na de grote aanslagen van Parijs. Macron doet het meteen, helemaal bij het begin van zijn presidentschap. Nog voor zijn eerste minister de kans kreeg om een regeerverklaring af te leggen. Zijn tegenstanders vinden dat Macron geen respect heeft voor zijn eerste minister. Dat hij met alle aandacht gaat lopen.

    De leraar

    Macron liet ook merken dat hij aan veel touwtjes tegelijk wil trekken. Hij wil Frankrijk hervormen: economisch, maatschappelijk én politiek. En wat opvalt: hij heeft een grote behoefte om dat allemaal omstandig uit te leggen. Hij wil het volk overtuigen, je zou haast denken : opvoeden.

    Wie belangstelling heeft voor filosofische beschouwingen zal ongetwijfeld geboeid zijn geweest door de retorische talenten van de president. Wie simpelweg wilde weten hoe de vork precies aan de steel zit was minder enthousiast. De parlementsleden zaten erbij als studenten in de aula. Sommigen gefascineerd, anderen verveeld.

    De positieve observatoren vonden hem "gaullistisch". Naar het voorbeeld van generaal De Gaulle dus, letterlijk en figuurlijk de grootste president die Frankrijk na de oorlog had. Anderen vonden Macron een beetje saai, zijn toespraak een opeenstapeling van mooie maar holle frases.

    Action man

    Het werd weer eens duidelijk: Macron heeft geen tijd, hij wil snel gaan. De president wil zijn hervormingen doorvoeren op een ogenblik dat hij nog in de gratie van de verkiezingen leeft.

    Dat is niet dom. Hij heeft bij zijn voorgangers gezien dat veel hervormingspogingen te laat kwamen. Zie president Hollande, die wilde beginnen met hervormen op een ogenblik dat hij al diep in de achting en de peilingen was weggezakt. En er dus heel weinig draagvlak overbleef.

    Macron zal niet in die val trappen. Hij wil dat het over een jaar allemaal rond is. En, beste parlementsleden, de veranderingen zullen ook worden voorgelegd aan het Franse volk, in een referendum. Dus wees braaf en slim, en keur mijn hervormingen vooral goed.

    "Verlicht despoot"

    De oppositie in het parlement lijkt niet veel meer voor te stellen. De meest opvallende opposant was vandaag alweer de uiterst linkse Jean-Luc Mélenchon, die de rol van Marine Le Pen stilaan lijkt over te nemen.

    Mélenchon bleef ostentatief weg van de banken van Versailles. Maar hij hield een paar uur na Macron wel een gedreven toespraak. Op de Place de la République, een symboolplaats voor links in Frankrijk. Om te zeggen "luister niet naar zijn woorden maar kijk naar zijn daden". Mélenchon voert zijn oppositie op de straat. In de hoop ongetwijfeld dat straks de betogers en stakers de echte oppositie gaan vormen.

    Het zal action man Macron voorlopig worst wezen. Hij heeft de macht en hij gaat er wat mee doen. Dat is wat hij in Versailles gezegd heeft, maar dan anderhalf uur lang en met mooie woorden.