Meest recent

    Archiefbeelden Ronde van Vlaanderen bewijzen klimaatverandering

    Onderzoekers van de Universiteit Gent hebben dankzij het VRT-archief de effecten van de klimaatverandering kunnen waarnemen. Ze bestudeerden unieke archiefbeelden van maar liefst 36 edities van de Ronde van Vlaanderen en ontdekten dat de bomen op de hellingen van het parcours steeds vroeger in bloei staan.

    Bomen op de hellingen van de Ronde van Vlaanderen dragen in de loop van de voorbije 36 jaar steeds meer bladeren en bloemen op de dag van de koers. Dat ontdekten thesisstudente Lisa Van Langenhove en haar begeleiders, toen ze de archiefbeelden van de VRT bestudeerden. Ze vergeleken de beelden van bomen op maar liefst twaalf hellingen van het parcours tussen 1980 en 2016. "We kwamen op het idee, omdat we zelf wielerfanaten zijn en verandering zagen in het landschap", zegt professor Pieter De Frenne van de Universiteit Gent.

    Volgens professor De Frenne viel het op dat de bomen vóór 1990 zelden al bladeren hadden tijdens de Ronde van Vlaanderen. Na 1990 stonden verschillende boomsoorten, zoals magnolia’s, meidoorns, haagbeuken en berken, wel al in blad. De onderzoekers zeggen dat de oorzaak van die evolutie bij de klimaatverandering ligt. Op de hellingen van de Ronde van Vlaanderen stegen de temperaturen met maar liefst 1,5° Celsius sinds 1980.

    Een vroege lente mag dan wel heerlijk lijken, de gevolgen voor de natuur zijn dat helemaal niet. Als de bomen vroeger in bloei staan en sneller bladeren dragen, betekent dat ook dat er meer schaduw is. Dat zorgt voor heel wat problemen in de natuur: bloemen krijgen geen kans om te bloeien, waardoor insecten geen nectar vinden en vogels geen voedsel. "Voor sommige soorten is dat goed nieuws. Sommige bomen gaan meer groeien en meer hout produceren. Voor dieren en planten die onder bomen groeien, betekent het slecht nieuws", aldus De Frenne.

    Nieuwe methode

    De videobeelden van het VRT-sportarchief zijn een waardevolle bron van informatie om de effecten van de klimaatverandering in kaart te brengen. Dat komt omdat de Ronde van Vlaanderen elk jaar ongeveer hetzelfde parcours heeft, waardoor de evolutie van de planten en bomen nauwkeurig bestudeerd kan worden doorheen de tijd. Bovendien vindt de wielerwedstrijd al decennia lang plaats in het voorjaar, juist op het moment dat bomen en struiken uitlopen.

    Tot nu toe werden de effecten van de klimaatverandering op bomen vooral waargenomen in bossen, parken en tuinen bij een aantal boomsoorten, zoals de eik, de beuk en de hazelaar. De reactie op de klimaatverandering verschilt echter van soort tot soort. Met deze nieuwe archiefmethode kan een grotere diversiteit aan plantensoorten onderzocht worden. Het onderzoek onderstreept nog maar eens het belang van audiovisuele archieven.