Meest recent

    Slecht rapport voor de Egyptische president - Jens Franssen

    Het gaat niet zo goed met Egypte. De economie schept niet voldoende banen voor de jonge bevolking en het regime van president Abdel Fattah al-Sisi treedt harder op tegen dissidenten dan ooit tevoren. Volgend jaar kiest Egypte een nieuwe president.
    analyse
    Analyse
    AFP or licensors

    Jens Franssen is Midden-Oosten-expert voor VRT Nieuws.

    Toen president al-Sisi vijf jaar geleden aan de macht kwam, beloofde hij dat hij rust zou brengen na de tumultueuze periode waarin de Moslimbroeders de macht hadden. Al-Sisi greep de macht met een staatsgreep. Die werd voorafgegaan aan weken van grote protesten op straat tegen president Mohammed Morsi.

    Morsi en tienduizenden Moslimbroeders werden gearresteerd en kregen zonder uitzondering harde en lange straffen. Straatprotest, zoals op het Rabaa-plein, werd bloedig en met honderden doden tot gevolg in de kiem gesmoord.

    Volgens mensenrechtenorganisaties als Amnesty International en Human Rights Watch werden de voorbije vijf jaar burgerrechten aan een sneltreinvaart teruggeschroefd. Het recht op demonstreren werd ingeperkt, ngo’s werden gesloten of het leven zuur gemaakt, kritische media werden gemuilkorfd en individuele journalisten vlogen de cel in. Betogers werden dan weer in groep opgepakt en in groep veroordeeld.

    Van het kritische middenveld, de demonstranten die tijdens de Arabische opstanden niet meer dan "vrede, gelijkheid en rechtvaardigheid" scanderen, schiet niet veel meer over. President al-Sisi regeert over Egypte als een farao, zeggen zijn tegenstanders.

    Economie trekt niet aan

    President al-Sisi erfde een hopeloos verdeeld Egypte. Eén van de eerste dingen die hij met harde hand weer op poten zette, was de macht van het leger. Het Egyptische leger is immers meer dan enkel "de strijdkrachten". Het Egyptische leger heeft wellicht tot een kwart of meer van de Egyptische economie in handen. Het baat grote industriële vleesbedrijven en luxeresorts uit, heeft een netwerk van benzinestations, en het heeft eigen scholen ziekenhuizen en winkels.

    Daarnaast zette de Egyptische president ook in op enkele grote prestigeprojecten zoals de uitdieping en splitsing van het Suez-kanaal. Dat miljardenproject kostte erg veel geld, omdat het klaar moest zijn voor de herverkiezing van al-Sisi.

    De Belgische baggeraars verdienden er miljoenen, maar veel tewerkstelling in Egypte creëerde de bouw van het kanaal niet. Dat de olieprijs nadien kelderde, had als gevolg dat ook de doorvoerrechten naar beneden moesten worden herzien, aangezien rond Afrika varen goedkoper zou zijn.

    De economie groeit wel langzaam met iets meer dan 3%, maar de torenhoge inflatie van meer dan 14% doet de vooruitgang wegsmelten. Ook de koers van het Egyptische pond kreeg de voorbije jaren klappen. De werkloosheid daarentegen staat maar op 12%, wat iets beter is dan de voorbije jaren. En een weliswaar duur en inefficiënt systeem van brood- en benzinebonnen houdt miljoenen arme Egyptenaren uit de ergste armoede.

    De haast wekelijkse aanslagen in Egypte hebben het toerisme doen inklappen. Het meeste geweld vindt plaats ver van de (zwaarbewaakte) resorts, maar wie kon kiezen tussen Griekenland of Egypte koos blijkbaar weer massaal voor Griekenland of Spanje. Honderdduizenden Egyptenaren die aan de slag waren in hotels verloren hun baan bij gebrek aan toeristen.

    (Lees voort onder de foto.)

    Heimwee naar het oude rijk

    President al-Sisi wil dat Egypte zo snel mogelijk weer de rol van spelverdeler in Noord-Afrika en het Midden-Oosten opneemt. Nu nemen vooral Saudi-Arabië, Turkije en Iran die rol waar.

    Egypte koopt daarvoor voor miljarden aan dure Franse gevechtsvliegtuigen. Dat het kleine Qatar onder druk wordt gezet door buurland Saudi-Arabië heeft alles te maken met de virulente afrekening die al-Sisi nog steeds voert met de Moslimbroeders. Volgens Caïro heeft nieuwszender Al-Jazeera uit Qatar de Moslimbroeders veel te veel aan het woord gelaten tijdens de revoluties en opstanden.

    Volgend jaar mogen de Egyptenaren zelf kiezen wat ze van het bewind van president al-Sisi vinden. Hij liet alvast uitschijnen dat hij kandidaat is om zichzelf op te volgen.