Meest recent

    De tweets van Trump negeren? Neen, maar wel meer weerwerk geven - Michaël Opgenhaffen

    De soap Thuis is sinds enkele weken in vakantiemodus, maar gelukkig is er nog Trump om ons elke dag te doen lachen, wenen, of verbazen. Sinds juni 2015 – het moment waarop hij zich officieel als presidentskandidaat bekend maakte – stuurt hij quasi dagelijks tweets op ons af. Soms gaat het om een neutrale mededeling, maar veel vaker kunnen we de tweets het best omschrijven als borstgeklop, een sneer naar een tegenstander tot zelfs een scheldpartij.
    opinie
    Opinie

    Michaël Opgenhaffen is professor journalistiek en nieuwe media aan de KU Leuven. Hij is coördinator van de masteropleiding journalistiek op de campus Sint-Andries in Antwerpen.

    "Modern presidentieel"

    Ook deze week was het weer prijs: eerst beledigde Trump een tv-anker, en een paar dagen later stuurde hij een filmpje rond waarin hij een reporter van CNN enkele rake klappen geeft. Een president onwaardig, zo lijkt iedereen te vinden. Trump zelf noemt zijn communicatie "modern presidentieel". En ondertussen heeft hij toch maar weer zijn dagelijkse portie aandacht gekregen, niet alleen op Twitter zelf, maar ook via nieuwsmedia over de hele wereld.

    Niet minimaliseren of negeren

    Men kan de vraag stellen waarom nieuwsmedia nog zoveel aandacht besteden aan de tweets van Trump. Politieke voor- en tegenstanders roepen op om zijn tweets te negeren, of om ze te beschouwen als ‘slechts’ tweets, en zeker niet dezelfde waarde te geven als een officiële mededeling.

    Ikzelf ben geen voorstander van het minimaliseren of negeren van zijn tweets. Dat de Amerikaanse president ons dagelijks verschillende keren via zijn telefoon laat weten wat hij denkt, wat hij doet en wat hij van plan is, lijkt me relevant, hoe gek zijn tweets soms ook mogen zijn. En misschien net precies daarom. En het is niet omdat ze op Twitter verschijnen dat zijn boodschappen per definitie onbelangrijk zijn.

    Als Trump op Twitter zijn mening ventileert over de raketlancering van Noord-Korea, en een belangrijke rol ziet voor Zuid-Korea en Japan in dit conflict, wil ik dat wel weten, ook al formuleert hij dit op een brute, modern-presidentiële manier.

    Er bestaat sinds kort trouwens een Twitteraccount (@RealPressSecBot) die de tweets van Trump meteen omzet in een officiële persmededeling, met hoofding van Het Witte Huis. Een tweet krijgt in deze lay-out plots een heel andere waarde, terwijl de tekst wel dezelfde blijft.

    (lees voort onder de foto)

    Niet overwaarderen of kritiekloos kopiëren

    Maar dit wil uiteraard niet zeggen dat elke tweet nieuwswaardig is, en dat nieuwsmedia het getweet van Trump als een dagelijkse soap moeten brengen. Net zo min dat het me opportuun lijkt om zijn tweets als per definitie oppervlakkig te beschouwen, mag men niet de fout maken om ze te overwaarderen, of kritiekloos te kopiëren.

    Het gemak om tweets snel te embedden op een nieuwssite of in een dagelijkse rubriek in de krant op te lijsten, hoeft een kritische reflectie op de inhoud, en op de nieuwswaarde ervan, niet in de weg te staan. En dat geldt niet alleen voor de tweets van Trump, maar ook voor de tweets van bijvoorbeeld Belgische politici.

    Tweets als onderdeel van een hybride communicatiestrategie

    Een goede reflex zou kunnen zijn om er steeds van uit te gaan dat politici Twitter gebruiken als onderdeel van een hybride communicatiestrategie, dus Twitter als aanvulling op meer klassieke vormen van communicatie zoals een interview voor een krant, een speech op een partijcongres of een persbericht.

    Wie nog denkt dat politici in alle spontaniteit een tweetje online gooien, loopt enkele jaren achter. Politici plaatsen uitgekiende tweets in de hoop dat ze opgepikt worden door nieuwsmedia en ze op die manier voor een stuk de nieuwsagenda kunnen bepalen. Net zoals woordvoerders van bedrijven ook weten hoe en wat ze in een persbericht of tweet moeten zetten om de media te halen.

    Nederlands en Vlaams onderzoek toont aan dat nieuwsmedia Twitter meer en meer als bron gebruiken, en dat de tweets van politici niet alleen als illustratie maar zelfs als aanleiding voor het artikel dienen.

    Anders gezegd: een tweet van politicus X kan de aanleiding zijn om er een artikel over te schrijven. Een politicus die ’s morgens vroeg een slimme (lees: opvallende of controversiële) quote als tweet stuurt, heeft een grote kans om via deze 140 tekens voor een stuk de nieuwsagenda van die dag bepalen.

    En vaak gebeurt dit zelfs zonder verdere uitdieping van het item, wanneer de tweet bijvoorbeeld geciteerd wordt zonder verdere duiding van de politicus in kwestie, of wanneer men vooral ingaat op "hoe de Twitter-community reageerde op deze tweet".

    Tweeten om media-aandacht te krijgen

    En dit is wat we nu en dan ook zien gebeuren bij de berichtgeving over de tweets van Trump: het gaat niet zelden over het feit dát hij iets getweet heeft, meer dan over wát hij precies gezegd heeft, zie bijvoorbeeld de massale aandacht voor zijn letterlijk nietszeggende Covfefe-tweet.

    Onderzoek toont aan dat Trump een bepaalde strategie hanteerde in de aanloop naar de verkiezingen. Zo leek hij vooral te tweeten wanneer hij even wat minder aandacht kreeg in de media, en zijn tweets kregen vooral via de vele retweets van voor- en tegenstanders media-aandacht. En in het licht van de strategie om mee de nieuwsagenda te bepalen, mag het ook niemand verbazen dat Trump verschillende van zijn controversiële tweets ’s nachts heeft verstuurd.

    Conclusie

    De tweets van Trump helemaal negeren, lijkt me dus een brug te ver. Maar door zomaar zijn tweets over te nemen en te focussen op de commotie die ze met zich meebrengen, lijken we hem te helpen in zijn strategisch streven naar continue media-aandacht. En een modern presidentieel iemand verdient wel wat meer weerwerk, toch?

    VRT Nieuws wil op deredactie.be een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging. Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst.