Meest recent

    EU-ministers stemmen in met gedragscode voor ngo's, maar willen havens niet openstellen

    De Europese lidstaten stemmen in met het voorstel om de Italiaanse autoriteiten een gedragscode te laten opstellen voor ngo's die op de Middellandse Zee opsporings- en reddingsacties uitvoeren. Dat bleek vandaag op de vergadering van de ministers die bevoegd zijn voor Asiel en Migratie in de Estse hoofdstad Tallinn. Op de dringende vraag van Italië om andere dan Italiaanse havens open te stellen voor schepen met migranten die willen aanmeren, wordt niet ingegaan.
    AFP or licensors

    De vergadering in Tallinn stond al maanden op de agenda maar kreeg de afgelopen dagen een heel urgent karakter. Italië trok vorige week aan de alarmbel en signaleerde dat het de vele duizenden Afrikaanse migranten die via de centrale Middellandse Zeeroute naar Europa komen niet meer de baas kan. De Europese Commissie reageerde meteen en stelde dinsdag een actieplan voor, dat evenwel weinig nieuwe maatregelen bevatte.

    Gedragscode voor ngo's, geen open havens

    De ministers van de 28 lidstaten drukten in Tallinn hun steun uit voor de in het kader van dat actieplan voorgestelde gedragscode voor ngo's die migranten zoeken en redden. Italië moet die zo snel mogelijk opstellen. Belgisch staatssecretaris Theo Francken (N-VA) is al langer voor het idee gewonnen.

    De Italiaanse minister van Binnenlandse Zaken Marco Minniti was na afloop minder tevreden met het feit dat zijn collega's geen bereidheid toonden om hun havens open te stellen. "Daar was onenigheid over en daar blijft onenigheid over", stelde hij na afloop vast. Frankrijk en Duitsland steunen het idee niet, terwijl de Luxemburgse minister Jean Asselborn nog voor de vergadering opmerkte dat het weinig zin heeft om een schip vol noodlijdende mensen duizend extra zeemijlen te laten afleggen. "Gewoon meer havens openstellen zal het probleem niet oplossen", zei de Nederlandse minister van Veiligheid Stef Blok. De Duitser Thomas de Maizière argumenteerde dat dat net een aanzuigeffect dreigt te creëren.

    De ngo Dokters van de Wereld reageerde afwijzend. "In plaats van een gedragscode voor ngo's, zouden de EU en haar lidstaten beter een akkoord sluiten over hun eigen beleid en gedrag, zodat ze prioriteit kunnen geven aan het redden van mensen op zee en hulp geven aan wie Libië ontvlucht."

    Sterkere Europees-Afrikaanse samenwerking

    De ministers stemden er wel mee in Italië op een aantal andere domeinen tegemoet te komen en een aantal eerder genomen engagementen versneld uit te voeren, zoals het opschroeven van de capaciteit van de Libische kustwacht en het versterken van de Europese samenwerking met Libië en andere Afrikaanse landen om te vermijden dat hun onderdanen naar Europa vertrekken.

    Net donderdag werd in het Europees Parlement het licht op groen gezet voor het 'Juncker-fonds voor Afrika', dat tot 44 miljard euro aan private investeringen in Afrika moet mobiliseren om armoede, werkloosheid, klimaatverandering en andere achterliggende oorzaken van de migratiegolven naar Europa aan te pakken.

    De Afrikaanse landen in kwestie stuurden donderdag overigens hun ministers van Buitenlandse Zaken naar Rome voor overleg met de buitenlandministers van acht Europese lidstaten. Ze spraken er over hoe ze de migratiestroom richting Libië kunnen aanpakken. De ministers van Libië, Niger, Tunesië, Egypte, Tsjaad, Ethiopië en Soedan waren aanwezig, net als hun collega's van Italië, Duitsland, Oostenrijk, Nederland, Estland, Frankrijk, Spanje en Malta. Het is vooral op die laatste twee landen dat de druk wordt opgevoerd om meer migranten te ontvangen. De aanwezigen tekenden na afloop van hun vergadering een gemeenschappelijke verklaring "om solidariteit en veiligheid te verzoenen, zoals Italië reeds gedaan heeft", vatte de Italiaanse minister Angelino Alfano het samen.

    "Als de grenscontroles in de transitlanden efficiënt zijn, zullen de 'tickets' die door het grootste criminele reisagentschap in de geschiedenis verkocht worden, hun waarde verliezen", aldus Alfano. "Als de smokkelaars een aankomst in Europa niet meer kunnen garanderen, zal hun reisbureau failliet gaan. Dat is onze missie."

    Behalve de ondersteuning van grenscontroles in de transitlanden en investeringen in jongeren en vrouwen in de landen van oorsprong, spreekt de gemeenschappelijke verklaring ook van een beter terugkeerbeleid. Dat thema kwam ook in Tallinn ter sprake.