Meest recent

    Waarom komen zoveel migranten in Italië uit Bangladesh?

    Meer dan 85.000 migranten zijn dit jaar al via de Middellandse Zee aangekomen in Italië. De meeste komen uit de sub-Sahara, maar de op een na grootste groep komt uit Bangladesh. Dat is verbazend, want de route via Libië kan bezwaarlijk een evidente weg worden genoemd voor migranten uit een buurland van India. Waarom komen zoveel Bengalezen naar Italië?
    Copyright 2017 The Associated Press. All rights reserved.

    Meer dan 100.000 migranten zijn dit jaar al in Europa aangekomen via de Middellandse Zee, zo blijkt uit cijfers die de Internationale Organisatie voor Migratie (IOM) eerder deze week bekendmaakte. De overgrote meerderheid, ruim 85.000 mensen, kwam aan in Italië. Ze zijn afkomstig uit de sub-Sahara, West-Afrika vooral. Nigeria staat op de eerste plaats. Maar daarna volgt... Bangladesh.

    Bijna 6.000 Bengalezen zijn dit jaar -van januari tot eind mei- in Italië aangekomen. Het jaar voordien waren dat er in dezelfde periode slechts een tiental. De kentering kwam eind 2016: toen verschenen voor het eerst duizenden migranten uit Bangladesh in de statistieken.

    Gastarbeider in Libië

    Het aantal blijft verbazen, want de route via Libië kan bezwaarlijk een evidente weg worden genoemd voor migranten uit een buurland van India.

    Een deel van de verklaring is dat veel Bengalezen die in Libië de Middellandse Zee oversteken gastarbeiders zijn die al jaren in Libië wonen. Libië is traditioneel een land met veel gastarbeiders. Volgens schattingen zouden er bij het begin van de burgeroorlog 50.000 tot 80.000 Bengalezen aan het werk zijn geweest.

    Sinds de val van Khaddafi zijn migranten vaak de eerste slachtoffers van de gewapende milities die elkaar bevechten. Ze worden ontvoerd, vrouwen verkracht, ze worden vermoord of in ronduit gevaarlijke omstandigheden opgesloten in detentiecentra. Bij de mensen die in Libië op een bootje stappen om de Middellandse Zee over te steken, zijn dus veel migranten die vroeger al in Libië werkten.

    "Bangladesh is nieuwe markt voor smokkelaars"

    Maar een groep die sinds eind vorig jaar sterk is gestegen, zijn mensen die wel degelijk helemaal uit Bangladesh zijn vertrokken.

    De plotse migratiebeweging heeft vele oorzaken. Bangladesh is een van de armste landen ter wereld. De lonen zijn laag en het kastenstelsel verhindert mensen om zich aan hun lot te ontworstelen. Bovendien is de toestand in het land instabiel, en is er een jihadistenbeweging actief. 

    "Mensensmokkelaars richten hun pijlen op gebieden waar problemen zijn, waar sprake is van destabilisatie", verklaarde de Italiaanse migratiedeskundige Loretta Napoleoni eerder bij de Nederlandse NOS. "Bangladesh is nu zo'n gebied". Napoleoni bracht vorig jaar het boek "Mensenhandelaren" uit, waarin ze het heeft over de miljardenindustrie die de mensensmokkel is geworden. "Bangladesh is een van de nieuwe markten voor smokkelaars", zegt ze.

    De nieuwe smokkelroute verloopt stap voor stap. Het eerste deel gaat van Dhaka, de hoofdstad van Bangladesh, naar het Midden-Oosten, meestal naar Dubai of Turkije. Vandaar brengt een volgende smokkelaar de migranten naar Libië, waar het laatste deel van de reis wordt aangevat: met een bootje naar Italië. Elke smokkelaar dient apart te worden betaald. De hele route kost een migrant duizenden euro's, soms tot 10.000 euro.

    Rana, een Bengalees van 18 in Catania: "Italia buono"

    Voor de meeste Bengalezen blijkt Italië de eindbestemming te zijn. Want dit is een nog een extra verklaring voor de komst van zoveel mensen uit Bangladesh: op Groot-Brittannië na is Italië de voorbije decennia uitgegroeid tot het land met de grootste Bengalese gemeenschap. Vooral in Catania (Sicilië) en Rome wonen veel mensen uit Bangladesh. Velen van hen zijn aan de slag in (nacht)winkeltjes.

    Dat kon ook collega Mieke Strynckx vastellen. In de groezelige buurt rond het busstation van Catania praatte ze met Rana, een 18-jarige Bengalees die in zo'n winkeltje aan de slag is. Rana is intussen vier maanden in Italië. Hij is een van de Bengalezen die uit Libië zijn vertrokken, in een bootje met zo'n 300 andere migranten.

    Rana was een van de Bengalese gastarbeiders in Libië. Hij was er ruim anderhalf jaar, maar werkte er zonder betaald te worden, en was bang voor de oorlog -"sempre boemboemboem". Zijn leven in een sterk verpauperde wijk van Catania lijkt ook al weinig benijdenswaardig, maar betekent voor Rana een stap vooruit. "Italia buono" is zijn conclusie.