Meest recent

    Meer dan 1 zelfmoord per maand in de Belgische gevangenissen

    De afgelopen 17 jaar was één op de drie overlijdens in de gevangenis een zelfdoding. Gemiddeld was dat meer dan één zelfmoord per maand. Die cijfers liggen maar liefst acht keer hoger dan bij de rest van de Belgische bevolking. En de echte aantallen liggen waarschijnlijk nog hoger, want er is sprake van zogenoemde misclassificatie: zelfdodingen die onterecht als ongevallen in de statistieken worden opgenomen, denk bijvoorbeeld aan een overdosis.
    BELGA/VIDAL

    Het is de allereerste keer dat er in ons land een analyse gebeurt over de zelfmoorden in de Belgische gevangenissen. Tussen 2000 en 2016 pleegden 262 gedetineerden zelfmoord binnen de gevangenismuren. Veel gevangenen hebben het vooral heel lastig als ze pas aankomen in de gevangenis. 

    "Vooral de periode vlak na opsluiting is risicovol", zegt onderzoeker Louis Favril. Een vijfde van alle zelfmoorden gebeurt binnen de eerste maand na aankomst in de gevangenis. "Dat heeft te maken met de stressvolle aard van het begin van de detentie. De overgang van de vrije samenleving naar de gevangenis valt de meeste gevangenen zwaar. Ze verliezen plots hun vrijheid, maar ook sociale ondersteuning."

    Isolatiecel geeft vals gevoel van veiligheid bij personeel

    Opmerkelijk is dat één op de tien zelfdodingen gebeurde in een veiligheids- of isolatiecel. Gevangenen voelen zich dan zowel fysiek als sociaal geïsoleerd van hun medegevangenen. De gevoelens van angst en depressie worden in afzondering vaak nog extra versterkt, wat het risico op zelfdoding verhoogt.

    Elke 15 of 30 minuten gebeurt er een visuele controle van deze gedetineerden, die soms in de isolatiecel zitten precies omdat ze als suïcidaal werden geïdentificeerd. "Dat verhoogd toezicht geeft een vals gevoel van veiligheid bij het personeel", zegt Favril. "Maar toezicht alleen van suïcidale gevangenen volstaat niet. Er moet ook een vorm van emotionele, sociale of zelfs klinische ondersteuning zijn."

    Geen preventieplan

    Het personeel in de gevangenis speelt een grote rol in het detecteren van zelfmoordgevoelens bij gedetineerden. "Maar door de besparingen, de aanhoudende overbevolking en de hoge werkdruk is de drempel om een cipier te benaderen soms hoog", zegt de onderzoeker nog.

    Bovendien bestaat er geen uitgeschreven beleid over zelfmoordpreventie. Sommige individuele gevangenissen proberen er aan te werken, maar overkoepelende richtlijnen voor alle gevangenissen bestaan er nog niet.

    Wie vragen heeft over zelfdoding kan terecht op het gratis nummer van de Zelfmoordlijn, 1813 of op www.zelfmoordlijn1813.be.