Meest recent

    Vogelbescherming waarschuwt voor nieuw usutu-virus bij merels

    Vogelbescherming Vlaanderen en Natuurpunt vrezen voor een nieuwe uitbraak van het usutu-virus bij merels. Vorig jaar brak voor het eerst het usutu-virus uit in België. Vooral Limburg en Antwerpen werd toen zwaar getroffen.

    Tientallen zieke merels werden toen opgevangen door de verschillende Vogelopvangcentra. Intussen lijkt een nieuwe uitbraak op til. Het usutu-virus wordt door muggen doorgegeven en kan niet alleen merels treffen maar ook uilen of lijsters bijvoorbeeld. Natuurpunt en Vogelbescherming Vlaanderen vraagt om dode of zieke vogels binnen te brengen in een van de vogelopvangcentra of te melden via waarnemingen.be

    De voorbije weken ontvingen zowel Vogelbescherming Vlaanderen als Natuurpunt berichten over dode of verzwakte merels die mogelijk geïnfecteerd waren met het usutu-virus. Nadat ook zeer concrete symptomen van usutu werden gemeld, hangen we de rode vlag uit. De kans dat het usutu-virus terug in het land is, lijkt jammer genoeg bijzonder groot.

    Ook andere vogelsoorten zijn gevoelig

    Vooral merels zijn hypergevoelig voor het virus, maar ook huismussen en uilen zijn er niet tegen opgewassen. In Duitsland registreerde men al 87 vogelsoorten uit 14 families als usutu-slachtoffer. In 2013 stierven in Duitsland ook 2 gewone dwergvleermuizen aan het virus.

    De steekmug zorgt voor de overdracht en het slachtoffer dient als een soort ‘versterker’. Het usutu-virus verspreidt zich vooral in een stedelijke omgeving en tast daarom vooral echte stadsvogels aan, zoals de merel. Muggen die het slachtoffer steken, zorgen zelf voor de verdere verspreiding.

    De vermoedelijke nieuwe uitbraak is zeer slecht nieuws, want het muggenseizoen is met de recente regen nu pas echt losgebarsten en het kan nog een hele poos aanhouden. De natuurverenigingen vrezen dan ook dat de impact van de nieuwe uitbraak een nog desastreuzere omvang zal krijgen dan die van vorig jaar. Dat zagen we ook in Duitsland: door jaarlijkse uitbraken tussen 2011 en 2013 verdween daar een groot deel van de merelpopulatie en 88% van de slachtoffers waren merels. In het verleden stelde men vast dat na een eerste piek bij 70% van de populatie een immuniteitsopbouw plaatsvond, maar dat effect bleef helaas geen jaren overeind.

    Zodra wordt bevestigd dat het inderdaad om usutu gaat, kunnen we alleen maar hopen dat het snel kouder wordt, zodat het virus tegen de grote lijstertrek (vanaf midden september) is overgewaaid. Anders is het risico van een nog snellere verspreiding zeer groot.

    Hoe herken je een vogel met usutu? En wat te doen?

    - verzwakking of een lusteloze indruk
    - plotselinge sterfte
    - coördinatieproblemen
    - bol zitten
    - vermagering

    Waarnemers of wandelaars die duidelijk verzwakte vogels aantreffen reageren best snel. Neem vermoedelijke slachtoffers op met een handschoen en stop ze in een goed verluchte kartonnen doos. Bezorg de slachtoffers zo snel mogelijk aan een van de erkende vogelopvangcentra en maak melding dat je vermoedt dat het om het usutu-virus gaat. Ontsmet eventuele wondjes op de handen en was je handen grondig na het vastnemen van een vogel.

    In besmette gebieden in Italië bleek 6% van de onderzochte mensen antistoffen te hebben aangemaakt. Mensen kunnen het virus dus wel oplopen, maar worden er zelf niet ziek van. Bij het aanraken van wilde dieren is het hoe dan ook beter om voorzichtigheid aan de dag te leggen. 

    Breng mee de slachtoffers in kaart

    We willen kunnen opvolgen waar de meeste slachtoffers vallen en hoe snel het virus zich verspreidt. Om zoveel mogelijk gegevens te verzamelen, roept Natuurpunt waarnemers of vinders van slachtoffers op om hun vaststellingen (na een eenvoudige registratie) in te voeren op waarnemingen.be. Voer de exacte locatie in en kies in het venster ‘Gedrag’ voor ‘ziek/gewond’ of ‘vondst (dood)’ en gebruik het vak ‘Opmerkingen’ om duidelijk te maken dat het vermoedelijk/mogelijk om het usutu-virus gaat. Voeg hier eventueel een omschrijving van de waargenomen symptomen toe.