Meest recent

    Israël haalt extra beveiliging weg, rel rond Tempelberg lijkt voorbij

    In Jeruzalem hebben moslimgeestelijken de Palestijnen opgeroepen om opnieuw te gaan bidden in de al-Aqsa-moskee op de Tempelberg of Haram al-Sharif. Eerder had Israël allerlei extra bewakingsmateriaal om de toegang tot het heiligdom in de gaten te houden, weggehaald. Die controles hadden de woede van de Palestijnen opgewekt.
    Copyright 2017 The Associated Press. All rights reserved.

    Voortaan kunnen de moslims dus opnieuw gewoon in de al-Aqsa, één van hun meest heilige plaatsen, gaan bidden. De voorbije weken hadden ze dat geweigerd omdat Israëlische veiligheidsagenten metaaldetectoren en andere apparatuur hadden aangebracht om scherp toe te zien wie het heiligdom zou betreden of niet.

    Dat had tot grote protesten geleid, waarbij Palestijnse betogers werden doodgeschoten. Op de Westelijke Jordaanoever werden ook drie Joodse kolonisten door een Palestijn doodgestoken en raakte een vierde zwaargewond. Dat incident zou te maken hebben met de onrust in Jeruzalem.

    Om de crisis te bezweren, had Israël eerder al de metaaldetectoren weggehaald, maar dan wel camera's en "andere slimme apparatuur" aangebracht. Dat kon de gemoederen niet bedaren en dus bleven de spanningen.

    Nu is die apparatuur dus weggehaald en lijkt de crisis bezworen. Dat is wellicht het gevolg van onderhandelingen tussen Israël -dat de militaire controle heeft over Jeruzalem en de Tempelberg- en de Jordaanse stichting die het heiligdom beheert. Beide landen hadden er belang bij om de crisis te bezweren omdat die anders door extremisten in beide kampen zou uitgebuit worden.

    De rellen waren uitgebroken nadat midden juli nabij de Tempelberg twee Israëlische militairen waren gedood. Daarop had Israël besloten om het toezicht op het gebied te verhogen, maar de Palestijnen vreesden dat Israël zijn soevereiniteit over de Tempelberg wou vestigen.

    Van wie is de Tempelberg?

    Volgens de joden is de Tempelberg, Moriah of "Har haBayt" ("Berg van het Huis") de plaats waar de bijbelse aartsvader Abraham zijn zoon Izaak wou offeren en waar koning Salomon in de 10e eeuw voor Christus de tempel bouwde als standplaats van de Ark van Mozes. Die tempel werd in 586 v.C. verwoest door de Babyloniërs, maar in de Perzische tijd -ergens rond 510 v.C.- opnieuw opgebouwd. Van die Tweede Tempel zou de Klaagmuur de buitenmuur zijn.

    De Romeinen verwoestten die tempel in 70 na Christus en bouwden er een tempel voor de god Jupiter. In de christelijke tijd werd de site verlaten, maar voor de moslims kreeg die later opnieuw betekenis. De Koran vermeldt dat de profeet Mohammed op een nacht een spirituele en fysieke reis maakte naar "de verste moskee" ("al-Masjid al-Aqsa"), maar waar die lag is niet duidelijk. Latere biografen zoals Ibn Ishaq wezen daarvoor de Tempelberg aan.

    Na de Arabische verovering van Jeruzalem verrezen daar in 691 de Rotskoepelmoskee en in 705 vlakbij de al-Aqsa-moskee. Die site, Haram al-Sharif ("het edele heiligdom") met die twee moskeeën, werd zo voor de moslims de derde heilige plaats na Mekka en Medina.

    De politiek speelt daarbij steeds een rol. Sinds de middeleeuwen is het beheer over die Haram al-Sharif in handen van een islamitische stichting of "waqf". In 1948 veroverde Jordanië Oost-Jeruzalem en kwam die stichting onder Jordaanse controle. Na de Israëlische verovering in 1967 is dat zo gebleven, al heeft Jordanië zijn claims op Palestijns grondgebied al lang opgegeven, die over het heiligdom evenwel niet. Dat beheer is erg belangrijk voor het imago van de Jordaanse Hashimitische dynastie, die afstamt van de profeet Mohammed.