Meest recent

    Verbranding van peperdure Tuymans op kampvuur veroorzaakt ophef in Limburg

    Op 14 augustus wil kunstenaar Gert Robijns een werk van de wereldberoemde Belgische schilder Luc Tuymans verbranden op een kampvuur in Borgloon. Een opvallende performance, die stevige kritiek uitlokt van Sint-Vincentius Limburg, een hulporganisatie die mensen in armoede ondersteunt. Maar Robijns verdedigt zich: “De afspraak was dat het werk vernietigd zou worden."

    Tuymans maakte het vloerschilderij "The Swamp" voor een tijdelijke expo in april, in het kunstencentrum Reset Home in het Limburgse dorp Gotem. Daar zal kunstenaar Gert Robijns het werk binnenkort ook gebruiken als aanmaakhout voor een kampvuur, als onderdeel van het kunstproject "En Route". 

    Tuymans' vloerschilderij is geen uniek werk. Eerder maakte hij al een gelijkaardig schilderij op doek, met dezelfde titel. Desondanks schatten kenners de waarde van het schilderij op zo'n half miljoen euro.

    Onbegrijpelijk

    Dat Robijns een werk van die waarde in vlammen wil laten opgaan, lokt felle kritiek uit van Frans Vanspauwen, voorzitter van armoedevereniging Sint-Vincentius Limburg. Die noemt de performance onbegrijpelijk. 

    "Ik vind het heel moeilijk om aan de mensen uit te leggen dat er in naam van de kunst zoveel geld wordt verbrand, terwijl we met dat geld heel wat mensen die het niet zo breed hebben zouden vooruit kunnen helpen." 

    Dat zo'n duur kunstwerk kort voor de start van het nieuwe schooljaar wordt verbrand, is des te pijnlijk, stelt Vanspauwen. "De opbrengst van een eventuele verkoop had ervoor kunnen zorgen dat we ook kansarme kinderen met een opgeheven hoofd naar school konden sturen."

    Gezamenlijk kampvuurmoment

    Robijns begrijpt de verontwaardiging, maar verklaart in het Belang van Limburg dat Tuymans enkel bereid was om "The Swamp" te maken, als het werk na de tentoonstelling vernietigd zou worden. Op die manier wil Tuymans het schilderij beschermen tegen financieel misbruik, aldus Robijns. 

    Bovendien, zo zegt de kunstenaar, mag je niet alleen naar de economische waarde van het schilderij kijken. Achter de verbranding gaat volgens hem dan ook een hele symboliek schuil. "Ik had het in stukken kunnen zagen en naar het containerpark kunnen brengen. Dan vond ik het een mooier afscheid om het werk, ontstaan uit hout, in een gezamenlijk kampvuurmoment terug te geven aan de natuur." Een crematie, als het ware.

    Wél relevant

    Ook Stéphane Symons, professor kunst- en cultuurfilosofie aan de KU Leuven, reageerde in Het Belang van Limburg. Hij is het niet eens met de reactie van de Sint-Vincentiusvereniging, die het kunstwerk volgens hem enkel herleidt tot zijn financiële waarde. Maar daar is een artiest in de eerste plaats niet mee bezig, aldus Symons. "In de eerste plaats is een kunstwerk waardevol vanwege zijn artistieke waarde." 

    Volgens Symons is kunstverbranding vanuit cultuurhistorisch opzicht wel een relevant performance. "Ze refereert aan een evolutie in de twintigste eeuw waarbij creativiteit geassocieerd is met vernietiging. Het besef dat je iets kunt verliezen doet je ook beseffen hoe waardevol het is."