Meest recent

    De 6 hoofd­rolspelers in het fipronil­verhaal

    Deredactie.be heeft de zes hoofdrolspelers in het fipronilverhaal op een rij gezet: Poultry-Vision, ChickFriend, het Voedselagentschap, de consument, de kippenboer en de politiek. Wie is wie in de crisis met het verboden ontluizingsproduct fipronil.
    Design Pics / Remsberg Inc

    Poultry-Vision

    Een van de hoofdrolspelers in het fipronil-verhaal is Poultry-Vision, een firma uit het Kempense Weelde. Het bedrijf profileert zich als leverancier voor de pluimveesector. Je kan er diervoeding en bestrijdingsmiddelen kopen, maar ook mondkapjes en handschoenen.

    Poultry-Vision maakt op zijn website vooral reclame voor zijn "unieke formules tegen dierziektes die altijd op de loer liggen". Een van die dierziektes is de beruchte bloedluis, een parasiet die vaak kippen besmet.

    Bloedluizen zuigen bloed bij kippen, waardoor die zichzelf gaan krabben en minder eieren leggen. Veel legale middelen tegen bloedluis werken nauwelijks of niet, maar Poultry-Vision beweerde een oplossing te hebben die wel uitstekend werkt.

    Volgens het Antwerpse parket sjoemelde Poultry-Vision bij het fabriceren van zijn wondermiddel tegen bloedluis. Het legale bestrijdingsmiddel Dega-16 werd gemengd met het verboden middel fipronil. Zo werd een ongevaarlijk middel omgetoverd tot een veel krachtiger middel, dat mogelijk wel schadelijk is voor de volksgezondheid.

    Patrick R., de zaakvoerder van Poultry-Vision, ontkent alle betrokkenheid. Uit een factuur van 8 mei 2016 blijkt echter dat hij een grote hoeveelheid fipronil bestelde bij een firma in Roemenië. In een loods van Poultry-Vision in Baarle-Hertog werden enkele dagen geleden ook duizenden liters fipronil aangetroffen.

    ChickFriend

    ChickFriend is een Nederlandse firma, gespecialiseerd in de bestrijding van ongedierte. ChickFriend kocht zijn bestrijdingsmiddelen onder meer bij Poultry-Vision, de firma uit het Belgische Weelde. Op facturen wordt verwezen naar het onbestaande middel "fypro-rein".

    Speurders vermoeden dat het gaat om de verboden mengeling van Dega-16 en fipronil. ChickFriend voegde ook eucalyptus en menthol toe aan het mengsel, om de stallen na behandeling lekker fris te laten ruiken.

    Martin van de B. en Mathijs IJ. van ChickFriend boden hun bestrijdingsmiddel aan bij pluimveebedrijven in België en Nederland. Ze beweerden te beschikken over een nieuw supermiddel, dat minstens een half jaar zou werken en succes garandeerde. Over het geheime (en verboden) ingrediënt werd met geen woord gerept.

    Martin van de B. en Mathijs IJ. lijken ondertussen van de aardbodem verdwenen. "Vanwege zakelijke omstandigheden kunnen we u op dit moment niet te woord staan", is te horen op de voicemail.

    Het Voedselagentschap

    Het Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen (FAVV) werd opgericht na de dioxinecrisis in 1999. Het agentschap controleert de voedselketen en waakt over de kwaliteit van ons voedsel.

    Sinds begin juni wist het FAVV al dat er een probleem was met fipronil bij verschillende pluimveebedrijven. In alle stilte werd een gerechtelijk onderzoek opgestart. Pas op 20 juli stuurde het agentschap een officiële waarschuwing naar alle EU-landen.

    Het FAVV lag de voorbije dagen onder vuur omdat het traag en onduidelijk zou gecommuniceerd hebben. De oppositie eist meer transparantie en klaagt dat de fouten van de dioxinecrisis zich herhalen. Consumentenorganisatie Test Aankoop vindt dat de consument veel vroeger moest ingelicht worden over de lotnummers van besmette producten, zoals in Nederland gebeurde.

    Ook Christian Schmidt, de Duitse minister van Landbouw, toonde zich ontstemd door de trage communicatie van het FAVV. Uit een audit van het Rekenhof blijkt dat er iets schort met het controlesysteem van het FAVV. Bedrijven zouden te veel marge krijgen om zichzelf te controleren. Dat systeem van ‘autocontroles’ garandeert volgens het Rekenhof geen voldoende betrouwbaarheid.

    De consument

    In de officiële communicatie beklemtoonde het FAVV dat het bij alle verdachte stalen ging om erg lage concentraties fipronil. Er zou dan ook nooit gevaar geweest zijn voor de volksgezondheid. Minister van Volksgezondheid Maggie De Block benadrukte dat de concentraties in eieren uit verdachte bedrijven 10 keer lagen dan de Europese norm.

    Toxicoloog Jan Tygat merkte gisteren op dat we wel degelijk "flirten met de grens van het veilige". Een kind van 25 kilo zou mogelijk gevaar lopen als het op 24 uur twee besmette eieren eet. Het hangt er ook allemaal vanaf welke norm je gebruikt.

    Hoe dan ook is het gebruik van fipronil verboden. In principe zou het dus helemaal niét in de voedselketen mogen binnensluipen.

    De kippenboer

    Bij 21 Belgische kippenbedrijven werd fipronil aangetroffen. Deze bedrijven moeten hun eieren vernietigen of hun stallen ruimen en tienduizenden kippen slachten. De betrokken pluimveehouders voelen zich het slachtoffer van oneerlijke praktijken. Hoe hadden ze immers kunnen weten dat ChickFriend het verboden fipronil in zijn wondermiddel verwerkte?

    Tientallen Belgische pluimveebedrijven werden door het FAVV preventief geblokkeerd. Veel van die bedrijven blijven nu zitten met enorme hoeveelheden onverkochte eieren. Zelfs als die eieren weer vrijgegeven worden, blijft de financiële kater groot.

    Het vertrouwen van de consument is geschaad, wat mogelijk zal zorgen voor minder verkoop en dus voor minder inkomsten voor de getroffen kippenboeren.

    De politiek

    Vlaams landbouwminister Joke Schauvliege (CD&V) zegt dat het bedrijf dat voor de fipronilbesmetting verantwoordelijk is, de schade zal moeten betalen. Een schadevergoeding door de overheid vindt ze geen goed idee.

    De minister van Landbouw Denis Ducarme (MR) en de minister van Volksgezondheid Maggie De Block (Open VLD) komen morgen uitleg geven in de Kamercommissie Economie en Landbouw. Ducarme heeft aan het FAVV uitleg gevraagd over de maatregelen die het nam sinds begin juni.

    Freddy Willockx, als regeringscommissaris belast met het oplossen van de dioxinecrisis in 1999, schiet ondertussen met scherp naar de politieke verantwoordelijken. "Als de bevoegde ministers van de kwestie wisten en er niet over communiceerden, moeten ze hun politieke verantwoordelijkheid nemen."