Meest recent

    AP2002

    Waarom Máxima's vader niet welkom was in Nederland, ook niet op haar huwelijk

    Het overlijden van Jorge Zorreguieta (89), de vader van de Nederlandse koningin met Argentijnse roots Máxima, is zowel in haar vaderland als nieuwe thuisland groot nieuws. Nederland heeft sinds de verloving van Máxima en Willem-Alexander uitdrukkelijk afstand genomen van hem, tot op de trouwdag van het koppel toe. Reden daarvoor is zijn politieke rol tijdens de militaire dictatuur in Argentinië.

    De beelden staan nog op het netvlies van velen gegrift: Máxima en Willem-Alexander die elkaar op de symbolische datum 2-2-2002 het jawoord geven in Amsterdam. De toekomstige koningin van Nederland, in een traditionele witte jurk met meterslange sleep, laat haar tranen op die grote dag geregeld de vrije loop. Ze stapt immers in het huwelijksbootje zonder dat haar vader, Jorge Zorreguieta, daarbij aanwezig is. Als ode aan hem, en als duidelijke verwijzing naar Máxima's thuisland Argentinië wordt er tijdens de misviering het bekende stuk "Adios Nonino" van Astor Piazzolla live op accordeon gespeeld, wat Máxima tot tranen toe beweegt.

    (lees voort onder de video)

    Dictatuur

    Dat het Nederlandse hof de schoonvader van de latere koning Willem-Alexander weert, heeft te maken met zijn politieke verleden. Jorge Zorreguieta speelt als minister van Landbouw een belangrijke rol in het omstreden regime van Jorge Videla, de man die na een militaire staatsgreep op de Argentijnse regering in 1976 aan de macht kwam (zie foto).

    Tot 1981 voerde hij een schrikbewind in het Zuid-Amerikaans land. Deze periode wordt ook wel eens de "Vuile Oorlog" genoemd. Tienduizenden mensen werden in die periode ontvoerd, gefolterd en vermoord, en tal van baby's werden ontvoerd. Videla werd daarvoor na een lange juridische strijd verschillende keren tot levenslang veroordeeld. Hij stierf in 2013 in de cel.

    Het aura van Videla straalt ook af op zijn regeringsploeg, waarvan Jorge Zorreguieta als minister van Landbouw prominent deel uitmaakte. Hij zou, net als de rest van het regime zeker op de hoogte geweest zijn van de misdaden die Videla beging, al heeft Zorreguieta dat altijd ontkend. Daarom is hij, in tegenstelling tot veel andere mensen die politiek actief waren onder Videla, nooit veroordeeld voor zijn rol tijdens de dictatuur. Nochtans proberen zowel Nederland als Argentinië hem voor de rechter te krijgen. Of de man persoonlijk betrokken was bij de schending van mensenrechten: daarover heerst veel discussie, maar concrete feiten werden nooit bewezen. Zorreguieta is trouwens zijn hele leven lang een invloedrijk figuur gebleven in de Argentijnse landbouwsector. 

    Afstand

    Het Nederlandse hof heeft zich al van bij de bekendmaking van de verloving van toenmalig kroonprins Willem-Alexander met Máxima Zorreguieta uitdrukkelijk gedistantieerd van haar vader. Bij de officiële bekendmaking van haar verloving leest Máxima na de aankondiging van koningin Beatrix een tekst voor in het Nederlands, waarin ze het Videla-regime verwerpt en zich verontschuldigt over de rol van haar vader in die regering. "Ik wil in alle eerlijkheid zeggen dat ik spijt heb dat hij zijn best gedaan heeft voor de landbouw in een verkeerd regime", zo klonk het toen.

    De Nederlandse politiek stond na onderzoek naar het verleden van Zorreguieta op het punt om hem te verbieden naar Nederland af te reizen voor het koninklijke huwelijk. Na diplomatiek gemasseer blijft hij thuis. Ook Máxima's moeder daagde uit steun aan haar echtgenoot niet op.

    Die afwezigheidspolitiek houdt het Nederlandse hof sinds dan vol: Máxima viert belangrijke momenten, zoals de inauguratie van haar man als koning van Nederland in 2013, steevast zonder haar ouders aan haar zijde, al is Zorreguieta wel bijvoorbeeld aanwezig op de doopfeesten van zijn kleindochters. Bij die bezoekjes hadden de Zorreguieta's ook contact met de hele Nederlandse koninklijke familie, en die banden waren best goed.

    (lees voort onder de video)

    Meer persaandacht in Nederland

    Voor Jorge Zorreguieta's overlijden is er meer aandacht in Nederlandse media dan bij Argentijnse, zo meldt de NOS. "Máxima is als koningin een societyfiguur in haar thuisland. Daarom wordt het overlijden van haar vader gemeld in kranten en op televisie, maar meer dan de droge feiten ook niet. De officiële bevestiging van zijn dood is trouwens uitgestuurd door de Nederlandse Rijksvoorlichtingsdienst", zegt correspondent Marc Bessems. "In Argentinië zijn er wel meerdere mensen die boter op hun hoofd hadden in de junta. Bovendien is Jorge Zorreguieta op dat vlak geen grote vis, omdat hij nooit is veroordeeld."