Meest recent

    Afgelopen nacht hoogtepunt van meteorenzwerm Perseïden

    Afgelopen nacht viel de piek van de meteorenzwerm de Perseïden. Onder ideale omstandigheden zijn er dan van 85 tot 100 lichtstrepen per uur aan de hemel te zien maar dit jaar waren de omstandigheden niet gunstig, zodat er slechts zo'n 35 meteoren per uur waren. De maan is voor 65 procent verlicht, en daardoor waren de minder heldere "vallende sterren" niet te zien. Ook vanavond en de komende dagen zijn er nog meteoren te zien.
    Pixsell/PA Images
    Perseïden, vorige nacht, boven het Kroatische eiland Hvar.

    De Perseïden zijn een jaarlijks weerkerend fenomeen en ze worden veroorzaakt doordat de aarde de baan van komeet 109P/Swift-Tuttle kruist. Dat begint op 17 juli en het duurt tot 24 augustus, en er zijn duidelijk meer meteoren te zien van 8 tot 18 augustus. De piek aan meteoren lag dit jaar in de nacht van 12 op 13 augustus, vorige nacht dus.

    In de baan van de komeet bevindt zich een wolk van stofdeeltjes, waarvan er heel wat terechtkomen in de dampkring van de aarde. De deeltjes hebben een snelheid van meer dan 200.000 kilometer per uur, en ze verhitten door de wrijving met de lucht. Dat is zichtbaar als een lichtspoor, dat zowel veroorzaakt wordt door het gloeiende object als door een spoor van gloeiende deeltjes die het achter zich laat.

    De meeste deeltjes van de Perseïden zijn niet groter dan een zandkorrel en ze branden volledig op in de atmosfeer. Sommige deeltjes zijn groter en kunnen dan een vuurbol of bolide worden. Dat is een zeer heldere meteoor.

    Perseus

    De Perseïden krijgen hun naam van het feit dat hun radiant zich in het sterrenbeeld Perseus lijkt te bevinden. De radiant is het punt van waaruit al de meteoren lijken te komen. Bij ons ligt dat tegen middernacht in het noordoosten.

    Het feit dat de meteoren allemaal uit een punt lijken te komen, is een gevolg van het perspectiefeffect: zoals twee spoorstaven op een verre afstand in een punt lijken op te gaan, lijken de meteoren, die in werkelijkheid allemaal een parallelle baan volgen, uit één punt te komen omdat ze zo ver weg zijn.

    Zoals gezegd zijn er ook vanavond nog meteoren te zien, en astronomen raden aan om vanaf 23.45 uur te gaan lijken. Dan zijn de omstandigheden namelijk het gunstigst omdat de maan dan minder licht geeft en de radiant dan iets hoger staat. Er zouden zo'n 40 meteoren per uur te zien zijn. En nog tot 24 augustus is er een verhoogde kans om meteoren te zien.

    Tot slot nog goed nieuws: volgend jaar wordt het opnieuw een topjaar voor de Perseïden omdat de maan dan niet meer stoort. Als het dan niet bewolkt is, zouden we dubbel zoveel meteoren als dit jaar moeten kunnen waarnemen.

    Meteoroïden, meteoren en meteorieten

    • Een meteorenzwerm bestaat uit meteoroïden: kleine lichamen die in de ruimte in ons zonnestelsel zweven. Als ze tussen een korreltje en 1 meter groot zijn, noemt men de deeltjes meteoroïden, kleinere deeltjes die minder dan een gram wegen, heten micrometeoroïden.
    • Een meteoor of vallende ster is een helder lichtspoor dat in de lucht zichtbaar wordt doordat een meteoroïde in de dampkring komt. Bij een grote, heldere meteoor spreekt men ook van een bolide of vuurbol.
    • Een meteoriet tenslotte is een, meestal grote, meteoroïde die in de dampkring niet helemaal uiteengevallen en opgebrand is, en dus op aarde is terechtgekomen.

    Een meteoriet vorige nacht boven een orthodoxe kerk in Bezdezh in Oekraïne.

    Een meteoriet vorige nacht boven San Miguel de Aguayo in Spanje.

    Een meteoriet boven Comillas in het noorden van Spanje.