Meest recent

    Zelfs Geert Bourgeois trekt naar Zuid-Afrika

    Na Tom Lanoye, Stef Bos en Regi … is nu ook de Vlaamse minister-president Geert Bourgeois in Zuid-Afrika neergestreken. Niet voor een privébezoek, maar omdat hij (onder meer) bevoegd is voor de Vlaamse ontwikkelingssamenwerking. Die bestaat sinds 1993 en Zuid-Afrika werd van meet af aan het belangrijkste partnerland met de afgelopen jaren een budget van ongeveer 5 miljoen euro per jaar.

    In vergelijking met de Belgische ontwikkelingssamenwerking met bijvoorbeeld Congo (ongeveer 75 miljoen euro per jaar) en Rwanda (zo’n 50 miljoen euro gemiddeld per jaar) krijgt Zuid-Afrika maar een peulschil uit Vlaanderen. Maar in een land dat na het apartheidsregime nu al ruim twee decennia lang zichzelf moet heruitvinden is elke steun welkom.

    Vlaanderen en Zuid-Afrika

    De relatie tussen Vlaanderen en Zuid-Afrika kent een lange, bijwijlen turbulente, voorgeschiedenis. Nog ten tijde van het apartheidsregime onderhielden een aantal politici en organisaties, zeker vanuit Vlaams-nationale hoek, een warme relatie met het blanke minderheidsregime van toen.

    Onze eigen VRT, toen nog BRT, zorgde in de jaren zeventig zelfs mee voor de opleiding van de Zuid-Afrikaanse televisiemakers die vanaf 1976 zo hun eerste televisie-uitzendingen in de ether brachten, in volle apartheidstijd. Alleen enkele koppige anti-apartheidsactivisten protesteerden destijds tegen die samenwerking en andere vormen van "culturele uitwisseling". Het zou duren tot diep in de jaren tachtig voor de politieke wereld, ook in België en Vlaanderen, begreep dat het Zuid-Afrikaanse apartheidsregime ten dode opgeschreven was.

    Na de eerste democratische verkiezingen in het nieuwe Zuid-Afrika, in 1994, in de nasleep van de vrijlating van Nelson Mandela (foto in tekst) en de afschaffing van de apartheid, was Vlaanderen dan wel meteen bereid tot een stevige hulp bij de uitbouw van het nieuwe land. Amper enkele weken na die verkiezingen ondertekenden Vlaanderen en Zuid-Afrika daarvoor al een intentieverklaring. De ene Vlaamse minister na de andere vloog naar Johannesburg en/of Kaapstad met een aktetas vol projecten in de meest uiteenlopende domeinen: onderwijs, kunst, cultuur, wetenschap, technologie, sport … En naarmate Vlaanderen zelf meer bevoegdheden kreeg, door de volgende staatshervormingen, dikte het aantal terreinen aan waarmee er ook met Zuid-Afrika samengewerkt werd.

    Strategie

    Amper een paar maanden geleden werd dan het programma voor 2017 tot 2021 afgesproken, met een budget van 25 miljoen euro, dus 5 miljoen euro per jaar. Het accent zal nu liggen op programma’s en projecten die de klimaatverandering aanpakken, op de groene economie en het sociaal ondernemerschap, overigens ook in de afgelopen vijf jaar een prioriteit. Op die manier wil ook Vlaanderen in Zuid-Afrika meewerken aan de strijd tegen armoede en werkloosheid én de grote ongelijkheid.

    Als een erfenis van het apartheidssysteem is Zuid-Afrika immers nog altijd één van de Afrikaanse landen met de grootste ongelijkheid (voor de technici onder ons: een GINI-coëfficiënt van meer dan .60). Die ongelijkheid afbouwen is letterlijk van levensbelang voor het overleven van dit nieuwe Zuid-Afrika. Want ruim twintig jaar na het einde van de apartheid blijven miljoenen arme, voor het grootste deel zwarte, Zuid-Afrikanen snakken naar een beter leven terwijl ze rondom hen de rijkdom zien van de oude blanke elite en een nieuwe zwarte en gekleurde burgerij.

    Op bezoek

    Daarom is Geert Bourgeois als Vlaams minister-president dus hierheen gevlogen, om ook politieke steun te geven aan die Vlaamse ambities aan de andere kant van de wereld, in dat blank-zwarte-gekleurde land waar Vlaanderen zich altijd wat mee verbonden voelt, al was het maar door de verwante taal, het Afrikaans.

    Overigens is Zuid-Afrika, samen met de Verenigde Staten en Canada, het land waar het grootste aantal Belgen woont, buiten Europa natuurlijk. Harde cijfers bestaan er niet, maar de ervaring leert dat het overgrote deel van de Belgen in Zuid-Afrika Vlamingen zijn en gezien de taalkwestie is dat logisch. Met bij hen ook de bekende klassiekers zoals … Tom Lanoye, Stef Bos, Regi en vele iets mindere BV’s. Dat alleen al verstevigt mee de band tussen Zuid-Afrika en Vlaanderen, zeker hier aan de Kaap, waar het officiële bezoek begint, de lievelingsplek voor de meeste Europeanen vanwege het klimaat, de levenskwaliteit en de Europese sfeer.