Meest recent

    De toekomst van de redactie

    Goed bezig, Frederik, zuchtte ik. Wordt er gevraagd om een stuk te schrijven over de geboorte van VRT NWS, gebruik je de woorden ‘de redactie’ al meteen in de titel.

    opinie
    Frederik De Bosschere
    Frederik De Bosschere laat voor VRT NWS tweewekelijks zijn licht schijnen over verrassingen of tegenslagen in de wondere wereld van de digitale technologie. Hij is strateeg bij In The Pocket. Twitter: @vrederik.

    Spoiler: dit wordt geen spannende column. Als ik nadenk over het nieuws van de toekomst, zie ik geen scènes uit Minority Report. Geen hologram van Ivan De Vadder dat mij in de douche politieke commentaar komt geven. Geen drones die mij versgebakken nieuws komen brengen, samen met de zondagse pistolets. Gewoon klassieke nieuwsconsumptie via ogen en oren, vooralsnog niet rechtstreeks in m’n hersenen geïnjecteerd.

    Hebben we dan stilstand bereikt?

    Nee. De vorm blijft veranderen. Nieuws, media of tweets worden verpakt in lijstjes, video's, Stories en nog zoveel meer. Al zijn dat vooral kleine, incrementele verbeteringen. Alhoewel er met virtual reality (of toegankelijker: 360° video) voor het eerst in decennia nog eens een écht nieuw medium op ons af komt.

    Niettemin, een open deur intrappen, zodat er geen onduidelijkheid bestaat: multi-device, multimediaal nieuws is de norm.

    U geraakt steeds verder vastgeroest in uw ‘filter-bubble’. Of erger nog: de ‘echo-chamber’
     

    Nog zo’n norm die niet snel zal verdwijnen: het model van de nieuwsfeed. Gewoon scrollen of swipen en lekkere content-brokjes zien passeren. Of dat nu in een nieuws-app, Facebook-feed of automatisch spelende YouTube- of Instagram-video’s gebeurt: het nieuws wordt voor u klaargezet.Wie of wat dat doet, daar wil ik het over hebben. 

    Het beruchte algoritme

    Wie beveelt u het nieuws aan? Simpel gesteld: mens of machine? De komst van Artificiële Intelligentie en ‘machine learning’ zorgt voor waanzinnig accurate aanbevelingssystemen. Kijk maar naar hoe goed Amazon-suggesties zijn. Of Spotify’s Discover Weekly: precies een muziekcassetje dat jouw beste vriend, en toevallig ook de grootste muziekkenner ter wereld, elke week voor jou persoonlijk maakt. 

    Zo’n algoritme zet ook, op elk moment van de dag, jouw Facebook-feed klaar: wereld- en lokaal nieuws, jouw beste vrienden samen op een festival (een FOMO-explosie van jewelste), zelfbewuste selfies van die ene collega you love to hate, … Het is een ingenieus systeem, en biedt u maximaal comfort: een hoogstpersoonlijke, eclectische krant. 

    Who feeds the feeds?

    De gevaren van dergelijke geautomatiseerde selectie worden helaas ook steeds duidelijker. U geraakt steeds verder vastgeroest in uw ‘filter-bubble’, waarbij u steeds meer van hetzelfde krijgt. Of erger nog: de ‘echo-chamber’, waarin u enkel stemmen en opinies hoort die de uwe versterken. 

    AI-technologie is immens beloftevol, maar is ethisch uitdagend: hoe zo’n algoritme op den duur beslissingen neemt, is niet altijd duidelijk, wat toezicht moeilijk maakt. En: er ligt enorm veel macht bij wie het systeem ontwerpt. Who feeds the feeds?

    Nieuwsfeeds zijn uw venster op de wereld. Een venster is best transparant. En geplaatst door vakmensen.

    Zonder al te dystopisch te willen klinken: we moeten dat debat dringend voeren. Partijen als Facebook en Google blijven de dans ontlopen, door te beweren dat ze een technologisch platform zijn en dus geen redactionele verantwoordelijkheid dragen. Hun impact is groter dan deze van eender welke uitgever ter wereld, dus dat argument wordt wat dun.

    Ik geloof daarom net wél in een sterke, ouderwets menselijke stem. “Schop de mensen tot ze een geweten hebben,” zei wijlen Louis Paul Boon. “En schop die Mark Zuckerberg meteen ook. Wat interesseren mij de Mallorca-foto’s van mijn neef,” zou Boontje zeggen mocht hij vandaag nog leven. Nieuwsfeeds zijn uw venster op de wereld. Een venster is best transparant. En geplaatst door vakmensen.

    Computers die schrijven

    De rol van een journalistieke redactie is daarnaast natuurlijk dubbel: naast selecteren ook schrijven. Ook daar zal steeds meer automatisatie aan te pas komen. ‘Simpel’ nieuws zoals geplande wegenwerken (“Weer op de E40.”), sportuitslagen (“Weer slappe prestatie van de Duivels.”) en het programma van de buurtfeesten (“Weer Christoff & Lindsay.”) …. Laat dat soort dingen maar aan computers over.

    Wat wij nodig hebben zijn eigenzinnige, sterke stemmen.

    Wat wij nodig hebben zijn eigenzinnige, sterke stemmen. Kijk maar naar succesvolle merken als Vice of HuffPost. Die stemmen zullen uit steeds diversere hoeken komen. Technologie zoals smartphones en goedkope editing-tools, aangevuld met gratis distributiekanalen als YouTube of Medium, zorgen voor een nieuwe toevloed aan geweldige content, gemaakt door nagenoeg iedereen.

    De redactie van de toekomst heeft ballen. Een computer niet.

    De ‘creator-generation’ moet ook een stem krijgen op de redactie. Tot slot moet de redacteur zich ook steeds vaker in de zakelijke arena begeven: het inkomsten- en advertentiemodel staat altijd onder druk, de spanning met concurrentie is door platformen als Facebook of YouTube alleen maar intenser geworden, en België is en blijft een kleine speeltuin, dus vroeg of laat komt internationalisering er. Een eigen stem en een eigenzinnige selectie, maar wel geworteld in het veranderd medialandschap van vandaag. De redactie van de toekomst heeft ballen. Een computer niet.

     

    _
    VRT NWS wil een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen, publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging. Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst.