Meest recent

    © Belga

    Aantal spijbelende jonge kinderen verdubbeld in 5 jaar tijd

    Het aantal kinderen in de basisschool dat problematisch spijbelt, is de laatste 5 jaar verdubbeld. Dat blijkt uit cijfers die Vlaams Parlementslid Steve Vandenberghe (SP.A) opvroeg bij minister van Onderwijs Hilde Crevits (CD&V) en waar Het Laatste Nieuws over bericht. "De meeste van die leerlingen zitten gewoon thuis, vaak met medeweten en toestemming van de ouders", zegt socioloog Bram Spruyt (VUB) aan VRT NWS.

    Wie 30 halve dagen of meer onwettig afwezig is, spijbelt problematisch. Tijdens het schooljaar 2015-2016 waren er 2.957 leerlingen van de lagere school in dat geval. Dat is een verdubbeling in vergelijking met 5 jaar geleden, toen spijbelden 1.432 leerlingen problematisch. "Het is een erg kleine groep", benadrukt socioloog Bram Spruyt aan VRT NWS. "Het gaat om ongeveer een half procent van alle kinderen in het basisonderwijs."

    Doordat het om zo'n kleine groep gaat, is het niet evident om oorzaken te vinden voor de stijging. "Het is een groep die moeilijk vast te pakken is", zegt Spruyt daarover, al is het volgens de socioloog een sociaal-economische problematiek. "Kinderen met een laagopgeleide moeder, bij wie thuis geen Nederlands wordt gesproken of die lid zijn van een trekkende bevolking spijbelen systematisch vaker."

    Soms zien we dat kinderen moeten thuisblijven om op een ziek broertje of zusje te passen

    Bram Spruyt, socioloog VUB

    Volgens Spruyt gaat het niet om kinderen die niet graag naar school gaan. "De meeste van die kinderen zitten  gewoon thuis, vaak met medeweten en toestemming van de ouders", zegt de socioloog. "Soms zien we in grote gezinnen waar beide ouders gaan werken dat kinderen moeten thuisblijven om op een ziek broertje of zusje te passen." Een ander voorbeeld is financieel van aard. "Door een gebrek aan middelen kunnen ze niet deelnemen aan bepaalde activiteiten zoals de zwemles, waardoor ze de kinderen thuishouden."

    Opvallend is dat meer dan de helft van de spijbelende kinderen nog geen 8 jaar oud is. "Sommige ouders respecteren de leerplicht niet, omdat ze denken dat het nog niet belangrijk is om ze in de eerste jaren van de lagere school al naar school te sturen", zegt Spruyt. Ook een onvoldoende kennis van ons onderwijssysteem kan een reden zijn om in de statistieken terecht te komen. Soms zijn kinderen bijvoorbeeld echt ziek, maar weten ouders niet dat ze daarvoor een briefje moeten binnenbrengen en komen de kinderen zo terecht op de lijst met ongewettigde afwezigheden.

    Brugfiguren kunnen soelaas bieden

    Een tijdje terug heeft minister van Onderwijs Hilde Crevits (CD&V) een reeks maatregelen beloofd om spijbelgedrag aan te pakken. Ze kondigt ook een hervorming van de leerlingenbegeleiding aan. Door de al uitgerolde maatregelen trekken scholen vroeger aan de alarmbel. "Het CLB wordt nu al vanaf vijf halve dagen ongewettigde afwezigheid ingeschakeld in plaats van tien dagen vroeger", legt de woordvoerder van Crevits uit aan VRT NWS. "Zo spelen we korter op de bal."

    Crevits gelooft ook in brugfiguren. Dat zijn sociaal werkers die door de steden op pad worden gestuurd om thuis langs te gaan bij leerlingen in moeilijke thuissituaties om zo de ouders te wijzen op het belang van elke dag naar school gaan. Ze kunnen ook huiswerkbegeleiding geven. Onder meer in Gent loopt een dergelijk project. "De gemeenten krijgen daarvoor vanuit het Gemeentefonds bijkomende middelen van de Vlaamse regering", klinkt het.  

    Steve Vandenberghe (SP.A), die de cijfers opvroeg, geeft toe dat minister Crevits veel inspanningen levert om de problematiek aan te pakken. Hij is ook gewonnen voor het systeem met de brugfiguren. "Zij kunnen een deel van de oplossing zijn", zegt Vandenberghe aan VRT NWS. "Elke dag dat een kind niet naar school gaat, heeft gevolgen. Er ontstaat niet alleen een achterstand, maar het beïnvloedt ook de mentaliteit van het kind. Wie op de lagere school al spijbelt, zet misschien ook later sneller de stap om te spijbelen."

    Het Vlaams Parlementslid benadrukt wel dat er wat hem betreft nog meer moet worden ingezet op preventie, zonder uit het oog te verliezen dat leerkrachten, zorgcoördinatoren en het CLB al overbevraagd zijn.

    Antwerpen daalt

    Opvallend: in Antwerpen is het aantal spijbelaars in het basisonderwijs opnieuw lichtjes gedaald: van 4,6 naar 4,3 procent. En ook het aantal leerlingen dat blijft zitten is gedaald: van 5,4 procent in het schooljaar 2010-2011 naar 3,6 procent in het schooljaar 2015-2016. Dat er een verband tussen de twee is, is duidelijk, zegt schepen van Onderwijs Claude Marinower.