Meest recent

    Wie redt de erfenis van The Queen?

    Je vraagt je af wie vandaag de Britse politiek kan behoeden voor een totale implosie?

    opinie
    Harry De Paepe
    Harry De Paepe is VK-kenner bij Doorbraak.be. Zijn boek ‘Stiff Upper Lips. Waarom de Engelsen zo Engels zijn’ – dat hij samen met VRT-journalist Flip Feyten schreef – verschijnt op 21 september bij Uitgeverij Vrijdag.

    Eind augustus 1997 overleed prinses Diana door een tragisch ongeval in een tunnel in Parijs. De adem stokte van het hele Verenigd Koninkrijk en de toekijkende wereld. De gerespecteerde monarchie was verworden tot een knoestige vermolmd ogende boom die leed onder een felle storm. De troon van Queen Elizabeth II leek zelfs te wankelen door de emotionele reacties van de bevolking.

    De vorstin werd afgeschilderd als een harteloze vrouw en het hele hof werd aangeduid met ‘die bende’. De troonopvolger, prins Charles, kreeg van alle kanten te maken met misprijzen. Het land dat al jaren enorm opkeek naar de monarchie, leek niet meer op zichzelf. 

    1947 AP

    Met Tony Blair leek politiek een baken van stabiliteit tegenover de royals.

    In hetzelfde jaar was een jonge Tony Blair met een overweldigende meerderheid premier geworden. De politiek leek een baken van stabiliteit tegenover de royals. Die wisten duidelijk niet wat ze moesten aanvangen met de publieke mood na het ongeluk van de prinses.

    Tony Blair, geholpen door zijn woordvoerder Alastair Campbell, ging daarentegen perfect om met de crisissituatie. Hij voelde aan hoe de Britse pols klopte en de premier bood de emotionele woorden waar het volk naar verlangde. Hij noemde Diana ‘the people’s princess’. Jaren later sprak hij eerlijker over haar. "Ze was een manipulator, zoals ik". Je kunt het nalezen in zijn politieke memoires, ‘A Journey’ uit 2010.

    De openhartigheid van de oud-premier in dat boek over hoe het hof zich na het ongeval gedroeg, zorgde ervoor dat hij niet meteen een koninklijk lintje mag verwachten. Men is naar verluidt ‘not amused’ in Buckingham Palace. 

    Twintig jaar later

    We zijn nu twintig jaar verder. Het Verenigd Koninkrijk is minder verenigd dan toen. Het kampt met een almaar separatistischer wordend Schotland. De bevolking is verdeeld over hoe het nu verder moet met de brexit. De stembusslag van mei leverde geen duidelijke winnaar op.

    De premier, Theresa May, geniet nog maar weinig gezag. De sterke positie die ze had aan het begin van dit jaar verspeelde ze helemaal door haar onvermogen om aan te voelen wat de bevolking nu precies verlangt. Haar stugge reactie op de ramp met de brandende woontoren in Londen werd slecht onthaald. De krantenkoppen riepen dezelfde boodschap als twintig jaar terug: toon ons je emoties!

    Die brexit verdeelt niet alleen, het verlamt ondertussen het hele politieke landschap. Jeremy Corbyn, de voorzitter van Labour, wordt nog steeds op handen gedragen door de militante linkse vleugel van zijn partij. Hij deed het goed in de kiescampagne. Maar toch blijven de sociaaldemocraten onderling kibbelen over de te varen koers. Labour vormt geen eenheid over de sociaaleconomische thema’s en maakt - uiteraard – ruzie over de brexit.

    De regerende Conservatieve Partij is geen haar beter. Die vecht een open burgeroorlog uit over wat te doen met – jawel - de brexit. Ministers lekken volop over elkaar naar de pers. Ze gebruiken de media om elkaar onrechtstreeks onbekwaamheid te verwijten. 

    We zijn nu twintig jaar verder. Het Verenigd Koninkrijk is minder verenigd dan toen. 

    Zowel bij de oppositie als bij de meerderheid wordt de geloofwaardigheid van de politici compleet te grabbel gegooid.  Gelukkig is er de monarchie als stabiele factor. Het instituut heeft geleerd van het verleden.

    De zonen van Diana en Charles treden op de voorgrond. Prins William vervangt nu de prins-gemaal Philip - die op zijn 96ste met pensioen gaat  - in het bijstaan van de publieke taken van de Queen. Zij geniet een groot respect bij brede lagen van de bevolking. Bij het onafhankelijkheidsreferendum in Schotland van 2014 durfde men - bij een eventuele afscheuring - aan haar positie niet tornen.

    Charles bouwde intussen terug krediet op en trouwde met zijn grote liefde Camilla. Maar zijn oudste zoon en diens vrouw Catherine overtreffen hem ver in populariteit. De start van het moeilijke koninklijke leerproces wordt mooi verbeeld in de film ‘The Queen’ met Helen Mirren in de hoofdrol. De prent uit 2006 toont hoe het hof stuntelig omging met de crisis van 1997 en uiteindelijk toegaf aan de populaire druk.

    Een nieuwe Tony Blair?

    De beslissingen van de politicus Tony Blair behoedden de kroon voor een complete implosie. Je vraagt je af wie vandaag de politiek voor hetzelfde kan behoeden.

    Overigens, de genoemde memoires van oud-premier Blair bevestigen wat je in de film ziet. Hij haalt in zijn boek uit 2010 dezelfde gesprekken tussen hem en de Queen aan. De makers van de film vertelden echter dat ze heel wat dialogen tussen de premier en de koningin compleet verzonnen. Ofwel hebben de auteurs goed gegokt ofwel heeft Tony gejokt. Rather inconvenient.