Meest recent

    "Geweld is veel normaler geworden"

    Het filmpje van afgelopen vrijdag waarop te zien is hoe een jongen van 14 in elkaar wordt geslagen, heeft heel wat opschudding veroorzaakt. Het lijkt er op dat velen het geweld bewonderen in plaats van afkeer vertonen. Het doet vragen rijzen. Zijn jongeren gewelddadiger geworden? En kunnen we spreken van een nieuwe trend?

    De feiten speelden zich af vlak bij het concertgebouw in Brugge. De daders filmden de afranseling met een smartphone en plaatsten de beelden online op een account waar alleen vechtfilmpjes te zien zijn. Het filmpje werd meer dan 4.000 keer bekeken met heel wat uiteenlopende reacties als gevolg. Sommigen veroordeelden het gedrag, anderen hadden bewondering. 

    Niets nieuws

    Volgens socioloog Ben Caudron van de Erasmushogeschool in Brussel is er geen sprake van een nieuw fenomeen. “Vroeger op school vormden zich ook groepjes rondom vechtpartijen. Toen werd geweld ook aangemoedigd. Alleen werd het niet gefilmd en gedeeld. Er is dus geen toename in geweld, de technologie maakt alles gewoon zichtbaarder.”

    Volgens Caudron heeft het schijnbare fenomeen haar omvang te danken aan het feit dat het tegenwoordig erg makkelijk is om video’s te posten. De verspreiding is dus heel wat groter, waardoor het geweld door een groter publiek wordt waargenomen. Toch geeft Caudron ook aan dat er een verzuring op het vlak van geweld heeft plaatsgevonden. Dat is te merken aan de positieve reacties op het filmpje. Zo geeft Caudron aan dat geweld normaler is geworden. 

    Sociaal scoren

    Maar wat motiveert de daders om zulke filmpjes te posten? Volgens Gui Deboutte van de UCLL gaat het bij de dader niet zozeer om de fysieke schade. “De daders doen dit in de eerste plaats om sociaal te scoren. Zij willen indruk maken op hun leeftijdsgenoten door tegen het systeem in te gaan. Het is een vorm van identiteitsuitdrukking. De slachtoffers zijn daarbij louter instrumenten.” En ook Caudron geeft een gelijkaardige verklaring. Volgens hem zou het kunnen gaan om een toetredingsritueel. De daders moeten daarbij geweld vertonen om tot een bepaald groep te behoren.

    Actieve buitenstaanders

    Maar niet alleen degene die de video post is medeplichtig. Ook omstanders die de video’s bekijken en erop reageren, zijn actieve buitenstaanders. De daders willen namelijk stoer overkomen, de omstanders zorgen voor bevestiging. 

    Bovendien hebben ook de omstanders bepaalde beweegredenen. “Enerzijds kan het te maken hebben met groepsdruk. Anderzijds willen de omstanders mee zijn met wat ‘cool’ is. Zij willen deel uit maken van een bepaalde groep”, zegt Deboutte. Volgens Caudron zijn de omstanders niet altijd opgezet met het geweld, maar nemen zij deel omwille van de groepsdruk. 

    Hoe aanpakken?

    Volgens Deboutte moet men steeds rekening houden met het feit dat de slachtoffers op verschillende manieren slachtoffer zijn. Zo wordt er fysiek geweld tegen hen gebruikt, worden privérechten geschonden door het posten van de video en kunnen zij een trauma oplopen. Deboutte geeft aan dat vooral praten hierbij kan helpen. 

    Caudron is dan weer van mening dat men weinig aandacht moet besteden aan dit fenomeen. Daarbij wijst hij de vinger naar de verschillende nieuwsmedia. “Zij maken het feit veel te groot door erop in te gaan. Bovendien wordt vaak te panikerend over het onderwerp gesproken. Dat is niet de oplossing”, zegt Caudron. Toch is ook hij van mening dat praten wel nodig is. Alleen moet de focus daarbij niet op het geweld liggen, maar op onze omgang met sociale media. Volgens Caudron is het nodig om jongeren te laten reflecteren over de zaken die zij op het platform posten.