Meest recent

    Hoe verontrustend is de nieuwe rakettest van Noord-Korea? 5 vragen

    "Een ongekende en ernstige bedreiging voor ons land", zegt Japan over de lancering van een Noord-Koreaanse raket over zijn grondgebied. Hoe verontrustend is deze nieuwe stap van Noord-Korea, en wat zullen de gevolgen zijn?

    Viel deze lancering over Japans grondgebied te verwachten?

    Dat Noord-Korea rakettesten uitvoert, is geen nieuwigheid meer. Deze lancering is al de achttiende dit jaar. Maar dat het nu een raket afvuurt die over het grondgebied van een buurland gaat, is een volgende stap. Toch is het geen compleet onverwachte stap. In de plannen voor een mogelijke aanval op het eiland Guam in de Stille Oceaan is bijvoorbeeld ook sprake van raketten die over Japan zouden vliegen. 

    Door een raket door het Japanse luchtruim te sturen, toont Noord-Korea aan dat het in staat is om om het even welke stad in buurland Japan te treffen met een raket. En dus ook Guam, op dezelfde afstand -zo'n 3.000 kilometer-, zij het dan in tegenovergestelde richting. Want met deze jongste lancering viseert Noord-Korea niet zozeer Japan. Ze is in de eerste plaats een boodschap voor de Verenigde Staten. 

    Hoe verontrustend is deze lancering?

    "Een nooit geziene en ernstige bedreiging voor ons land", zegt Japan over de lancering. Wereldwijd wordt heftig gereageerd. Terecht, vinden veel kenners.

    Het is de eerste keer dat Noord-Korea een ballistische raket afvuurt over Japan. In het verleden werden weliswaar al twee keer, in 1999 en 2009, raketten gelanceerd over Japans grondgebied, maar toen beweerde Noord-Korea dat het ging om satellietraketten. De lancering van afgelopen nacht daarentegen wordt gezien als een veel openlijkere dreiging, en de meest provocerende ooit. (lees voort onder de foto)

    South Korea Defense Ministry

    Ook de manier waarop Noord-Korea naar deze lancering toe heeft gewerkt, wordt als zorgwekkend ervaren. Wat het regime in Pyongyang doet, ligt in de lijn van wat het al jaren doet. In 2006 is het begonnen met jaarlijkse rakettesten. Maar de laatste twee, drie jaar is het aantal exponentieel gestegen. Dit jaar alleen al zijn er achttien rakettesten uitgevoerd. Dat het tempo zo wordt opgedreven, is wel degelijk verontrustend."Het is niet meer zo heet geweest rond Noord-Korea sinds 1994", vindt Noord-Korea-kenner Remco Breuker in "De Ochtend" op Radio 1. "Het gaat nu wel heel hard de verkeerde kant uit". Volgens Breuker komt dat trouwens niet door Trump en zijn krachtige taalgebruik -"hoewel zijn presidentschap de zaken zeker niet beter maakt, integendeel". Hij meent dat Noord-Korea nu doet wat het al jarenlang aankondigt. "Het is daar vrij duidelijk in, en we hebben het zien aankomen. Maar we hebben met z'n allen de andere kant op gekeken."

    Wat hoopt Noord-Korea met deze jongste lancering te bereiken?

    Zoals gezegd wil leider Kim Jong-un het buitenland, in de eerste de Verenigde Staten en Zuid-Korea, andermaal duidelijk maken dat de Noord-Koreaanse dreiging ernstig moet worden genomen. 

    Anderzijds is het er Noord-Korea om te doen om technische kennis te vergaren. Het is belangrijk om de raketten zo grondig mogelijk te testen om voorbereid te zijn wanneer ze echt gebruikt zouden gaan worden. De enige manier om te weten te komen of ze functioneren, is door ze echt af te vuren. Door de frequentie van de tests op te voeren, bouwt Noord-Korea zijn kennis stelselmatig op. Het doemscenario van een nucleaire macht Noord-Korea komt zo steeds dichterbij.

    Hoe moet het nu verder?

    Voor een militair scenario is iedereen beducht, want dat zou catastrofale gevolgen hebben. In de eerste plaats voor de westerse bondgenoot Zuid-Korea. Dat dat geen goede optie is, daar is iedereen het over eens.

    Vanmiddag komt de VN-Veiligheidsraad in spoedzitting bijeen om de druk op Noord-Korea op te drijven. Eerder deze maand kreeg Noord-Korea al een lading nieuwe sancties opgelegd na de eerdere tests met langeafstandsraketten deze zomer. Het gaat om een reeks beperkingen op de expert. Zo mag het land minder steenkool, ijzererts en andere grondstoffen exporteren, in totaal zowat een derde van de totale uitvoer. Wellicht zullen er nog extra sancties worden opgelegd. Daarbij wordt andermaal in de eerste plaats gekeken naar China, de belangrijkse handelspartner van Noord-Korea. 

    In "De Ochtend" op Radio 1 zegt Remco Breuker echter niet te veel te verwachten. "Als ze Noord-Korea echt effectief willen sanctioneren, moeten ze eerst weten waar zij hun geld vandaan halen, en dat is voor een groot deel onduidelijk". Hij ziet de spoedzitting van de VN-Veiligheidsraad voornamelijk als "symboolpolitiek, waar je niet aan ontkomt". Al is "tijd rekken" wel het enige wat de internationale gemeenschap op dit moment kan doen.  "En dat betekent inderdaad sancties uitvoeren en nieuwe sancties opleggen. En naar de onderhandelingstafel gaan als dat enige uitweg zou bieden."

    Escalatie, of toch niet?

    Het regime in Pyongyang en de Amerikaanse president Donald Trump hebben de wereld eerder deze maand al angst aangejaagd met hun oorlogsretoriek. Als Noord-Korea een raket zou afvuren op Guam, zou Trump terugslaan met "fire and fury". Met deze lancering over Japan heeft Noord-Korea geen "rode lijn" overschreden, maar de boodschap is wel duidelijk aan de VS gericht.

    Dat Noord-Korea juist nu provoceert met een lancering over Japan, hangt samen met het moment waarop de Verenigde Staten militaire oefeningen uitvoert in Zuid-Korea. Ze doen dat elk jaar, samen met bondgenoten Zuid-Korea en Japan. Elk jaar leidt het tot spanningen.

    Dit jaar des te meer, want in het huidige klimaat komen die manoeuvres voor Noord-Korea neer op olie op het vuur gieten.  "Wij versterken onze mogelijkheden om onszelf te verdedigen zolang de VS voortdoet met zijn provocerende handelingen", heeft de Noord-Koreaanse ambassadeur bij de Verenigde Naties in Genève, Zwitserland, vandaag nog gezegd. Met die uitspraak suggereert hij dat de situatie mogelijk kalmeert eens de VS zijn militaire oefeningen beëindigt.

    Het einde van de oefeningen is overmorgen gepland. "Ik denk dat we vooral het einde van die manoeuvres met Zuid-Korea moeten afwachten", zegt collega Stefan Blommaert. "Dan moeten we zien of de rakettesten dán nog voortgaan. Is dat niet het geval, dan kan het een beetje dooien, en misschien kunnen er zelfs gesprekken met Noord-Korea worden gevoerd.