Meest recent

    © 2016 Roberto Machado Noa

    In memoriam van 'Dat was het nieuws': "Hoe was ik schat?"

    Ik dacht dat het om te lachen was, toen ik het bericht op deze geweldige nieuwssite las. Een flauw grapje, clickbait. Omdat ik soms nog een vage journalistieke reflex heb, besloot ik via het internet naar het radionieuws van middernacht te luisteren. Het was verdorie waar. 

    opinie
    Louis van Dievel
    Louis van Dievel, schrijver en journalist, kijkt elke woensdag met zijn eigenzinnige blik naar mens en maatschappij. Deze week staat hij stil bij het overlijden van: 'Dat was het nieuws'.

    Nieuwslezer Johan Tas sprak na het verkondigen van het weerbericht (vanaf woensdag toenemende kans op buien) niet langer de magische woorden "Dat was het nieuws" uit. Nee, hij sloot het bulletin dus werkelijk af met de zakelijke dienstmededeling "Meer op Vrt Nieuws Punt Be". Maar daar kwam ik net vandaan! Ik herbeluisterde het slot van de nieuwsuitzending. Ik zocht naar een spoor van ironie, van spijt, van ongenoegen. Maar Johan Tas klonk zoals de journalist uit het boekje: neutraal, wat nog iets anders is dan saai. Het was ook niet zijn schuld dat het radionieuws in mijn oren geamputeerd klonk.

    Ik voelde mij werkelijk onthand, in de steek gelaten. Ik voelde fantoompijn. Ik zat in zak en as en kon de slaap niet vatten. 

    Diepe, vertrouwenwekkende stem

    U moet weten dat ik in een vorig leven jarenlang nieuwslezer ben geweest, een getalenteerde, al zeg ik het zelf, al was niet iedereen fan van mijn "gekapt stro-stijl", zoals een hiërarchische meerdere mijn manier van lezen ooit omschreef. De man in kwestie had ook problemen met mijn levensstijl en gedachtegoed, maar dit terzijde. Als u inmiddels van middelbare leeftijd bent, hebt u mijn diepe, vertrouwenwekkende stem zeker gehoord op de radio. (Van Dievel, zegt nu een stemmetje in mijn hoofd, dit klinkt werkelijk als een pathetische kreet om aandacht. Ik leg het stemmetje met een péts het zwijgen op.) 

    Alleen 's nachts hield het nieuws op te bestaan, in mijn radiotijd toch, de jaren tachtig.  

    Ik las graag nieuwsberichten voor. Ik smokkelde er af en toe een grapje in maar al bij al klonk ik in de luidsprekers als een ernstig, toegewijd en objectief journalist, als een baken van rust en vertrouwen, was ik een sieraad van het radionieuws (Péts!). En het allermooiste van het nieuwslezen vond ik dus de afsluiter: "Dat was het nieuws". Wat gezegd moest worden, was gezegd. De burger kon zijn werkzaamheden hervatten of zich met een gerust gemoed te slapen leggen.

    "Dat was het nieuws" klonk in mijn oren niet pedant of arrogant of pretentieus. De formulering sloot niet uit dat er nog ander nieuws was. Als dat al zo zou zijn, dan zou ik dat een uur later wel meedelen, alles op zijn tijd. Want dat was voor mij het aantrekkelijke van radionieuws: het eindeloze ervan, uur na uur na uur, dag na dag na dag. Alleen 's nachts hield het nieuws op te bestaan, in mijn radiotijd toch, de jaren tachtig.

    Maar goed, om zes uur 's morgens stond of zat er weer iemand klaar in de radiostudio om de achterstand in te halen. De wereld draaide nog niet helemaal door, in die tijd. Ik laat het aan u over om daar een andere mening over te hebben. Wie naar de radio luisterde, was méé met de actualiteit, was een geïnformeerd burger. Ook al bleek er in sommige bulletins volstrekt niets in het eigen land te zijn gebeurd en beheersten de Tamiltijgers uit Sri Lanka en de Druzen in Libanon de headlines. 

    Het echt serieuze nieuws

    Ik was - zoals al mijn radiocollega's trouwens - helemaal overtuigd van de superioriteit van het radiobulletin over het televisiejournaal. "Praatjes bij plaatjes," placht ik te schamperen. Tot ikzelf de overstap naar tv maakte, naar VTM bovendien. En kennis maakte met het straatinterview, de zogenoemde voxpop. Met de human interest. Met de boze burger. Maar ook dit is weer een ander verhaal. 

    Radionieuws was serieus en was serieus te nemen. Met de klemtoon op wás. Dat is helaas teloorgegaan.  

    Het spijt me dat ik het moet zeggen, maar dat is de schuld van het nachtnieuws. Het nachtnieuws heeft de gevreesde Doos van Pandora geopend.   Nachtnieuws is, zoals de nachtvluchten op Zaventem, schadelijk voor de gezondheid. Men had er nooit mee mogen beginnen. De wereld moet iedere dag enkele uren kunnen stilstaan. Maar ja, wie durft dat nog luidop te zeggen. 

    Een disclaimer

    Een enkel woordje verschil heeft de oude, solide, vertrouwenwekkende afkondiging van het radionieuws de das omgedaan. Des nachts slapen de hoofdredacteurs de slaap der onschuldigen, en dus kon er in de donkere uren naar hartenlust geëxperimenteerd worden met de vorm en de inhoud van het radionieuws. En zo kon de afkondiging "Dat was wat nieuws" geboren worden. Een achteloos besluit van een serieuze zaak als een nieuwsbulletin. Een disclaimer. Neem vooral niet serieus wat ik net gezegd heb. 

    Weet u waar die woorden mij aan doen denken? U raadt het nooit. Aan de cartoons waarin man en vrouw na de seks naast elkaar op bed liggen, de man met de handen achter het hoofd gevouwen en met een sigaret in de mondhoek. "Hoe was ik schat?", vraagt de man, terwijl de vrouw naar het plafond staart. Beeld u in dat ieder nieuwsbulletin op de radio met deze woorden wordt afgesloten, en u zult begrijpen wat ik bedoel. Dat was het nieuws.

    Dat was het nieuws.

    ----

    VRT NWS wil een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen, publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging. Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst.