Meest recent

    Reuters

    Nieuwe explosies mogelijk in overstroomde chemische fabriek

    De chemische stoffen in de Arkema-fabriek bij Houston, Texas zijn heel instabiel. Als ze niet gekoeld worden, vatten ze spontaan vuur en kunnen exploderen.  Woordvoerders vewachten nog nieuwe ontploffingen. In het slechtste geval zouden 1,1 miljoen mensen moeten worden geëvacueerd.

    Een instabiel en irriterend goedje

    De fabriek van de Arkema in Crosby op een dertigtal kilometer van Houston pakt er op haar website prominent mee uit: we maken organische peroxides die onder meer gebruikt worden in plastics, PVC en versterkte glasvezelkabels.

    De familie van de organische peroxides kent tientallen leden, van verschillend pluimage.  Maar allemaal hebben ze één ding gemeen: ze zijn heel instabiel.  Een schok, wrijving, een verontreiniging, een lichte temperatuursstijging: het kan genoeg zijn om peroxides uit elkaar te doen vallen. Bij sommige gaat dat zeer heftig: ze barsten als het ware uit mekaar, zoals een explosie. En hoe warmer het wordt, hoe sneller het gaat.

    Peroxides moeten dan ook vooral koud worden gehouden: sommige moet je tot -15 graden celsius afkoelen. En net daar loopt het nu fout in Crosby. De massale regenval van de orkaan Harrvey deed de hele fabriek overstromen. Ze viel zonder elektricitieit. Normaal zorgen de noodgeneratoren dan voor vervangstroom. Maar ook de generatoren blijken nu ondergelopen, door wat de woordvoerders van de fabriek omschrijven als een nooit geziene zondvloed.  Dus vielen alle koelinstallaties stil. En begonnen de instabiele peroxides zich te roeren. Die staan onder meer in koelcontainers op het fabrieksterrein. Vanochtend vroeg zijn de eerste containers al gebarsten onder de druk van de uit mekaar vallende peroxides en in brand gevlogen. En er staan er nog.

    De uitbaters van de fabriek waarschuwden er de voorbije dagen al voor:  de peroxides zullen exploderen, en dat kunnen heftige explosies zijn. Met intens vuur achteraf. Vergelijkbaar met een benzine-ontploffing.   Van organische peroxiden blijf je ook best af: ze irriteren, zijn schadelijk voor de ogen, sommige veroorzaken na direct contact ernstige beschadigingen aan het hoornvlies en zijn bijtend voor de huid.

    Laten uitbranden en op afstand blijven

    Maar als ze in brand vliegen of ontploffen vallen de peroxides meteen ook uit mekaar in minder schadelijke stoffen. De boel laten uitbranden en op een veilige afstand blijven is dan ook de enige oplossing.

    De directe omgeving van de fabriek is al geëvacueerd en de personeelsleden hebben het terrein verlaten. Woordvoerders verwachten dat ze pas over vijf à zeven dagen opnieuw in de fabriek kunnen. Want tot dan kunnen er ontploffingen of brandhaarden blijven ontstaan.

    Maar er loert nog één gevaar om de hoek: niemand weet precies welke andere chemische stoffen nog op het fabrieksterrein liggen. Als er giftige bij zijn, die samen met exploderende peroxides de lucht in gaan, kan het nog stevig uit de hand lopen.

    Vraag is wat is er nog aanwezig in dat bedrijf, want als er bij de ontploffingen stoffen aanwezig zijn die mee in de brand opgaan, dan is er potentieel een probleem van een gans andere orde.

    Jan Tytgat, Toxicoloog KU Leuven

    In 2014 heeft Arkema bij de federale overheid haar aangepaste
    noodplan ingediend. In een worst-case scenario zou er een zone van 30
    kilometer rond de fabriek moeten worden geëvacueerd.  Over hoeveel
    mensen dat dan zou gaan, maakte Arkema niet bekend. Maar een non-profit
    organisatie rekende uit dat 1,1 miljoen omwonenden hun huizen zouden
    moeten verlaten.Luc Pauwels