Meest recent

    Alen Gurovic/NurPhoto

    Kroatië haalt Tito van zijn voetstuk

    In Zagreb is het Maarschalk-Titoplein, waar het gebouw van het Nationale Theater staat, herdoopt tot Plein van de Kroatische Republiek. Een rechts-nationalistische partij, de Onafhankelijken voor Kroatië, had de burgemeester van de Kroatische hoofdstad, Milan Bandic, voor de keuze gesteld: het verwijderen van Josip Broz Tito uit alle plaatsnamen of het verlies aan politieke steun. 

    Tito, een Kroaat, was tijdens de Tweede Wereldoorlog de leider van de partisanen, die de nazi's en hun plaatselijke bondgenoten bevochten. Vooral in Kroatië werd door de Oestasja-Beweging duchtig gecollaboreerd met de Duitsers. Na de oorlog stichtte Tito de federatie Joegoslavië, een lappendeken aan volkeren dat hij met harde hand en een verbod op nationalistische sentimenten samenhield. 

    Als communist zat hij tijdens de Koude Oorlog niet in het Sovjet-kamp, maar was hij een van de leidende figuren van de niet-gebonden landen. Maar na zijn dood bleek het systeem van roterende staatshoofden niet meer houdbaar. Een economische crisis en een opflakkering van volksnationalisme leidden uiteindelijk tot de -gewelddadige- splitsing van het land, in intussen zeven nieuwe landen.

    Titoïstisch-communistische terreur

    Tito is nog steeds erg geliefd in de Balkan. Maar voor de Onafhankelijken was hij "een dictator". De nieuwe naam van het plein is, volgens de rechtse partij, een laat eerbetoon aan de slachtoffers van de "titoïstisch-communistische terreur". Niet elke inwoner van Zagreb is het eens met het besluit. Op het plein hebben al duizenden mensen betoogd.     

    Het iconoclastisch en revisionistisch verwerpen van het recente verleden is al een tijdje in zwang in het voormalige Oostblok. Het communistische verleden moet het bij de nieuwe rechtse partijen steeds ontgelden. Anderzijds worden, zoals in Oekraïne en de Baltische staten, mensen die tot dusver bekend stonden als collaborateurs met nazi's en andere fascisten juist op een voetstuk geplaatst als "nationale helden".