Meest recent

    AFP or licensors

    Minister Reynders vraagt uitleg aan Rwandese ambassadeurover over verdwijning van familie Rwigara

    Minister van Buitenlandse Zaken Didier Reynders heeft aan de Rwandese ambassadeur gevraagd om uitleg te geven over wat er precies gebeurd is met de familie Rwigara in de Rwandese hoofdstad Kigali. De afgelopen zes dagen waren oppositielid Diane Rwigara en een aantal van haar familieleden spoorloos, nadat ze opgepakt waren door de ordediensten. Gisteren in de vooravond werden ze bij een spectaculaire politieactie "gevonden" in hun eigen huis. Wellicht werden ze al die tijd daar, of elders, gevangen gehouden, afgesloten van de buitenwereld.

    Het verhaal van de familie Rwigara leest als een thriller. Vader Assinapol Rwigara was een rijke zakenman, ook al onder het vorige regime, dus voor de genocide en de massamoorden van 1994 en de machtswissel, toen het Rwandees Patriottisch Front de oorlog won. Vanaf het begin van de jaren negentig had hij dat Patriottisch Front gesteund, met heel veel geld. Toen die rebellen van de huidige president Paul Kagame de macht veroverd hadden, nam hij dus eens te meer plaats aan de top van de economische elite met onder meer een groot hotel en een tabaksfabriek.

    Maar na een paar jaar liep het al fout. Het RPF was snel uitgegroeid tot de
    feitelijke eenheidspartij en nam ook het grootste deel van de economie zelf in handen. Privé-ondernemers werden gedwongen om hun bezittingen over te dragen aan die almachtige partij. Ook een aantal Belgische ondernemers geraakten zo hun investeringen kwijt.

    Assinapol Rwigara weigerde om in dat corrupte spel mee te spelen. En dat kwam hem duur te staan. Twee jaar geleden kwam hij om in een bizar verkeersongeval, zijn auto verpletterd door een razendsnelle zware vrachtwagen. Zijn vrouw en kinderen waren en zijn ervan overtuigd dat het om een moordaanslag ging, beraamd door de top van het regime en van het Rwandees Patriottisch Front, president Paul Kagame in hoogsteigen persoon.

    Kort na de dood van vader Assinapol Rwigara werd het grote en goed draaiende hotel van de familie in Kigali met de grond gelijk gemaakt, zogezegd omdat het zonder de nodige vergunningen gebouwd was. De weduwe Rwigara toonde alle vergunningen op een persconferentie, maar dat mocht niet baten.

    Daarna bleef het wat stil rond de getraumatiseerde familie. Tot dit voorjaar.

    Gedurfde kandidatuur

    Totaal onverwacht stelde de oudste dochter, Diane Shima Rwigara, 35 jaar, zich kandidaat om deel te nemen aan de presidentsverkiezingen. Aanvankelijk leek zij een kans te krijgen en onder meer de Amerikaanse en Europese ambassadeur poseerden fier met haar, hét boegbeeld van de ‘democratisering’ van Rwanda.

    Maar uiteindelijk mocht ze niet deelnemen, zogezegd omdat ze niet voldoende geldige handtekeningen had verzameld die nodig zijn voor een kandidatuur. Zij betwist dat formeel maar de "onafhankelijke" kiescommissie liet haar niet toe. Zonder ernstige tegenkandidaten won President Kagame die verkiezingen op 4 augustus met … 98,7% van de stemmen.

    Intussen had Diane Rwigara echter niet stilgezeten. Zij had haar eigen mensenrechtenbeweging gesticht, de "People Salvation Movement", en kloeg op een druk bijgewoonde persconferentie de repressie en de onvrijheid aan in het land, ook de economische ongelijkheid en … de verdwijningen. 

    Copyright 2017 The Associated Press. All rights reserved.

    Opgepakt en verdwenen

    En dan gaat het plots snel.

    Eind augustus wordt Diane Rwigara samen met haar moeder, twee zussen en een broer, opgepakt door de politie en urenlang verhoord. De beschuldiging luidt: belastingontduiking gedurende vijf jaar, voor de hele familie, én vervalsing (van de handtekeningen voor de verkiezingen), voor Diane.

    Vanaf die nacht van dinsdag op woensdag vorige week zijn ze spoorloos. De broer die in de Verenigde Staten woont slaat alarm. De internationale media signaleren de opmerkelijke verdwijning van een van de meest vooraanstaande opposanten in Rwanda én haar familie.

    En misschien nog het meest opmerkelijk, want tot nu toe niet geweten: ook de Belgische ambassade en de Belgische minister van Buitenlandse Zaken Didier Reynders, én zijn Amerikaanse collega, slagen er niet in om contact te leggen met de vijf spoorloos verdwenen Rwigara’s.

    Omdat enkelen van hen ook de Belgische nationaliteit hebben had de broer in Amerika onder meer aan België gevraagd om humanitaire bijstand, waar zij als Belgen recht op hebben. Zelfs de Rwandese minister van Buitenlandse Zaken, Louise Mushikiwabo, kan (of wil) haar Belgische collega niet vertellen waar de (Belgische) Rwigara’s zich bevinden.

    Solidariteitsactie

    Nu zijn verdwijningen in Rwanda niet ongewoon. Amnesty International en Human Rights Watch klagen dat al jarenlang aan. De afgelopen ruim twintig jaar waren er geregeld gevallen van belangrijke critici van het regime Kagame die plots verdwenen waren en dan in het beste geval enkele dagen later weer opdoken bij de politie, dikwijls gemarteld. Sommigen verschenen nooit meer in het openbaar, of werden dood teruggevonden in een beek of een afgrond.

    Voldoende reden dus voor de familieleden en sympathisanten van de familie Rwigara om zich grote zorgen te maken. Via de sociale media komt een solidariteitsactie op gang en achter de schermen proberen blijkbaar ook sommige diplomaten in Kigali om druk uit te oefenen op het regime.

    Tot, bijna uur op uur zes dagen later, de politie met groot machtsvertoon en de uitgenodigde pers erbij, binnenvalt in het huis van de familie, in een residentiële wijk in Kigali. En daar treffen ze hen allemaal aan.

    Dagenlang vastgeketend

    Diane Rwigara, haar zus en moeder, worden dan nogmaals meegenomen voor ondervraging en laat op de avond weer naar huis gestuurd. Intussen probeert het regime de wereld te doen geloven dat zij nooit spoorloos geweest zijn en zelf hun "verdwijning" in scène hebben gezet. Maar daarbij gaan ze voorbij aan enkele opmerkelijke boze uitspraken van Diane Rwigara op het ogenblik van deze nieuwe arrestatie, opgenomen op video en snel verspreid door de sociale media.

    In het Kinyarwanda zegt Diane Rwigara duidelijk dat ze opgesloten geweest zijn, dat al hun geld, telefoons en andere middelen van communicatie afgenomen werden. Ze zegt ook uitdrukkelijk aan de politieman dat de politie met het theater van deze "arrestatie" de journalisten niet mogen voorliegen.

    In een andere opname zegt Diane, samen met haar broer, dat ze vier dagen lang met handboeien vastgeketend werden. Ook haar moeder schreeuwt op een bepaald ogenblik naar de politie-agenten dat ze "haar nu maar opnieuw handboeien moeten om doen want dat ze dat na al die dagen toch al gewoon was".

    Belangrijke stap in de diplomatie

    In Rwanda bestaat er zo goed als geen kritische journalistiek meer. Maar zelfs uit de verslagen in de regimegezinde media valt af te leiden dat er hier veel niet klopt. Waar hebben ze vast gezeten? Door wie? Wat is er in al die dagen gebeurd met hen?

    Dat ze onbereikbaar geweest zijn gedurende bijna zes dagen, dat staat wel vast. Dat blijkt nu dus ook uit het feit dat zelfs de Belgische ambassadeur in Kigali hen al die dagen niet kon vinden om de nodige humanitaire bijstand te geven. Mogelijk heeft de internationale aandacht voor hun lot belet dat dit veel
    slechter zou afgelopen zijn.

    Daarover wil minister van Buitenlandse Zaken Didier Reynders nu het fijne weten. Daarom heeft hij de Rwandese ambassadeur in ons land gevraagd om
    dat allemaal eens te komen uitleggen, een opmerkelijke stap in de diplomatie.

    Of er ook een echte uitleg zal komen over het zoveelste bewijs van het
    dictatoriale karakter van het Rwandese regime is nog maar de vraag. President Kagame voelt zich ogenschijnlijk oppermachtig na zijn "verkiezingsoverwinning" met bijna 99% en de zekerheid dat hij volgens de nieuwe grondwet, zo gewenst, tot 2034 aan de macht kan blijven. De afgelopen jaren hebben de grootste donoren van dit regime, ook België, alvast niet veel opmerkelijks ondernomen om deze dictatuur af te remmen. Tenzij dit incident het incident te veel zou zijn… Want met Rwanda weet je nooit.