Meest recent

    Van Arlene tot Whitney: hoe komen stormen en orkanen eigenlijk aan hun naam?

    Orkaan Harvey is nog maar net voorbijgeraasd en daar komt de volgende storm al aan. Orkaan Irma rukt op naar de Nederlandse Antillen en wordt daar tegen dinsdagavond laat verwacht. Maar wie kiest die namen? En waar komen ze vandaan?

    Alle tropische stormen en orkanen in de Atlantische Oceaan krijgen een naam op basis van een vastgelegde namenlijst. De namen staan in alfabetische volgorde en het zijn afwisselend mannen- en vrouwennamen. De letters Q, U, X, Y en Z worden niet gebruikt. Elk jaar zijn er dus 21 namen. Als er meer nodig zijn, dan wordt het Griekse alfabet gebruikt. 

    Die lijsten worden opgesteld door de Wereld Meteorologische Organisatie (VMO) voor een periode van 6 jaar. Na 6 jaar keren dezelfde namen gewoon terug. Behalve als het om uitzonderlijk zware stormen gaat. De dodelijke orkanen Katrina, Ike en Sandy bijvoorbeeld komen niet meer voor op de lijst. De kans bestaat dat Harvey dus ook geschrapt wordt van de lijst.  

    Te controversiële namen

    Maar ook minder vernietigende stormen zijn in het verleden al van de lijst geschrapt. Orkaan Adolph maakte in 2001 geen doden, maar werd ondertussen van de lijst geschrapt, wegens te controversieel. Ook Isis, naar de Egyptische godin, werd geschrapt vanwege de associatie met terreurgroep IS. De naam werd veranderd in Ivette.

    Voor de Tweede Wereldoorlog kregen tropische stormen in Amerika de naam van weerheiligen. De Sint-Cyriacus-orkaan in 1899 bijvoorbeeld. Maar omdat stormen meestal meerdere dagen duren, schakelde men later over op geografische coördinaten. Dat bleek veel te verwarrend en uiteindelijk werd er in 1945 beslist voortaan vrouwennamen te gebruiken. 

    In eerste instantie enkel vrouwennamen. Meteorologen vonden dat destijds gepast omwille van de 'onvoorspelbaarheid' van orkanen. Maar na protesten van vrouwenbewegingen in 1978 werd gekozen om beurtelings een vrouwen- en mannennaam te gebruiken.

    Vrouwelijke orkanen gevaarlijker?

    Nochtans bleek uit een wetenschappelijk onderzoek uit 2014 dat orkanen met een vrouwennaam gevaarlijker zijn. En meer slachtoffers maken. Een groep wetenschappers van de Universiteit van Illinois analyseerde in totaal 92 Atlantische stormen die tussen 1950 en 2012 in de Verenigde Staten aan land waren gekomen. 

    Stormen met vrouwelijke namen bleken als minder bedreigend te worden ervaren, waardoor mensen minder voorzorgsmaatregelen namen. Hoe vrouwelijker de naam van de storm, hoe meer doden, zo bleek. De wetenschappers raadden aan zelfs enkel nog mannelijke namen te gebruiken. Er kwam wel kritiek op de onderzoeksmethode van de wetenschappers.

    Copyright 2017 The Associated Press. All rights reserved.

    In de rest van de wereld

    Na Irma volgen dit jaar nog Jose, Katia en Maria. Zou het misschien beter zijn, mochten de orkanen iets stoerdere namen krijgen? In Aziatische landen als Japan, Thailand en Vietnam worden culturele of historische namen van goden gebruikt. Zo is Etau, de tyfoon in Japen (2009), een vrije vertaling van het woord ‘stormwolk’. En tyfoon Rammasun op de Filippijnen (2008) is genoemd naar de Thaise dondergod. 

    In Europa is er geen officiële naamgeving, maar in Duitsland kan je een hoge- of lagedrukgebied kopen en zelf een naam kiezen. Een lagedrukgebied kost er 255 euro, een hogedrukgebied 355 euro. Mooi weer is dus iets duurder.