Meest recent

    Nicolas Maeterlinck

    De 7 verbroken beloftes van het Zomerakkoord

    Terwijl de regering verwarrende cijfers geeft over het Zomerakkoord ziet de protestbeweging 'Hart boven hard' zeven verbroken beloftes.

    opinie
    Wouter Hillaert
    Wouter Hillaert is de woordvoerder van "Hart boven hard".

    In juli raakte de regering het eens over de begroting 2018 en een reeks “ambitieuze hervormingen voor jobs, koopkracht en sociale cohesie”.   Maar waar zijn die "ambitieuze" hervormingen, die jobs of die koopkracht?

    1 Werknemers

    Werknemers worden steeds meer flexibele marionetten. Flexi-jobs worden uitgebreid naar gepensioneerden, de kleinhandel en de warenhuizen.

    Beginnende werknemers kunnen sneller weer ontslagen worden.

    De e-commerce krijgt nacht- en zondagsarbeid, terwijl zo’n gezinsonvriendelijk regime vaak fysieke en mentale gezondheidsproblemen veroorzaakt.

    Uitzendarbeid mag voortaan in alle sectoren.

    Ook de openbare sector blijft niet gespaard van flexibiliseringsdrang en neemt voortaan liever contractuelen aan dan vast benoemden.

    Op het loon dat de flexi-jobbers krijgen, betalen ze geen belastingen en geen sociale bijdragen. De werkgeversbijdrage is dan weer verlaagd tot 25%. Dat maakt flexwerkers tot goedkope concurrenten van hun collega’s met een normaal arbeidscontract. Dit systeem bedreigt volwaardige banen en zorgt voor minder inkomsten in de sociale zekerheid. 

    Onze regering trekt een andere kaart: veel concurrentie op de arbeidsmarkt houdt de lonen laag en geeft bedrijven vrij spel om werklozen en werknemers tegen elkaar uit te spelen.

    Natuurlijk willen we allemaal meer jobs. Maar niet als het gaat om minderwaardige mini-jobs zonder fiscale en sociale bijdragen, die de toekomst van werkende mensen hypothekeren en heel wat jongeren een arbeidsleven beloven op los zand. Mogen we in een welvarende samenleving niet verwachten dat mensen waar krijgen voor hun werk?

    Onze regering trekt een andere kaart: veel concurrentie op de arbeidsmarkt houdt de lonen laag en geeft bedrijven vrij spel om werklozen en werknemers tegen elkaar uit te spelen. Onderzoek leert dat in flexlanden als Duitsland vooral de armoede stijgt. Nu ook bij ons?

    2 Effectentaks zonder effect

    Steevast neemt deze regering haar toevlucht tot maatregelen waarmee gewone mensen ‘het gat’ betalen. Haar ronkende ‘vermogensbelasting’ om die indruk te compenseren, is een lachertje. Er komt enkele een jaarlijkse heffing van 0,15% op effectenrekeningen (aandelen, obligaties, fondsen) van meer dan 500.000 euro per persoon.

    Bezit je 1.000.001 euro, dan betaal je daarop amper 750 euro taks. Experts noemen het dan ook “een homeopathische belasting die op vlak van fiscale rechtvaardigheid niet veel zal voorstellen”.

    Wie rijk genoeg is, kan die taks ook makkelijk ontwijken. Zonder vermogenskadaster in ons land heeft de fiscus geen instrument voor controles. De nieuwe maatregel zal de staatskas nauwelijks inkomsten opleveren.

    3 Vermogensbelasting

    Viel er dan niets te rapen bij de 221 miljard euro die Belgische vennootschappen hebben uitstaan in belastingparadijzen? Nee, de regering verláágt de vennootschapsbelasting van 33,99 naar 25%. Ze beweert dat die operatie budgetneutraal zal zijn, maar zonder enig bewijs.

    Bovendien kunnen bedrijvengroepen vanaf 2020 de winsten en verliezen van hun dochterondernemingen samenvoegen en belasting betalen op die samengevoegde winst.

    Het valt dan ook te vrezen dat deze belastingverlagingen net voor minder inkomsten in de staatskas zullen zorgen. En aangezien de Nationale Bank berekende dat de fameuze taksshift nog maar voor de helft gefinancierd is (er mist nog 4,5 miljard), mogen we ons wellicht verwachten aan een nieuwe besparingsronde op pensioenen, gezondheidszorg, onderwijs, cultuur en openbare diensten. Meer gelijkheid dient zich nog niet aan, wel integendeel.  

    4 Uitkeringen: too little, too late

    In 2014 beloofde het regeerakkoord de sociale uitkeringen op te trekken tot de Europese armoedegrens van 2016 (1.115 euro). Het zomerakkoord voorziet een eerste schijf van 100 miljoen in 2018. Dat is ruim onvoldoende, als je weet dat de regering de welvaartsenveloppe voor de sociale minima in 2017 nog met 25% inkromp, een besparing van 160 miljoen. Er blijft dus nog een put van 60 miljoen.

    Het weinige dat de regering met de ene hand geeft aan mensen in armoede, dreigt ze met de andere terug te nemen.

    De tweede schijf van 120 miljoen en derde schijf van 150 miljoen zijn doorgeschoven naar 2020 en 2022: naar de volgende regering, dus.

    Bovendien is de kans groot dat de Europese armoedegrens tegen 2022 heel wat meer bedraagt dan 1.115 euro. Het akkoord voorziet ook geen verhoging van de uitkeringen bij werkloosheid en ziekte.

    Too little, too late, dus. Het weinige dat de regering met de ene hand geeft aan mensen in armoede, dreigt ze met de andere terug te nemen. 

    5 Gepensioneerden

    Ook voor gepensioneerden. België heeft al lage werknemerspensioenen, toch wil de regering er verder in snijden. De jaren van brugpensioen zullen bij je pensioenberekening niet langer meetellen aan het laatste loon, wel aan een minimumloon. Die maatregel kan oplopen tot pensioenverlies van ruim 150 euro per maand.

    Vijftigplussers die langer dan een jaar naar werk zoeken, zullen ook de nieuwe negatieve berekening ondergaan (Of toch weer niet? Het blijft onduidelijk wat deze regering belist heeft of zal beslissen). Voor wie jonger is dan vijftig, was dat al zo.

    Zo schudt men 20 miljoen uit de zakken van deze gepensioneerden. Zij worden dubbel gestraft: één keer bij ontslag en nog eens tijdens hun pensioen.

    6 Sociale correcties

    De regering laat weten: “het minimumpensioen wordt verhoogd met 0,7 %”. Mooi zo. Maar wacht ... : bij de taksshift verhoogde de regering de btw en de accijnzen. Werkenden krijgen daarvoor een kleine compensatie via de personenbelasting. Voor mensen met een uitkering, zoals gepensioneerden, beloofde de regering dan weer een “sociale correctie”, maar die gaat alleen naar gepensioneerden met een minimumpensioen en een volledige loopbaan van 45 jaar.

    Dat geldt slechts voor 13,3% van de gepensioneerden: 15,26% van de mannen, 11,1% van de vrouwen. Zelfs voor de troostprijzen vallen vrouwen uit de boot. 

    7 Eerlijke belastingen

    Het zomerakkoord ontziet dus de grote vermogens en schuift de rekening door naar de meerderheid van de bevolking. Het begrotingsgat door de taksshift blijft open. Het gevolg laat zich raden: een nieuwe besparingsronde.

    Wie gelooft dat een rijke samenleving als België van nature zal inzetten op meer gelijkheid door eerlijke belastingen, goede jobs voor jongeren, leefbare sociale uitkeringen of betere pensioenen, komt van een kale reis thuis.

    Dit zomerakkoord vermindert de inkomsten voor de sociale zekerheid. Privé verzekeraars staan klaar om over te nemen. Zij volgen de logica van de winst, niet van de rechten van de werkloze, de zieke en de gepensioneerde.

    Voor wie niet de financiële middelen heeft om zich extra te verzekeren, dreigt de bestaansonzekerheid. 

    Zelfs voor de troostprijzen vallen vrouwen uit de boot. 

    Inzake werk en levenskwaliteit oogt het plaatje niet mooier. De regering versnippert de arbeidsmarkt en maakt brandhout van werknemersrechten, met hyperflexibiliteit, zieken activeren, werken tot 67 jaar, gepensioneerden laten bijklussen, sociale bescherming in de prullenmand.

    Dat giftige recept zal de epidemie van burn-outs, plus de bijhorende kosten voor de overheid, allerminst stoppen. Dit zomerakkoord staat haaks op de reële noden van gewone mensen. Naast valse verwachtingen schept het vooral onzekerheid en ongelijkheid. 

    ______

    VRT NWS wil een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen, publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging. Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst.