Meest recent

    Alle registers open in Bozar

    Na vijftig jaar heeft de grote concertzaal van Bozar in Brussel weer een orgel, gebouwd volgens de traditie, maar vol digitale snufjes.

    Toen het Paleis voor Schone Kunsten in de jaren twintig werd gebouwd naar een ontwerp van Victor Horta, hoorde daar ook een orgel bij. Maar dat instrument was geen lang leven beschoren; in 1967 werd het verwoest door een brand. 

    Lange lijdensweg

    Al sinds eind jaren tachtig trok Bernard Foccroulle, organist, componist en oud-directeur van De Munt, aan de kar om een nieuw orgel te laten bouwen. Dat nam bijna twintig jaar in beslag. Er zat vertraging op het schema door de renovatie van het Paleis voor Schone Kunsten, maar ook door waterinsijpeling, faillissementen en artistieke meningsverschillen.  Nu is het instrument af. Een groot symfonisch orgel, betaald met privéfondsen en gebouwd door de Luxemburgse broers Westenfelder en de Fransen Hurvy en Robert. Op maat van de eivormige zaal Henry Le Boeuf, met wondermooie akoestiek.

    Het heeft lang geduurd, maar nu ben ik zeer gelukkig, dit is een prachtig instrument

    Denis Erroyaux

    4200 pijpen, vier klavieren, pedalen, niet minder dan zestig registers: het orgel wordt niet voor niets de koning van de instrumenten genoemd. Het is een orkest op zichzelf. In dit nieuwe instrument zit ook een hoop digitale snufjes, om alles te besturen, en binnenkort ook om elektronische klanken voort te brengen. "Dit is echt een orgel voor de éénentwintigste eeuw", zegt Bernard Foccroulle. 

    Ik zie dit orgel als een laboratorium

    Foccroulle hoopt dat dit nieuwe orgel inspiratie biedt aan componisten, maar ook aan musici uit jazz en rock. Zelf heeft hij een nieuw werk gecomponeerd, geïnspireerd op Dante. Het wordt voor de allereerste keer uitgevoerd tijdens het festival InORGuration in Bozar van 15 tot 22 september 2017. Daar zal het Belgian National Orchestra (de nieuwe naam voor het Nationaal Orkest van België) ook de wereldcreatie brengen van een concerto voor orgel en orkest van Benoît Mernier.

    Niet enkel in de kerk

    In ons land kennen we vooral orgels in kerken. Er zijn maar weinig concertzalen uitgerust met een orgel, met uitzondering van het conservatorium van Luik en dat van Brussel - maar daar is het beroemde Cavaillé-Coll-orgel al jaren buiten dienst. Elders in Europa zijn er meer concertorgels, zoals in het Weense Musikverein waar het Nieuwjaarsconcert plaatsvindt. En ook in nieuwe concertzalen, zoals in Azië, wordt vaak meteen een nieuw instrument ingebouwd. "Het is dan ook logisch dat dit ook in Brussel gebeurt", zegt Foccroulle.

    Met zichtbare trots gaat hij aan de speeltafel zitten, als in een muzikale cockpit, terwijl hij een en ander demonstreert. "Ik hou wel van dit register, de vox humana, de menselijke stem. Of van de fluit." Zijn collega Benoît Mernier trekt vervolgens letterlijk alle registers open voor de Zesde Symfonie van Charles-Marie Vidor. De veelgelaagde klank vult de zaal. Bozar heeft weer een orgel en dat zullen we gehoord hebben.

    VRT