Meest recent

    Copyright 2017 The Associated Press. All rights reserved.

    Race naar de olievelden in het oosten van Syrië: de VS en Rusland tegenover elkaar

    In het oosten van Syrië lijken de kaarten geschud te worden nu de terreurgroep IS aan twee kanten wordt aangevallen en teruggedrongen. In de Eufraatvallei staan grote belangen op het spel: olie en strategische verbindingen.

    Vorige week meldde het Syrische regeringsleger (foto hieronder) dat het de al jaren door IS omsingelde enclave Deir ez-Zor op de Midden-Eufraat ontzet heeft. Daar wordt nog hevig slag geleverd met de terreurgroep IS die nog altijd een groot deel van de Eufraatvallei in het oosten van Syrië controleert. De Syrische troepen krijgen daarbij de steun van Iraanse vrijwilligers op de grond en Russische vliegtuigen in de lucht.

    Vandaag kondigden de door de Verenigde Staten gesteunde Syrische Democratische Krachten (SDF) een groot offensief aan vanuit het autonome Syrisch-Koerdistan. Ook dat is gericht op de provincie Deir ez-Zor, maar dan vooral op het platteland en de dorpen rond de gelijknamige stad. Die SDF (foto boven) zijn een coalitie van Syrische Koerden en Arabische milities, die al maandenlang Raqqa, de "hoofdstad" van IS ten noorden van Deir ez-Zor, heroveren. De SDF kunnen rekenen op steun van Amerikaanse vliegtuigen, maar ook op die van "special forces" op de grond.

    Officieel vechten zowel het leger van Assad als de Koerdisch-Arabische SDF tegen de terreurgroep IS en willen ze elkaar niet voor de voeten lopen. Naarmate IS wordt teruggedrongen, bestaat echter wel de kans dat die beide legers met elkaar slaags raken.

    Olie, gas en de verbinding met Irak

    Er staat dan ook veel op het spel in de Eufraatvallei. Dat is een levensader in het oosten van Syrië, al liggen er enkel kleine stadjes en dorpen. In die streek liggen wel de belangrijkste olie- en gasvelden in Syrië. Voor de oorlog was dat goed voor een kwart van de inkomsten van de overheid; de voorbije jaren financierden die energiebronnen vooral de terreurgroep IS.

    Op dat vlak staan de Arabisch-Koerdische SDF er het best voor: de meeste van die olie- en gasvelden liggen in de buurt van hun stellingen en daarom laten ze even Raqqa voor wat het is en komt er een nieuw offensief naar de omgeving van Deir ez-Zor. Wie die velden op IS verovert, heeft bij de opdeling van Syrië die nu aan de gang is, sterke kaarten voor de toekomst.

    Er is nog een tweede en even belangrijk doel, vooral dan voor het regime van Assad. Die wil met de opstoot oostwaarts een verbinding over land tot stand brengen met Irak, waar IS ook grotendeels uitgeteld is. Als dat lukt, komt dat vooral Iran goed uit dat droomt van een "sjiitische as" van Iran over het door sjiieten gecontroleerde Irak naar dat deel van Syrië dat in handen is van de alawitische bondgenoot Assad tot de Hezbollah-militie in Libanon. Dat zou dan een "halve maan" zijn van Teheran tot de Middellandse Zee.

    Het post-IS-tijdperk krijgt zo stilaan vorm en de grootmachten nemen hun posities in: de VS met hun SDF-bondgenoten tegenover Rusland met Assad en Iran. In het noordwesten van het alsmaar verder verdeelde Syrië zitten dan de door Turkije gesteunde Syrische rebellen en met Al Qaeda gelieerde extremisten. Ook zonder IS lijkt dat een explosieve cocktail.