Meest recent

    Het creatieve lab van... Bart Vanneste: "Als je een kater hebt kun je heel creatief zijn"

    Het mobiele creatieve lab trekt naar de Sleepwijk in Gent. Daar huist Bart Vanneste, alter ego van Freddy De Vadder, of omgekeerd, soms is dat onduidelijk. Vanneste toont mij trots de muur met isolatieplaten in zijn werkkamer, waar de Canvas-serie "Bevergem" tot stand gekomen is, steekkaart per steekkaart. Hij legt uit hoe zoiets in zijn werk gaat en wat de afknappers zijn, lurkend aan een elegant elektronisch pijpje.  

    Ik ben een week geleden gestopt met roken. Het moeilijkste aan stoppen met roken is dat je de houding mist. Als we aan het brainstormen zijn is het geestig om iets in je mond te steken. 

    Heb je dat nodig, letterlijk iets omhanden hebben?

    Als ik creatief bezig ben, ben ik constant aan het rondlopen. Veel mensen zitten te schrijven aan de computer. Maar ik moet babbelen. Ik hou van een verbaal steekspel. De meeste dingen die ik maak maak ik niet alleen. Je komt tot veel betere resultaten als er verscheidene breinen aan het werk zijn. Eigenlijk ben je lol aan het maken.

    Dan is het belangrijk wie jouw sparring partners zijn neem ik aan.

    In het begin had ik de chance: mijn vrienden waren Pieter De Praitere (Claude Delvoye in Bevergem, JH) en Gunter Lamoot (van de Bende van de Rosten in Bevergem, JH), die waren ook behoorlijk knettergek. Dat waren de mensen waarmee ik altijd fantaseerde. Zo train je je daar in, zo is onze comedy-carrière begonnen. Sommige mensen hebben gewoon veel gevoel voor humor. Mijn beste maat bijvoorbeeld is geen komiek, maar hij heeft een ontzettend gevoel voor humor. Als ik iets aftast met hem en hij vindt het niet leuk, dan weet ik dat we een andere richting moeten inslaan. Maar als hij enthousiast is dan weet ik: we zijn goe bezig.

    Dat is een onbekende mens?

    Ja, die zit helemaal niet in de culturele sector, die is chef-kok in Engeland, een restaurant in Folkestone. Ik werk al meer dan tien jaar met hem. Hij brainstormt mee over al mijn shows, zelfs over de serie heeft hij mee gebrainstormd. Thierry Lepoutre heet hij. 

    Je kan je dus niet voorstellen dat je helemaal alleen aan een computer gaat zitten en zo teksten produceert?

    Dat gebeurt natuurlijk wel, er komt altijd een stadium dat je moet afwerken. En afwerken, dat gaat echt wel woord per woord, pauze per pauze. Ik speel zo’n show misschien honderd keer, voor die mensen is dat altijd de eerste keer. Ik moet goed opletten dat ik het na dertig keer niet laat slabakken. Dan is het goed dat de tekst volledig vaststaat, met intonatie en al. Als ik een keer geen zin hebt, dan kan ik teruggrijpen naar dat vast ding. Het is niet dat ik niet improviseer in mijn shows, maar mensen hebben wel recht op een standaard kwaliteit, snap je?  

    Is een plek belangrijk voor jou? Of kan je om het even waar lol maken met je vrienden?

    Dat is wel belangrijk ja. Een comedyshow, dat gaat over anderhalf uur gemiddeld. Voor een brainstorm daarrond heb je genoeg aan drie dagen om ideeën te verzamelen. Dan is het wel heel interessant om de mensen die meewerken weg te trekken uit hun normale omgeving. We gaan bijvoorbeeld naar de Ardennen een huis huren, waar we een bacchanaal…., daar komt natuurlijk enige drank bij kijken.

    Is dat nodig, alcohol?

    Niet persé, maar mensen komen losser, zo simpel is dat. Het is niet alleen de alcohol. We zitten zogezegd te brainstormen, maar we gaan ook naar de winkel, we koken. Meestal komen de beste ideeën terwijl we aan het koken zijn. Of ’s morgens als we de kater gaan uitwandelen. Op het moment zelf dronken zijn is niet zo een goed idee. En stoned zijn zeker niet. Als je stoned bent, dan denk je dat alles goed is. Maar als je een kater hebt kun je zeer creatief zijn. Het is raar om te zeggen, maar je kunt soms creatiever zijn als je brein trager werkt, omdat je anders teveel input krijgt, en dat je te weinig stilstaat bij wat je denkt. Veel van mijn shows zijn uitgevonden terwijl we aan het wandelen waren met een kater in de Ardennen. Omdat iedereen een beetje woozy is, maar iedereen is gemakkelijker geconcentreerd om op een ding te blijven, snap je? 

    Je hebt het al gehad over de Ardennen en over alcohol, heb je andere dingen nodig om je hoofd leeg te maken? Sport bijvoorbeeld?

    Ja, wandelen is sport voor mij. Ik ben niet echt een atleet. Er staat hier een pingpongtafel zoals je ziet. Toen we Bevergem maakten waren wij natuurlijk gewoon een bende losgeslagen komieken die dachten: we gaan wij eens een serie maken. Veel mensen lachten ons uit. Maar ik was er heilig van overtuigd dat wij dat ook konden. Ik las dan soms interviews van mensen die voor Woestijnvis werken, en die zegden: we gaan tussendoor pingpongen om ons hoofd leeg te maken. En ik zei: ’t is goed, we gaan dan ook pingpongen. Kijk, ik heb ook een pingpongtafel, dus ik heb ook een productiehuis. En effectief, tussendoor deden we wreed competitief pingpong voor een halfuur. En dat helpt inderdaad ja.

    Zijn er momenten dat het absoluut niet lukt?

    Ja, maar een serie als Bevergem, dat is echt een werk van lange adem. En wij wilden bewijzen dat het goed kwam. We hebben dat zes keer herschreven. Maar soms, als Dries  Heyneman (Kurt in Bevergem, JH) en ik hier alleen waren, als Wannes Cappelle (Wantje in Bevergem, JH) niet beschikbaar was omdat hij met zijn groep bezig was, hadden we geen goede dag. Dan moet je je daarbij neerleggen, het komt wel terug. Het is al gebeurd dat we de hele namiddag stonden te pingpongen met andere woorden. Dat is geen drama. Ik zeg altijd: die dingen reiken zichzelf aan. Mensen denken soms over artiesten: dat is geniaal gevonden. Maar dat is gewoon omdat je toelaat om dat spel te spelen, om dat te laten binnenkomen. 

    Zeg je nu dat er geen talent nodig is om stand-upcomedian te zijn?

    Dat zeg ik niet, maar de afwerking is veel belangrijker dan de ideeën. Iedereen heeft goede ideeën, maar met goede ideeën ben je niet veel als je ze niet goed afwerkt. Mensen onderschatten dat soms. Om maar een voorbeeld te geven: in Bevergem komt er een gewaagd idee, waar we efkes de fictie verlaten en in een droomwereld stappen: er verschijnt een prente (een mooie vrouw in het “De Vadders”, JH) die naar de koffiemachine loopt. Maar dat is een format dat haaks staat op al de rest. Als dat niet iedere keer perfect op dezelfde manier uitgevoerd wordt, werkt dat idee niet. We hebben heel lang getwijfeld, omdat dat vocht met de rest van het format. Maar iedereen vond dat zo een geschift idee. Het is een klein sketch’ke in een fictieserie. 

    Hoe is de dagindeling als je aan het schrijven bent?

    Wij weten dat na vier, vijf uur het vet van de soep is. Dat is vermoeiend om heel de tijd geconcentreerd te zitten. Oké, je eet dan iets tussendoor, maar ik begrijp niet dat ze in bepaalde theatergezelschappen  mensen acht negen uur laten werken. Ik vind dat slavenarbeid (komt dichter bij de microfoon, spreekt nadrukkelijk) “kritiek op het theater”. Als je op dat niveau zoveel moet geven van jezelf, dat kan je niet langer dan vijf uur volhouden.

    Zijn er dingen die je creativiteit blokkeren? Dingen die moeten gebeuren, zoals e-mails beantwoorden en zo.

    Ik beantwoord nooit e-mails. Ik heb daarvoor een manager. Op sms’en van mensen die ik goed ken zal ik wel reageren. Maar zelfs daar heb ik het al moeilijk mee. Nu heb je er nog de sociale media bij ook. Het is alsof je elke dag verplicht bent om gelukkige verjaardag aan iemand te wensen. Ik doe dat meestal niet. Als het iemand is die ik goed ken dan stuur ik een sms’ke: gelukkige verjaardag. Maar ik trek mij daar eigenlijk geen reet van aan. Ik denk dat dat wel degelijk de creativiteit in de weg kan staan. 

    En dus, Facebook en Twitter, dat gaat compleet aan jou voorbij?

    Ik word gedwongen van mijn manager en van mijn prente om iedere keer mijn foto door te sturen naar mijn Facebook: “de mensen hebben dat wel graag”.  

    Heb je vakantie nodig om herop te laden?

    De meeste van mijn nieuwe ideeën krijg ik op vakantie, de eerste vormideeën welke richting ik zal uitgaan in de volgende jaren. Sinds ik min of meer succesvol geworden ben als komiek heb ik geld genoeg om op reis te gaan. Ik ga al een jaar of dertig minimum drie weken naar Zuid-Amerika, Zuid-Oost-Azië, Afrika… Dikwijls alleen ook, omdat je dan zoveel prikkels krijgt. Dan plots komt het binnen waar je mee bezig bent, welke richting je moet uitgaan. Dat is herbronning, zonder dat je het weet ben je aan het mediteren. Op reis zijn is gewoon onderweg zijn. En als je onderweg bent, ben je in beweging, en dan komen de dingen vanzelf.

    Mediteer je ook in de letterlijke betekenis?

    Nee, ik laat dat over aan Wannes Cappelle. (lacht)

    Is er iets wat je aan jezelf zou willen verbeteren?

    Ik ben vrij ongeduldig. Dat zorgt soms wel voor frictie met mensen waarmee ik samenwerk. Ik kan nogal keihard zeggen: ge verstaat er niets van, het moet zo en zo. Soms zijn mensen daar een beetje pissig voor. Dan zou ik liever hebben dat ik dat temperamentje een beetje minder heb. 

    Heeft Bart Vanneste een levensmotto?

    (zucht) ik denk dat het mijn grootste prioriteit is om mij niet te vervelen. En gelukkig denkt mijn prente daar hetzelfde over. Dus dat is de eerste keer dat ik een prente heb, dat we dezelfde prioriteit hebben. En dat werkt goed.

    En heeft Freddy De Vadder een levensmotto?

    Ik denk dat dat hetzelfde zal zijn. 

    Foto's: Alex Vanhee, montage podcast: Gunter Joosen