Meest recent

    Wat is de band tussen terrorisme, pesten, de SS en kruisvaarders?

    Het is niet omdat een terrorist  een fragiele psycho killer is, dat hij geen deel zou uitmaken van een groter religieus gedreven geheel.

    opinie
    BELGA/VERGULT
    Luckas Vander Taelen
    Luckas Vander Taelen is gewezen parlementslid voor Groen, muzikant en freelancejournalist.

    “Hoeveel terreur zouden we hebben kunnen vermijden indien jongeren zich thuis zouden voelen in onze maatschappij ? ”Ludo De Brabander van de linkse vredesbeweging Vrede VZW schreef in De Wereld Morgen dat we te weinig rekening houden met wat jonge vluchtelingen meemaken, ook als ze hier een tijd zijn. Hij had het over de Somalische jihadist die in Brussel met een zwaard een paar militairen had willen vermoorden.

    Haasi Ayaanle was op zijn werk gepest omwille van zijn huidskleur, schrijft de auteur en hij had daardoor psychische problemen gekregen. Het is de laatste maanden vaker voorgekomen dat opiniemakers als verklaring voor het gedrag van een aanslagpleger de nadruk leggen op zijn fragiele psychische toestand , om jihadisme te minimaliseren of te ontkennen.

    Schrijver David Van Reybrouck ontwaarde suïcidale neigingen bij terroristen en zag een hulplijn voor zelfmoordenaars als een efficiënt middel tegen terreur.

    Ik denk dat die lijn weinig oproepen zou krijgen van terroristen in spe. Want kamikazes  zien de dood als een positief gegeven, een schitterende overgang naar een betere wereld. De verheerlijking van dood en zelfopoffering maken deel uit van de islamitische ideologie. De zelfmoord van de terrorist is allesbehalve  een wanhoopsdaad. “Allah Akbar” kan vertaald worden als “Viva La Muerte”...

    De verheerlijking van dood en zelfopoffering maken deel uit van de islamitische ideologie.

    Vele intellectuele verklaringen willen bewijzen dat terroristen geen islamitische drijfveer hebben, maar het slachtoffer zijn van onze samenleving of van hun eigen psychische problemen. En als enige oplossing dan maar met een vrachtwagen op mensen gaan inrijden of  met een machete door de straten van Brussel gaat lopen.

    Ayaanle mocht dan wel “Allah Akbar” geschreeuwd hebben, terwijl hij zwierend met een zwaard naar de militairen toeliep, een “klassieke terreurdaad” was dit niet, volgens De Brabander. Maar dat is net de kern van de zaak : de “klassieke terreurdaad”, die bestaat niet. Terroristen zijn mensen van vlees en bloed, met hun eigen persoonlijkheid, hun eigen trauma’s.

    Bepaalde analysten gebruiken dat menselijk aspect om een fundamentalische drijfveer in twijfel te trekken, omdat aanslagplegers als Ayaanle geen robocopachtige godsdienstwaanzinnige wezens blijken te zijn.

    Eén ding hebben al die verschillende terroristen gemeen: ze voelen zich aangesproken door een radicale ideologie, die van het strijdend islamisme, het jihadisme.

    Maar weinig terroristen zijn dat, bijlange niet alle zijn fanatiek gelovig, velen houden er hun eigen religieuze interpretatie op na. De aanslagplegers van Parijs dronken alcohol tot enkele weken voor hun daden. Maar één ding hebben al die verschillende terroristen gemeen: ze voelen zich aangesproken door een radicale ideologie, die van het strijdend islamisme, het jihadisme.

    Daarin zit nu net het gevaar: dat het mensen aantrekt, om heel erg verschillende redenen. Ook al geeft een beweging een homogene indruk van buiten, dat betekent allerminst dat de individuele leden gelijkaardige motivaties hebben. Dat is bij geen enkele radicale beweging  zo. De achtergrond en de psychologie van de leden van een extreem gewelddadige groep als de SS was ook niet gelijklopend; ze kwamen uit alle milieus en hadden elk een  verschillende reden om aangetrokken te worden tot het nazisme.

    Niemand zou het depressief karakter van een SS’er door onbepaalde jeugdtrauma’s durven te gebruiken om te zeggen dat hij niet echt een SS’er was en dat aandacht voor zijn psychische problemen hem ervan had kunnen weerhouden mensen te helpen vergassen. Zelfs bij de kruisvaarders zou je snel uitgekomen zijn bij bijzonder diverse drijfveren. Ook daar zullen wel mensen bij geweest zijn die gepest werden door hun buren, die depressief waren of leden aan een gevaarlijke geestelijke afwijking.

    Maar die verscheidenheid doet er niets aan af dat ze allemaal meeliepen in de grote stroom van de kruisvaarten.

    Afzwakken?

    Waarom kunnen we niet op de zelfde manier naar de jihadistische terreur kijken en zeggen dat de diversiteit aan motiveringen en het verschil in persoonlijke achtergrond minder belangrijk is dan de aantrekkingskracht van de grote beweging?

    Het is natuurlijk verdienstelijk om zich te behoeden voor eenzijdige verklaringen voor het gedrag van terroristen, nuttig om de bredere context te zien en belangrijk om rekening te houden met sociale, psychische en andere persoonlijke factoren. Maar al te vaak zit achter dat schijnbaar eerbaar streven naar het begrijpen van wat de terrorist bezielt een ideologisch geïnspireerde wil om de impact van het religieuze radicalisme af te zwakken.

    Het is niet omdat een terrorist  een fragiele psycho killer is, dat hij geen deel zou uitmaken van een groter religieus gedreven geheel. Het kan geen kwaad om af en toe te relativeren, en het over individuele aspecten van terroristen te hebben. Maar door zich op elke boom apart te pletter te staren, bestaat het gevaar dat  men op de duur het grote boze bos uit het oog verliest...