Meest recent

    AFP or licensors

    Een bankbiljet met Jane Austen? "Alsof Jack De Ripper een nationale feestdag zou krijgen"

    Als bankbiljetten revolutionair kunnen zijn, dan valt het nieuwe Britse briefje van 10 pond, dat vanaf nu in omloop is, in die categorie. Gemaakt van polymeer (plastic) is het bestand tegen koffievlekken en tegen een beurt in de wasmachine. Het is het makkelijkste biljet in omloop voor blinden om te lezen en het moeilijkste om te vervalsen. 

    Maar opmerkelijker nog is dat er een vrouw op staat. Een vrouw die niet de queen is. Jane Austen, die 200 jaar geleden overleed, is een gerenommeerde Engelse auteur. Haar Mr Darcy in "Pride and prejudice" is een van de grootste romantische helden in de Engelstalige literatuur. Austen behaalde haar eerste literaire succes in 1811 met "Sense en sensibility". Later volgden "Emma" en "Mansfield Park", boeken die voortdurend verfilmd worden, bij voorkeur in het genre kostuumdrama, en de kijker trakteren op familieleed en -liefde, romantiek, humor en sociaal commentaar. 

    Austen geldt als een van de meest intelligente en opmerkzame vertellers van het Engelse plattelandsleven uit die tijd. Dat haar profiel digitaal wel erg verfraaid is, volgens haar biografen, is een detail. Vereeuwigd te worden op een bankbiljet, geretoucheerd of niet, is een eer die Austen deelt met weinig andere Britse vrouwen.

    Kleine overwinning na veel tegenstand

    Maar de moeite die het kostte om in het Engeland van de 21e eeuw een onomstreden vrouwspersoon op een tientje te krijgen, is even veelzeggend. Het zou een thema uit een van Austens boeken kunnen zijn. Vier jaar geleden lanceerden een paar feministen het voorstel voor een afbeelding van Austen op een nieuw bankbiljet. Vrouwen werden gewoontegetrouw over het hoofd gezien, was het argument en in 2017 was het bovendien 200 jaar geleden dat Austen overleed.

    Het was alsof de initiatiefnemers hadden voorgesteld om Jack the Ripper te eren met een nationale feestdag. In de jaren die volgden zijn journaliste Caroline Criado-Perez en kamerlid Stella Creasy, op sociale media natuurlijk, beledigd en bestookt met doodsbedreigingen. Hun contactgegevens zijn gecirculeerd op twitter met uitnodigingen tot groepsverkrachting. In 2014 werden twee mensen veroordeeld met gevangenisstraffen voor misbruik van Criado-Perez on line.

    Uiteindelijk gaf een petitie, getekend voor 35.000 mensen, de doorslag. Het dreigement in de vorm van een mogelijke rechtszaak, zou ook geholpen hebben het tij bij de Engelse Bank te keren. "Maar tegenover alle haat en angst die er bestaat voor vrouwen die publieke ruimte innemen, hebben we een kleine overwinning behaald", zei Criado-Perez, bij de lancering van het biljet. Mark Carney, directeur van de Engelse Bank, bevestigde dat vrouwen niet langer achteloos over het hoofd gezien worden. Het proces waarmee historische Britten geselecteerd worden voor een bankbiljet, wordt herzien.